İspanya ekonomisi risk taşıyor mu?Avrupa domino taşları gibi. Biri düşünce, diğerleri arkadan geliyor. Şimdi gözler İspanya'da. Herkesin sorduğu soru; İspanya, Yunanistan ya da İrlanda olur mu? İspanya Başbakanı Zapatero aylardır 'İrlanda'dan, Portekiz'den, Yunanistan'dan farklıyız' diyor. Haksız da sayılmaz. Ne Yunanistan kadar kötü yönetilen ekonomisi var, ne de Portekiz ve İrlanda kadar zayıf siyasi irade yetersizliği var. Belki şu ana kadar İspanya'yı ayakta tutan da siyasi iradenin varlığı oldu. Yoksa işsizlik, bütçe açığı ve yüksek borçlanma riski temel sorunlarıdır.
İspanya krizi yönetemedi mi?İspanya ile ilgili değerlendirme yaparken bazı konularda haksızlık yapmamak gerekir. İspanya'da krizin etkisinin gecikmesinde siyasi iradenin etkisinden bahsederken konuya açıklık getirmek istiyorum. Öncelikle İspanya'nın bankacılık sistemi, diğer Avrupa bankalarına göre krizden daha az hasarlı çıktı. İkinci olarak, kemer sıkma konusunda tedbirler zamanında uygulanmaya başlandı. Üçüncü olarak, İspanya'nın temelde sorunu yapısal değil. İspanya açısından tansiyonu asıl yükselten eurodan kaynaklı zayıflıklar.
İrlanda'nın aldığı tedbirler yeterli mi?İrlanda 4 yılı kapsayan bir tasarruf planı açıkladı. Kurumlar vergisinde oranlar değişmezken, katma değer vergisinde oranların 4 yıl içinde yüzde 21'den 23'e çıkarılması öngörülüyor. Harcamalarda önemli tasarruflara gidiliyor. Avrupa Birliği ve IMF'den alınacak destek de yavaş yavaş netleşirken, 85 milyar euroyu bulması bekleniyor. Harcamaları kısma ve tasarruf tedbirleri, bunlar alışık olduğumuz kriz önlemleri. İrlanda'nın asıl sorunu bankacılık sistemindedir. Bankaların sermayelerini güçlendirmek için ayrılacak paranın dışında kredi verme süreçleri ve bankaların denetimi konularında kapsamlı bir reform planı hazırlanmalıdır. Oysa bu tedbirler sadece ateşi düşürecektir. Tedavi edici önlemler bir an önce uygulanmalıdır.
