ABD ve İsrail, İran'ı; İran da misilleme olarak İsrail'i ve körfezdeki birçok ülkede bulunan ABD üslerini vuruyor.
İran'a yönelik saldırının ve bu ülkenin misillemelerinin Dünya çapında enerji piyasalarına ve ekonomilere doğrudan ve dolaylı yansımasına, teknik tabirle 'yan hasar' denebilir.
Ancak, 'yan hasar' denilenlerin neredeyse esas hedefi aştığı bir bilanço ile karşı karşıyayız. ABD ve İsrail saldırıları ile başlayan süreçte, teorik olarak 'yan hasar' denilebilecek etkilerin öne çıkması -eğer hedef bu değilse-, şaşırtıcı...
İran'dakiler yanında Suudi Arabistan, Katar ve diğer körfez ülkelerinde vurulan enerji merkezleri, esas olarak bölgenin tümüne yönelik bir hesap yapılıp yapılmadığını konusunda kafa yormayı gerektiriyor.
ABD'nin ne düşündüğü bir yana, bölgeyi arzu ettiği gibi yönlendirme derdindeki İsrail'in, sadece İran değil bölge ülkelerinin tamamının zayıflamasını istediği ve fırsat buldukça buna uygun adımlar attığı ve atacağı, aşikar.
Binlerce kilometre ötedeki ABD ve paslı bir bıçak gibi bölgemize yerleştirdiği İsrail'in şimdilik mecburen beraber gözüktükleri bölge ülkelerini çok sevdikleri ve iyiliklerini istediklerini zannetmenin saflık olduğunu söylemek bile gereksiz.
Sadece Katar'daki LNG tesislerine verilen hasarın ancak 5 yılda tamir edilebileceğini bilmek, konuyu kavramak açısından fikir verici. Benzeri yüzlerce örnek olduğu da malum.
Savaşın ilk günlerinde Suudi Arabistan ve Katar'da patlayıcı yerleştirmeye çalışırken yakalanan Mossad ajanları, dikkat çekiciydi. İran'ın 4 bin kilometre mesafedeki Diego Garcia Adası ve bazı bölge ülkelerine yaptığı iddia edilen saldırıları yalanladığı da unutulmamalı.
Savaşın doğurduğu olumsuz etkilerin küresel boyutu, konunun dikkat çekici yönlerinden. İran'a saldırılarla başlayan süreçte her yerde olduğu gibi
Batılı ülkelerde de başta akaryakıt olmak üzere ciddi fiyat artışları yaşanıyor. Almanya'da bir ay evvel 1.74 Euro olan motorin fiyatı şu anda 2.27 Euro, mesela.
Akaryakıtta tamamen dışa bağımlı Avrupa ülkelerinin durumu Almanya gibi.
Asıl dikkat çekici olan ise enerjide dışa bağımlı olmayan ABD'de bir ay evvel galonu 2.70 dolar olan benzin fiyatlarının 4 dolara yükselmesi. Fiyatların kuzey eyaletlerinde 5, hatta 6 doları bulması, enerji piyasasının kendisine has kuralları ile ilgili.
Sadece akaryakıtta değil, savaşın ekonomik etkilerinin Dünya çapında sürmesi kaçınılmaz. Eğer kısa sürede ateşkes sağlanmazsa durumun daha da kötüleşeceği, kesin.
Geç kalındığı doğru. Ancak, başta İran olmak üzere bölge ülkelerinin yaşananlara bakarak derin derin düşünmeye başlamaları gerektiği, çok net.
Yan hasar gibi gösterilenlerin gerçekte esas hedef olup olmadığı, başlangıç açısından iyi bir konu...
'Yanlışın neresinden dönülürse kardır'... Hele de fatura gittikçe daha da ağırlaşıyor ise...