Merkez Bankası 1 Ekim 2010'dan bu yana zorunlu karşılıklar yöntemini 4 defa kullanarak piyasalardan 41 milyar TL çekti. Neredeyse çekilen bu paranın yarısı son müdahale ile gerçekleşti. İşin matematiği bir yana Merkez Bankası'nın hesabı tutacak mı? Merkez, fiyat istikrarı ve finansal istikrar olmak üzere 2 hedefe odaklanmış durumda. Merkez Bankası'nın daha önce yaptığı açıklamalarda finansal istikrar hedefi için kullanılacak politika araçlarının öncelik sırası zorunlu karşılıklar, TL likidite yönetimi ve kısa vadeli faiz oranları olarak belirlenmişti. Fiyat istikrarı hedefi için kısa vadeli faiz oranının kullanımı ilk sırada başvurulacak araç, son başvurulacak araç ise zorunlu karşılıklar olarak açıklanmıştı. Merkez Bankası'nın finansal istikrar konusundaki kaygılarını anlamak gerek. Ancak esas hedef fiyat istikrarı mı? Finansal istikrar mı? Ya da zorunlu karşılıkları daha ne kadar yükseltebiliriz?
* Bankalar nasıl etkilenecek?
Kriz döneminde bankaları ayakta tutan en önemli tedbir etkin sermaye yönetimiydi.
Zorunlu karşılıkların kredi maliyetleri üzerinde etkisi mutlaka olacaktır. Zorunlu karşılıkların yükselmesi özellikle özsermayenin büyümesi üzerinde riskleri beraberinde getirebilir.
Zorunlu karşılık tedbirlerinin özsermaye üzerindeki etkisi dikkatle izlenmelidir. Merkez Bankası'nın bu yöndeki kararı, 'kriz döneminde bankaları likidite konusunda destekledik, şimdi fedakarlık zamanı bankalarda' der gibi.
* Tüketicilere etkisi nasıl olacak?
Kredi kullanmayı düşünen tüketicilere söylenebilecek en açık uyarı; faiz maliyetleri artacağından ödemede zorlanacağını düşündüğü kredi taleplerinden kaçınması.
Bankalar bugüne kadar zorunlu karşılık oranlarındaki artışları kısmen yansıttı. Ancak son müdahale bankaların fon maliyetlerini önemli ölçüde artıracaktır. Kararın kredi faizlerine kısa vadede yansıması kaçınılmaz olacak.
