Emelilikte Yaşa Takılanlar heyecanla yeni çalışmayı beklerken, en çok merak edilen konuların başında kapsam geliyor. 9 Eylül 1999 öncesinde sigortalı olanlar hangi şartlarla emeklilik yolu açılacağını merak ederken, hem primi eksik kalanların hem de borçlanmayla işe giriş tarihini 9 Eylül 1999 öncesine çekebilecek kesimin talepleri bulunuyor.
KİMLER KAPSAMDA?
9 Eylül 1999 öncesinde sigortalı olarak çalışmaya başlamış, prim ve yıl şartını tamamlamış ancak yaşını doldurmamış vatandaşlar EYT kapsamında kabul ediliyor. Bu kişilerin işe başlangıcından bu yana kadınlarda 20, erkeklerde 25 yılın geçmesi, işe giriş tarihine göre 5000 ile 5975 gün primi tamamlaması gerekiyor. Eksik primler doğum ve askerlik borçlanmasıyla tamamlanabilirken, borçlanma hakkıyla ilgili pek çok talep de bulunuyor. Bu taleplerden bazıları şöyle:
İŞTE TALEPLER
8 Eylül 1999 sonrasında sigortalı olup askerlik borçlanmasıyla işe girişi 8 Eylül 1999 öncesine çekebilenler, kendilerinin EYT'li sayılmasını talep ediyor.
Staj sigortasıyla çalışma hayatına başlayanlar bu süreleri borçlanarak uzun vadeli sigorta kollarından saydırmak, işe başlangıç tarihlerini de geri çekmek istiyor. Bu talepler kabul görürse, stajını 9 Eylül 1999 öncesinde yapmış ancak çalışmaya daha sonra başlamış olanlar da EYT kapsamına girebilecek.
Yine geçmiş yıllarda vergi mükellefi olmalarına rağmen Bağ-Kur kaydı yaptırmayan sigortalılar da bu geçmiş günlerini borçlanarak tescil ettirmeyi talep ediyor.
Sigortadan önce doğum yapan anneler de bu çocukları borçlanabilme ve prim kazanma hakkı talep ediyor. Böylece çok sayıda anne de EYT kapsamına girip, çıkarılacak düzenlemeyle emeklilik imkanına kavuşabilecek.
EKSİK PRİM NASIL TAMAMLANIYOR?
Mevzuatımızda eksik primlerin tamamlanması ya da daha az primle emeklilik için bazı imkanlar bulunuyor:
9 Eylül 1999 öncesinde sigortalı olup EYT kapsamındaki vatandaşların 3600 günle yani 10 yıllık primle emekli olma imkanları bulunuyor. Eğer yeterli primi tamamlama imkanı yoksa 3600 gün de emeklilik için yeterli oluyor.
Eksik primi olan erkek sigortalılar açısından askerlik borçlanması ile tamamlama imkanı da bulunuyor. Askerlik sigortadan önce yapılmışsa borçlanılan gün kadar işe giriş tarihi de geri çekilerek ayrıca bir avantaj kazanılıyor.
Primi eksik olan kadın sigortalılar için ise doğum borçlanması imkanı bulunuyor. Sigortadan sonra dünyaya gelen 3 çocuk için borçlanma yapılıp 2160 gün yani 6 yıllık prim kazanılıyor.
Prim borcu olan günleri dondurulan Bağ-Kur'lular, bunları ihya sistemi ile yeniden kazanabiliyor.
Çalışma imkanı bulamayan sigortalılar eksik primlerini isteğe bağlı sigorta yaptırarak tamamlayabiliyor.