■ Bir okulda öğretmenim. Bundan 10 sene önce bir kavgaya karıştım ve bu kavga birçok yerde haber oldu. Şimdi ismimi internette yazdığımda sürekli 10 sene önceki bu haberler çıkıyor ve öğrencilerime velilerime mahcup oluyorum. Bu haberleri kaldırmanın bir çaresi yok mu?
İnternetle tanışan günümüz insanı için geçmiş artık gazete kupürlerinden çıktı ve sadece bir tık uzağımızda. Bu hafıza bizim bilgiye erişimimizi kolaylaştırırken, bir taraftan da bizleri bazen unutmak istediğimiz geçmişimize hapsediyor. İnsanoğlu ne eşsiz bir donanımla donatılmış ki "unutmak" diye bir merhemi var..
■ Peki topluma hizmet etmek için var olan teknolojinin bu merhemi elimizden almasının önünde yasal bir engel yok mu?
Avrupa Birliği Adalet Divanı da bu konuda 2014 yılında Google İspanya hakkında meşhur bir karar vererek "İnternet haberciliği ile birlikte unutulmanın zor olduğu günümüzde anılan dengenin tekrar kurulabilmesi şeref ve itibar yönünden bireylerin unutulma hakkının kabul edilmesi ile mümkün olabilir" diyerek unutulmak hakkının temel bir insan hakkı olduğuna ilişkin muhteşem bir karar vermiştir.
■ Türkiye'de durum nasıl?
Türkiye'de de unutulma hakkı kanunlarımızda açıkça düzenlememiş olsa da, Anayasa Mahkemesi ve Yargıtay kararları gereğince Unutulmak bir kişilik hakkıdır ve bu nedenle kişilik hakları zedelenen kimseler ilgili haberlerin internet arşivlerinden çıkartılmasını talep edebilir.
■ Unutulma hakkını nasıl kullanabiliriz?
İlgili haberin olduğu URL'leri bildirmek sureti ile unutulma hakkı kapsamında Sulh ceza hakimliklerinden erişimin engellenmesini talep edebilir, öncelikle ilgili internet sitelerine başvurmak koşuluyla unutulma hakkı kapsamında Kişisel Verileri Koruma Kurumu'na şikâyette bulunabilirsiniz. AB ülkelerinde ise doğrudan arama motorlaruna başvuru hakkı var.
■ Herkes haberin internet arşivinden kaldırılmasını talep edebilecek midir?
"...Unutulma hakkı her türlü haber yönünden uygulanmaz.
Basın özgürlüğü temelinde gazete arşivinin araştırmacılar, hukukçular veya tarihçiler için önem taşıyan veriler olduğu açıktır. Bir İnternet haberinin unutulma hakkı kapsamında İnternet'ten çıkarılabilmesi için;
● Yayının içeriği, ● Yayında kaldığı süre, ● Güncelliğini yitirme, ● Tarihsel bir veri olarak kabul edilememe, ● Kamu yararına katkısı, ● Konu kişinin ünlü olup olmadığı gibi hususların her somut olay açısından incelenmesi gerekmektedir.
Okurumuzun sorusuna dönersek öğretmen olan okurumuz, bir ünlü veya bir siyasetçi değildir, olayın üzerinden 10 sene geçmiş ve artık güncelliğini yitirmiştir.
Tarihsel bir veri de değidir.
Okurumuzun unutulma hakkı kapsamında haberin arşivden kaldırılmasını talep edebilir.
