Cari açık, bir ülkeye giren döviz ile çıkan döviz miktarı arasındaki farktır. İhracat ve turizm, döviz gelirlerini, ithalat ve yurt dışı harcamalar döviz giderlerini oluşturur.
Gelişmekte olan piyasalar açısından iç tasarruflardaki yetersizlik büyümenin önündeki en önemli engeldir. Yatırımlar için iç tasarruflar yetersiz kaldığında yurt dışı kaynaklar ile finanse edilir. Ekonomide büyümenin hızı arttıkça, kaynak ihtiyacı daha da artmaktadır. Eğer bu kaynaklar doğrudan tüketime değil de üretime aktarılıyorsa, uzun vade de olsa geri dönüşü sağlanabilir. Ancak tüketim ağırlıklı ekonomilerde tasarruf açığı daha da büyümektedir.
* Cari açığın nedenlerini açıklar mısınız?
Dövizi istikrarlı bir seviyede tutmanın maliyeti vardır. Yüksek faiz, dövizin fiyatını aşağı çekerken, ithal malların ucuzlamasını sağlıyor. İthalata olan talebin artması bankaların ve şirketlerin dış borcunu artırıyor.
Dövizin fiyatı düşerken, TL'nin aşırı değerlenmesine neden oluyor. Güçlü TL ihracat gelirlerinin azalmasına ve yatırımların gerilemesine neden oluyor.
* Cari açık nasıl kapatılır?
Cari açığı kapatmak için hangi yol seçilirse seçilsin yüksek maliyeti bulunuyor.
Türkiye'de cari açığın en önemli nedeni hızlı büyürken finanse etmekte zorlanıyor olmasıdır. İç talebin güçlü olması nedeniyle cari açığı kapatmak için büyümede fedakârlık yapmak gerekecektir. Faizler indikçe döviz güçlenmeye başlıyor. Bu politikaların enflasyonist sonuçlarını da unutmamak gerekiyor. Ancak ithal mala olan talebin gerilemesinin etkisiyle cari açık kapanmaya başlayacaktır. Bu süreçte en önemli risk petrol fiyatlarındaki artışın sürmesi olacaktır.
