Son dakika: Enflasyon rakamları açıklandı! 3 Şubat 2020 TEFE TÜFE enflasyon oranı (rakamları) ne oldu?

TÜİK 2020 Ocak ayı enflasyon oranı en fazla merak edilenler arasına girmiş durumda. Enflasyon oranı ile ilgili TÜİK son dakika açıklaması heyecanla bekleniliyordu. Tüketici fiyat endeksi (TÜFE) yıllık %12,15, aylık %1,35 arttı. Bir önceki yılın aynı ayına göre artışın düşük olduğu diğer ana gruplar sırasıyla, %5,66 ile eğlence ve kültür, %6,00 ile giyim ve ayakkabı ve %7,51 ile ev eşyası oldu. Buna karşılık, bir önceki yılın aynı ayına göre artışın yüksek olduğu ana gruplar ise sırasıyla, %42,21 ile alkollü içecekler ve tütün, %15,11 ile eğitim ve %15,01 ile çeşitli mal ve hizmetler oldu. 3 Şubat'ta açıklanacak ocak ayı enflasyon oranı ile ilgili güncel açıklamaları haberimizden takip edebilirsiniz.

2020 OCAK AYI ENFLASYON ORANI NE OLDU?

Tüketici fiyat endeksi (TÜFE) yıllık %12,15, aylık %1,35 arttı

TÜFE'de (2003=100) 2020 yılı Ocak ayında bir önceki aya göre %1,35, bir önceki yılın Aralık ayına göre %1,35, bir önceki yılın aynı ayına göre %12,15 ve on iki aylık ortalamalara göre %14,52 artış gerçekleşti.

Yıllık en düşük artış %2,14 ile haberleşme grubunda gerçekleşti

Bir önceki yılın aynı ayına göre artışın düşük olduğu diğer ana gruplar sırasıyla, %5,66 ile eğlence ve kültür, %6,00 ile giyim ve ayakkabı ve %7,51 ile ev eşyası oldu. Buna karşılık, bir önceki yılın aynı ayına göre artışın yüksek olduğu ana gruplar ise sırasıyla, %42,21 ile alkollü içecekler ve tütün, %15,11 ile eğitim ve %15,01 ile çeşitli mal ve hizmetler oldu.

TÜFE ana harcama gruplarına göre yıllık değişim oranları (%), Ocak 2020

Aylık en yüksek azalış %6,65 ile giyim ve ayakkabı grubunda oldu

Ana harcama grupları itibarıyla 2020 yılı Ocak ayında azalış gösteren diğer gruplar ise, %1,44 ile ev eşyası, %0,25 ile haberleşme ve %0,02 ile alkollü içecekler ve tütün oldu. Buna karşılık, ana harcama grupları itibarıyla 2020 yılı Ocak ayında artışın yüksek olduğu gruplar ise sırasıyla, %4,88 ile çeşitli mal ve hizmetler, %4,65 ile gıda ve alkolsüz içecekler ve %3,96 ile sağlık oldu.

Ocak 2020'de, endekste kapsanan 418 maddeden, 125 maddenin ortalama fiyatında düşüş gerçekleşirken, 25 maddenin ortalama fiyatında değişim olmadı. 268 maddenin ortalama fiyatında ise artış gerçekleşti.

Özel kapsamlı TÜFE göstergesi (B) yıllık %10,93, aylık %0,34 arttı

İşlenmemiş gıda ürünleri, enerji, alkollü içkiler ve tütün ile altın hariç TÜFE'de 2020 yılı Ocak ayında bir önceki aya göre %0,34, bir önceki yılın Aralık ayına göre %0,34, bir önceki yılın aynı ayına göre %10,93 ve on iki aylık ortalamalara göre %13,66 artış gerçekleşti.

GEÇEN AY ENFLASYON ORANLARI NE OLMUŞTU?

Tüketici fiyat endeksi (TÜFE) yıllık %11,84, aylık %0,74 arttı

TÜFE'de (2003=100) 2019 yılı Aralık ayında bir önceki aya göre %0,74, bir önceki yılın Aralık ayına göre %11,84, bir önceki yılın aynı ayına göre %11,84 ve on iki aylık ortalamalara göre %15,18 artış gerçekleşti.

Yıllık en düşük artış %3,16 ile haberleşme grubunda gerçekleşti

Bir önceki yılın aynı ayına göre artışın düşük olduğu diğer ana gruplar sırasıyla, %4,53 ile giyim ve ayakkabı, %7,03 ile eğlence ve kültür ve %9,79 ile ev eşyası oldu. Buna karşılık, bir önceki yılın aynı ayına göre artışın yüksek olduğu ana gruplar ise sırasıyla, %43,12 ile alkollü içecekler ve tütün, %14,46 ile eğitim, %13,63 ile sağlık ve çeşitli mal ve hizmetler oldu.

ENFLASYON NASIL HESAPLANIR?

Enflasyonu hesaplamak resmi istatistik kurumları açısından oldukça zor olmakla birlikte, temsili bazı mallardan bir sepet oluşturularak hesaplama gerçekleştirilir. Sonra da bu sepet değerinin zaman içerisindeki değişimleri gözlemlenir. Oluşturulan bu endeksin genel olarak iki hesaplanma yöntemi bulunuyor;

– Tüketici Fiyat Endeski (TÜFE – CPI): Tüketim malları veya hizmetlerinin (benzin, gıda, giyim, otomobil gibi) hesaplanmasında kullanılır. Tüketicinin perspektifinden değişimi gösterir.

– Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE – PPI): Yurtiçinde üretilen mal ve hizmetlerden oluşturulan endeksteki değişimleri gösterir. Bu da üreticinin perspektifine göre yorumlanmaktadır.

Yukarıdaki iki kategori için de, mevsimsel (geçici) etkilerin bulunmadığı ve Çekirdek (Core) olarak adlandırılan hesaplama yöntemleri bulunmaktadır.

Bu göstergeler büyük çaptaki anketler olarak düşünülebilir. Her ay, resmi istatistik kurumları, perakende satışçılar, hizmet sağlayıcıları, benzin istasyonları ve muayenehane gibi birçok yeri fiyat değişiminin saptanması için inceler.

TEFE NEDİR?

Tefe kelime olarak Toptan Eşya Fiyat Endeksi anlamına geliyor. Bu tabiri de yine sık sık televizyonlardan ve diğer basın organlarından görüyoruz. Tefe kullanılan ham madde ürünlerinin baz alınması ile hesaplanmaktadır. Tefe ürün kalemlerinden bazılarını kömür ve buna benzer kömürsel ürünler, petrol bazlı ürünler, doğal gaz ürünleri, metal eşyaları, gıda ürünleri, tütün ürünleri, tekstil ve diğer giyim tutarları, kâğıt ve kimysallar, metal ürünleri, çeşitli kimyasal maddeler, mobilya eşyası gibi çeşitli ürünler meydana getirmektedir. Tefe, üreticiler tarafından piyasaya arz edilen ürünlerin fiyatlarındaki artış oranına göre değişkenliğinin hesaplanmasıdır. Bu hesaplama da asıl olan unsurun vergiyi hesaba katmaksızın oluşturulan peşin ücretler incelemeye dâhil ediliyor. Buradaki değişim oranları aylık olarak açıklanmak zorundadır. Aylık olarak yapılan açıklamalar neticesinde tüketici ve özellik de yatırımcı bilgilendiriliyor. Böylelikle yatırımcılar yatırım konusunda bir fikre sahip oluyorlar. Ekonominin kötü gittiği dönemlerde yatırımcının bu oranlara bakarak ülkede yatırım yapmaması ekonomik anlamda daha da kötü bir durum getirdiğini bilmekteyiz.

ENFLASYONA ETKİSİ

Enflasyon genel olarak meydana gelen fiyat artışlarının para üzerinde etki göstererek paranın değer kaybetmesi olayıdır. Enflasyon rakamlarının ortaya çıkarılabilmesi için Tefe ve Tüfe oranlarının net ve doğru bir şekilde ortaya çıkarılmasına ihtiyaç vardır. Yurt içinde ve yurt dışında meydana gelen fiyat değişiklikleri tefe ve tüfe ile ortaya konur. Buradan hareket edilerek enflasyon ortaya çıkarılır.

TEFE TÜFE NELERİ ETKİLİYOR?

Tefe ve tüfe rakamlarının en fazla etkisinin kira artışları üzerine olduğunu biliyoruz. Bunun yanı sıra işsizlik, asgari ücret zamanları gibi durumların üzerinde de etkisi görülmektedir.

TEFE TÜFE HESAPLAMASI

Tüfe için, hesaplamaya önce yurt içinde hanelerin mallar için ödediği fiyat alınarak başlanıyor. Bu yapılan harcamaların toplam harcamalardaki konumu belirleniyor. Belirli dönemler alınarak artış miktarları ortaya koyulur. Bu harcamalar üzerinde beş tane bölge belirlenir. Bu bölgelerde 16 şehir üzerinden yola çıkılarak hesaplamalar yapılır. Tefe de sektör ürünlerinde meydana gelen fiyat değişimi hesaplanır. Tüfe verilerinin tefeye göre yüksek olması bir enflasyon olayının belirtisidir. Tüfe ve tefe oranları belirlenerek kiralara ne oranda zam yapılacağı belirleniyor. Bu zaman oranlarının her seneni başında verildiğini bilmekteyiz.

TEFE TÜFE FARKLARI NEDİR?

Bu iki kelime genellikle hepimizin karıştırdığı iki kavramlar. İki kelimenin beraber kullanılması bir kavram karışıklığına yol açabiliyor. Tefe fiyatlar konusunda maliyet unsurlarını göstermektedir. Tüfe ise fiyatlarda meydana gelen yükselmenin talep tarafını ortaya koyuyor. Tefe, tüfeye göre daha kapsamlı bir içeriğe sahiptir. Bu iki veri de aynın üçüncü günleri vatandaşların bilgisine sunuluyor