EYT'lilerden prim ve yıl şartını tamamlayanlara emeklilik yolunu açan düzenleme artık gün sayıyor. Düzenlemenin 28 Şubat'ta TBMM Genel Kurulu'na gelerek yasalaşması bekleniyor. Başkan Recep Tayyip Erdoğan'ın onayının ardından Resmi Gazete'de yayımlanacak düzenlemeyle ilk etapta 2.2 milyon kişiye emeklilik yolu açılacak. Şartları sağlayan EYT'liler Mart ayında emeklilik başvurusunu yaparken, halen çalışanların kıdem tazminatı hakkı olacak. Peki EYT'liler tazminat konusunda nelere dikkat etmeli? İşte detayları...
● Nelere dikkat edilmeli?
EYT'lilerin aynı iş yerinde devam etsin ya da etmesin her durumda emeklilik işlemleri için işten çıkışının yapılması gerekiyor. Bunun için e-Devlet'ten ya da SGK'dan alınacak şartların tamamlandığına yönelik yazı ile işverene başvurulması yeterli. Dilekçede de ayrılma nedeninin emeklilik olduğunun belirtilmesi gerek. İş yeri de çıkışı 'emeklilik sebebiyle ayrılma' kodundan SGK'ya bildirmeli. Böylece tazminat imkanı olacak.
● Tazminat almadan aynı yerde devam edenler nelere dikkat etmeli?
İşverenle 'kendi isteğiniz ile ayrılırsanız emekli olduktan sonra çalıştığınız dönem dahil tüm sürelerin kıdem tazminatının son ücret üzerinden ödeneceği' konusunda yazılı bir sözleşme yapmanız yararınıza olur.
● Kıdem tazminatımın doğru hesaplandığını nasıl anlarım?
Kıdem tazminatı son 30 günlük giydirilmiş brüt ücret üzerinden hesaplanır. Brüt ücrete yıl içinde alınan yemek, kıyafet parası, görev tazminatı, ikramiye gibi düzenli ödemeler de dahil edilir. Prim, mesai gibi değişken ödemeler eklenmez. Hesaba eklenen ek ödemelerin brüt tutarı 12'ye bölünür, çıkan tutar aylık brüt ücrete ilave edilerek giydirilmiş brüt ücret bulunur. Kıdem tazminatı hesabına bir tam yılı aşan süreler de oranlanarak dahil edilir. Bunun için çalışılan tam yıl giydirilmiş brüt ücretle çarpılır. Ayrıca bir yıllık giydirilmiş brüt ücret 12 aya bölünüp, tam yılı aşan süre kaç ay ise onunla çarpılır. İki sonuç toplanır. Kıdem tazminatından sadece damga vergisi kesilir.
● Brüt maaşım 20 bin lira. 10 yıl hizmetim var. Ne kadar tazminat alırım?
Maaşınız kıdem tazminatı tavanını aşıyor. Bu yılın ilk yarısında tavan çalışılan yıl başına 19 bin 982 lira 82 kuruş. Çalışılan her yıl için damga vergisi kesilmiş olarak en çok 19 bin 831 lira 15 kuruş ödenir. Siz de 198 bin 311 lira tazminat alırsınız.
● Kimler kıdem tazminatı alacak?
EYT düzenlemesinin çıkmasıyla birlikte emekli olacak tüm SSK'lıların 1 yıllık süre şartı uyuyorsa kıdem tazminatı hakkı var. İşçinin kıdem tazminat alabilmesi için aynı işverene bağlı olarak en az 1 yıl çalışmış olması gerekiyor. Bu 1 yıllık sürenin hesabında aynı işverene bağlı farklı iş yerlerinde çalışılan süreler birlikte değerlendiriliyor. 1 yılın altında çalışması olanlar ise kıdem tazminatı alamıyor.
● Aynı iş yerinde devam edenlerin tazminatı ne zaman ödenecek?
Burada 2 formül bulunuyor. Ya işveren çalışanın tazminatını ödeyerek sıfırlıyor ya da çalışan tazminatını almadan devam ediyor. Tazminatı almadan devam edenler ayrıldıkları tarihte bu ödemesine kavuşuyor.
● Asgari ücretliyim ne kadar tazminat alırım? Asgari ücretli çalışana çalıştığı her yıl için en az 10 bin 8 lira ödenecek. Damga vergisi kesilmiş olarak 9 bin 932 lira 4 kuruş yatırılacak.
