Bugünlerde, zorunlu karşılıklara getirilen düzenleme sonrası olası etkileri tartışıyoruz.
Bunlardan biri de, bankaların farklı ülkelerde yatırıma yönelmelerine neden olacağına ilişkin beklentiler var. Bu durumun gerçekleşme olasılığı yüksek. Ancak bu beklentiyi son alınan karar ile ilişkilendirmek eksik olacaktır. Krizden güçlenerek çıkan sektörün çevre ülkelerdeki bankacılık sektöründe olası ortaklık ya da banka satın almaya yönelik ilgisi 3 yıldır konuşulmakta.
Ancak çevre ülkelerde potansiyelleri değerlendirmek ayrı şey, 'Kârlılık azaldı, ben gidiyorum' demek başka şey. Aktif ve sermaye kârlılığı halen yüksek ülke konumundayız.
Türkiye'deki yabancı bankalar ise tek bir gelişmeye bakıp gelmedikleri gibi, bir karara bakıp da Türkiye'den çıkmazlar. Bu nedenle Türk bankalarının başka ülkelerde banka alması kayıp değil, sektöre itibar ve güç kazandırır.
Karşılıklara faiz verilmeli mi?Merkez Bankası daha önceki uygulamalarında zorunlu karşılık oranlarına faiz vermekteydi. Ancak Merkez son dönemdeki uygulama ile faiz vermekten vazgeçti. Merkez Bankacılığı anlayışında zorunlu karşılıkları tutmanın temelde 2 anlamı vardır. Birinci olarak piyasada likidite ve kredi hacmini kontrol etmek. İkinci olarak da kesilen oran bir nevi sigorta işlevi görmektedir. Merkez, bankaların topladığı fon maliyetini yükseltip krediyi daha yüksek fiyatlaması için zorunlu karşılıklara faiz vermeyi de kesti. Eğer bu karar kısa vadeli bir dönemi kapsamıyorsa çok tartışılır.
Krediler artmaya devam eder mi?Merkez Bankası, alınan sert tedbirlere rağmen kredilerdeki yavaşlamanın istenen seviyede olmadığını açıklıyor. Açıkça söylemek gerekirse, kredilerde sert bir yavaşlamayı beklemek fazla iyimserlik olur. Birinci neden, tüketici ve şirketler yıllarca o kadar yüksek faiz düzeyinde kredi kullandı ki şimdiki oranlar vız geliyor. İkinci olarak, faizler artsa bile kurun aşağı yönlü hareketi halen güçlü olduğu için ithal malların fiyatı halen düşük. Üçüncü olarak, 3 ay sonra seçim olmasına rağmen siyasi bir belirsizlik olmadığı için vatandaş 'Bu alacağım borcu nasıl olsa öderim' diyor.
