CANLI YAYIN

İstanbul'un fethi

Eklenme Tarihi 29 Mayıs 2015
Bugün İstanbul'un fethinin 562. yıldönümü... Pek çok Hristiyan ülkede "Kara Salı" diye anılan, Türkçe'ye de Rumlar'dan geçmiş "Salı Sallanır" şeklinde ifade edilen Salı günü neden suçlanır? İstanbul'un fetih tarihi olan 29 Mayıs 1453, Salı günüdür de ondan. 29 Mayıs 1453 için tarihi gerçekler konusunda en büyük sorun kaynakların yetersizliği. Az sayıdaki kaynakların bazıları da birbiriyle çelişen bilgiler içeriyor. Buna rağmen mevcut bilgilere dayanarak olanları özetlemeye çalışalım. Haliç'e karadan yürütülen gemilerin indiği kesin. Haliç'e indirilen gemiler için 2 ihtimal var: 1) Kabataş civarından karaya sokulmuş olmaları... 2) Okmeydanı'ndaki ormanlık alanda inşa edilip, oradan Haliç'e indirilmeleri. İkinci ihtimal akla daha yatkın görünüyor. Böyle bir operasyonun bir gecede tamamlandığı ise fiziken imkânsız. Kuşatmanın zaferle bitmesinde en büyük rol, top ateşinin başarılı olmasıdır. O zamana kadar görülmemiş bir yoğunlukta ve şiddette bir topçu saldırısı yapılmıştır. Surların gücü bu sayede aşılmıştır. Fatih Sultan Mehmet'in şehzadeliği döneminden beri topçuluğa, balistik hesaplar dâhil özel bir ilgisi ve bilgisi olduğu biliniyor.

HAMİLELERE UYARI
Edirne'de döktürülüp, 2 ayda İstanbul'a getirilen devasa top "şahi"nin kuşatmanın 1. ya da 2. gün çatladığı için devreden çıktığı da kesindir. Edirne'de deneme atışı yapılmadan önce şehre haber verilip, hamile kadınların çıkacak sesten korkup çocuklarını düşürmemeleri için uyarı yapılacak kadar dehşetli bir ses çıkaran bu topun etkisi başlangıçta psikolojik düzeyde kalmıştır. Surların ardına yani şehre zaman zaman askerler sızmış ama 29 Mayıs sabahına kadar geri püskürtülmüştür. 29 Mayıs günü şehre aynı anda pek çok noktadan girildiği kesindir. Kırılma noktası ise en çok güvendikleri ve gerçekten de kuşatma esnasında amansızca çarpışan Cenovalı Komutan Giovanni Giustiniani'nin vurulup yaralanmasıdır. Bu haber ve Cenovalı'nın adamlarınca gemiye bindirilip kaçırılması şehirde savunma yapanların ve halkın bütün ümidini kırmıştır. İmparator Konstantin'in ve surlarda Osmanlıya karşı savaşan Şehzade Orhan'ın nasıl öldürüldükleri belli değildir. Şehre giriş esnasında cehenneme dönmüş bir savaş ortamında bunu bilmek imkânsızdır zaten. Fetih'e, Bizans diye sonradan kurgulanan gerçek adıyla Doğu Romalılar açısından bakıldığında, en büyük sorunlarının 20 Nisan günü şehre yardım getiren 4 gemi dışında yardım alamaması ve surların uzunluğu için yeteri kadar savunan insan bulamaması olmuştur. Şehrin nüfusu o zaman için 40-50 bin kişidir. Fatih, fetih için sultanlığını ortaya koymuştu. Bu canını ortaya koymak demekti. Ancak bunun için başta Rumelihisarı'nın inşası olmak üzere aylarca kuşatma planları yapması, toplarla bizzat ilgilenmesi, top yerlerini bile seçmesi askeri bir dehalıktır.

'İNSANLIĞIN BAYRAMI '
Marx, kötülükler imparatorluğu dediği Bizans'ın yıkılmasını, ilerlemeci tarih anlayışına sahip birisi olarak çok sevindirici bir gelişme olarak selamlar. Hikmet Kıvılcımlı da, vasiyeti üzerine Ulubatlı Hasan'ın surlara bayrak diktiği yere gömülmüştür, "Fetih, insanlığın bayramıdır" der ki bu çok doğrudur.