Bir kısım HSYK üyesinin parlamento tarafından seçilmesi, üye sayısının arttırılması ve HSYK kararlarının, yargı denetimine açılması isteniyor.
1961 Anayasası'nda, Kurul üyelerinin üçte birinin, milletvekilleri ve senatörler tarafından seçilmesi şartı bulunuyordu.
1961 Anayasası'nın bu hükmü, 12 Mart 1971 muhtırası ile oluşan darbe döneminde, üyelerin sadece Yargıtay Genel Kurulu tarafından seçilmesi şeklinde değiştirildi.
1982 Anayasası bu hükmü aynen benimsedi. (Anayasa, Madde 159 - Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu Başkanı, Adalet Bakanı'dır. Adalet Bakanlığı Müsteşarı Kurul'un tabii üyesidir. Kurul'un üç asil ve üç yedek üyesi Yargıtay Genel Kurulu'nun, iki asıl ve iki yedek üyesi Danıştay Genel Kurulu'nun kendi üyeleri arasından, her üyelik için gösterecekleri üçer aday içinden Cumhurbaşkanı'nca, dört yıl için seçilir.''
HSYK'ya atama değişecek
Reformla, "Yasama organının Kurul'a üye seçimi için yetkisinin olmamasının bir eksiklik olduğu" görüşüne yer verilerek, yasama ve yürütme organına (Cumhurbaşkanı), hakim ve savcılar arasından HSYK'ya üye seçiminde görev ve yetki verilmesi planlanıyor.
Prof. Ergun Özbudun tarafından hazırlanan yeni anayasa taslağında yer alan hüküm üzerinde duruluyor. Burada, Adalet Bakanı Kurul'dan çıkıyor.
"Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu onyedi asıl ve dört yedek üyeden oluşur. Adalet Bakanlığı Müsteşarı Kurul'un tabii üyesidir. Türkiye Büyük Millet Meclisi, birinci sınıfa ayrılmış hakim ve savcılar arasından üye tamsayısının salt çoğunluğu ve gizli oy ile beş asıl ve bir yedek üye seçer.
Üç asıl ve bir yedek üye Yargıtay Genel Kurulu'nca, iki asıl ve bir yedek üye Danıştay Genel Kurulu'nca; dört asıl ve bir yedek üye birinci sınıfa ayrılmış adli yargı hakim ve savcılarınca, iki asıl üye birinci sınıfa ayrılmış idari yargı hakim ve savcılarınca kendi aralarından gizli oyla seçilir."
Yargı reformu
Türkiye'de yargı bağımsızlığının, yargının tarafsızlığı ve etkinliğinin yoğun tartışıldığı bir dönemde gündeme gelecek yargı reformu, böylelikle demokratik açılım konusunda atılacak adımlarla aynı zaman diliminde Meclis'te görüşülebilir.
Strateji Belgesi'nin dört temel unsuru var: yargı bağımsızlığı, tarafsızlığı, etkinliği ve kolay ulaşılabilirliği-ki buna yargının maliyeti dahil.
Raporlarda o Kurul'un gerekli temsili sağlamadığı görüşleri var. HSYK'ya Yargıtay, Danıştay üyeleri yanında adli ve de idari yargıdaki birinci sınıf hakim ve savcıların da katılmalarıyla kurumun demokratlaştırılması üzerinde duruluyor.
1961 Anayasası
1961 Anayasası'nda, "Yüksek Hakimler Kurulu", onsekiz asıl ve beş yedek üyeden oluşuyordu. Bu üyelerden altısı Yargıtay Genel Kurulu'nca, altısı birinci sınıfa ayrılmış hakimlerce ve kendi aralarından gizli oyla seçiliyordu.
Millet Meclisi ve Cumhuriyet Senatosu da, yüksek mahkemelerde hakimlik etmiş veya bunlara üye olma şartlarını kazanmış kimseler arasından gizli oyla ve üye tam sayılarının salt çoğunluğu ile üçer üye seçiyordu.
Yargıtay Genel Kurulu iki; birinci sınıfa ayrılmış hakimler ile Millet Meclisi ve Cumhuriyet Senatosu birer yedek üye seçiliyordu.
Kurul kararlarına itiraz
Kurul kararlarına karşı etkili bir itiraz yolunun bulanmamasının da değerlendirildiği taslakta, itiraz yolu etkin hale getirilecek.
