Takvim.com.tr Çifte standarda Meclis neşteri! Dijital devlere göstermelik ceza dönemi bitiyor: RTÜK'ten kritik hamle
RTÜK, dijital platformlara yönelik para cezalarını artıracak yeni düzenlemeyi AK Parti grubuna gönderdi. Takvim.com.tr'nin gündeme taşıdığı yetersiz yaptırımların ardından hazırlanan düzenlemeyle dijital platformların reklam gelirlerinin yanı sıra abonelik gelirleri de ceza hesaplamasına dahil edilecek. Öte yandan Meta ve Google gibi teknoloji devlerini kapsayan Dijital Telif Yasası ile yeni bir denetim mekanizması kurulması hedefleniyor.
Takvim.com.tr Giriş Tarihi: Güncelleme Tarihi:
Müstehcenlik, çocuk istismarı ve şiddeti özendiren içerikler ile eş cinsel ilişkilerin normalleştirilmesine yönelik yayınlar tartışmaların odağında. Netflix ve HBO Max gibi dijital platformlar, aile yapısını ve milli-manevi değerleri hedef aldığı gerekçesiyle tepkilerin odağına yerleşirken, uygulanan yaptırımlardaki çifte standart dikkat çekiyor.
RTÜK, reklam gelirleri üzerinden yapılan hesaplama nedeniyle dijital platformlara 250 bin TL seviyesinde kalan idari para cezaları uygularken, lisans bedellerinden RTÜK payına kadar ağır mali ve yasal sorumluluklar üstlenen yerli televizyon kanalları en üst sınırdan yaptırımlarla karşı karşıya kalıyor. Dijital platformlara düşük tutarlı cezalar, yerli kanallara ağır yaptırımlar uygulanması ise denetimdeki eşitsizliği gözler önüne seriyor.
Takvim.com.tr ve Sabah, dijital platformlara yönelik yaptırımların caydırıcılıktan uzak kalmasını sık sık gündeme getirirken Türkiye'de de mevcut yasal düzenlemelerin dijital yayıncılığın koşullarına uygun hâle getirilmesi önem taşıyor.
Özellikle 6112 sayılı Kanun'un 32. maddesinin, platformların Türkiye'den elde ettiği toplam geliri kapsayacak şekilde güncellenmesi, çocukları ve gençleri zararlı içeriklerden korumaya yönelik yaptırımların güçlendirilmesi açısından kritik görülüyor.
Çocukları ve gençleri zararlı içeriklerden korumaya yönelik yaptırımların caydırıcılığını artırmak için 6112 sayılı Kanun'un 32. maddesinin, dijital platformların Türkiye'den elde ettiği toplam geliri kapsayacak şekilde güncellenmesi gerektiği değerlendiriliyor.
Mevcut uygulamada dijital platformlara yönelik cezalar yalnızca reklam gelirleri üzerinden hesaplanırken aboneliklerden elde edilen kazançlar bu hesaplamaya dahil edilmiyor. Bu nedenle milyarlarca liralık gelir elde eden platformlara uygulanan para cezaları düşük seviyelerde kalıyor.
Ortaya çıkan tablo, yaptırımların caydırıcılığına ilişkin tartışmaları da beraberinde getiriyor.
ABD VE AVRUPA'DA DİJİTAL PLATFORMLARA AĞIR YAPTIRIMLAR
Türkiye'de RTÜK'ün dijital platformlara yönelik mevcut yaptırım mekanizmasının yetersizliği tartışılırken Avrupa ve ABD'de daha sert düzenlemeler gündeme geliyor.
Avrupa Birliği'nde 17 Şubat 2024'te yürürlüğe giren Dijital Hizmetler Yasası kapsamında, kuralları ihlal eden şirketlere yıllık küresel cirolarının yüzde 6'sına kadar para cezası uygulanabiliyor. Avrupa Birliği, bu düzenleme çerçevesinde Dijital Hizmetler Yasası'nı ihlal ettiği gerekçesiyle X sosyal medya platformuna 120 milyon avro para cezası verdi.
İngiltere'de ise yasal yükümlülüklerini yerine getirmeyen şirketlere yıllık cirolarının yüzde 10'una kadar para cezası uygulanması öngörülüyor.
Abonelik gelirlerinin ceza hesabına dahil edilmemesi, yaptırımların caydırıcılığını azaltıyor. (Foto: Takvim Foto Arşiv)
TÜRKİYE'DE CEZALAR NEDEN CAYDIRICI OLAMIYOR?
Türkiye'de dijital platformlara yönelik yaptırımlar, 6112 sayılı Kanun'un 32. maddesi kapsamında farklı bir hesaplama yöntemiyle uygulanıyor.
Mevcut düzenlemeye göre para cezaları, ihlalin gerçekleştiği tarihten bir önceki aya ait beyan edilen ticari iletişim geliri esas alınarak belirleniyor. Ancak abonelik gelirleri bu hesaplamaya dahil edilmiyor.
Ticari iletişim geliri beyanında bulunmayan platformlarda ise mevcut hesaplama yöntemi işlevsiz kalıyor. Böylece uygulanacak yaptırım, sabit ve düşük tutarlı bir para cezasına dönüşüyor.
Bu durum, RTÜK mevzuatının günümüz dijital yayıncılık koşullarına uyum sağlayacak şekilde güncellenmesini zorunlu hâle getiriyor.
RTÜK'TEN ADIM GELDİ! YENİ DÜZENLEME AK PARTİ GRUBUNDA
Müstehcenlik, çocuk istismarı ve şiddeti özendiren içeriklerle çocukları ve gençleri hedef alan dijital platformlara yönelik yeni bir düzenleme yapılması gerektiğinin gündeme gelmesinin ardından Radyo ve Televizyon Üst Kurulundan (RTÜK) beklenen adım geldi.
RTÜK, dijital platformlara uygulanacak yaptırımların kapsamını genişletmeyi amaçlayan yeni düzenlemeyi AK Parti grubuna gönderdi.
Hazırlanan düzenlemeyle birlikte dijital platformlara yönelik para cezalarının yalnızca reklam gelirleri üzerinden hesaplanmasının önüne geçilmesi hedefleniyor.
Böylece platformların Türkiye'de aboneliklerden elde ettiği gelirler de ceza hesaplamasına dahil edilebilecek. İhlal durumunda uygulanacak yaptırımların, platformların Türkiye'den elde ettiği toplam gelir üzerinden belirlenmesinin önü açılacak.
YERLİ MEDYAYA ÇİFTE BASKI: YASAL YÜKÜMLÜLÜKLER VE DİJİTAL KUŞATMA
Türkiye'de yerli ve millî medya kuruluşları, lisans ücretlerinden RTÜK payına kadar çok sayıda yasal yükümlülükle karşı karşıya kalırken dijital telif alanındaki sorunlar da yayıncılar üzerindeki baskıyı artırıyor.
Bir yandan ağır yaptırımlara tabi tutulan yerli medya kuruluşları, diğer yandan dijital platformların uygulamaları nedeniyle telif hakları konusunda sorun yaşıyor.
Google'ın arama motoru güncellemelerinin özgün haberciliği kısıtlayarak kopya içerikleri öne çıkarması da dijital telif düzenlemesine duyulan ihtiyacı yeniden gündeme getiriyor.
Yeni yasa hazırlığı gündemde (Foto: Takvim Foto Arşiv)
DİJİTAL KUŞATMAYA KARŞI YENİ YASA HAZIRLIĞI
Dijital platformların oluşturduğu bu kuşatmanın, TBMM'de hazırlık çalışmaları devam eden Dijital Telif Yasası ile aşılması hedefleniyor.
Yeni düzenleme kapsamında dijital platformların ve servis sağlayıcılarının Dijital Telif Kurulu aracılığıyla denetlenmesi öngörülüyor.
TBMM Dijital Mecralar Komisyonu Başkanı Nazım Elmas, daha önce yaptığı açıklamada Dijital Telif Yasası taslağına ilişkin çalışmaların olgunlaştığını belirtmişti.
Elmas, hazırlanan düzenlemenin amacını şu sözlerle açıklamıştı:
"İnsanların ilgisini çeken içerik üretenlerin, bu üretimlerinden pratik gelir elde etmelerini hedefliyoruz. Dijital platformlar ve servis sağlayıcıları üretilen içeriklerle milyarlarca lira kazanmalarına rağmen, içerik üreticileri emeklerinin karşılığını alamıyor."
Dijital platformların ve servis sağlayıcılarının elde ettiği tüm gelirlerden içerik üreticilerinin de yararlanabileceği bir sistem kurulmasının hedeflendiğini belirten Elmas, yeni düzenlemeyle içerik üreticilerinin emeklerinin karşılığını almasının amaçlandığını ifade etmişti.
META VE GOOGLE'A DİJİTAL TELİF DENETİMİ
Hazırlıkları süren düzenlemeyle Meta ve Google gibi dijital platformların ve servis sağlayıcılarının yükümlülüklerini yerine getirip getirmediğini denetlemek amacıyla Dijital Telif Kurulu kurulması planlanıyor.
Kurul, platformlarla içerik üreticileri arasında yapılan telif anlaşmalarını ve tarafların bu anlaşmalara uyup uymadığını denetleyecek.
Telif ödemeleri ve rekabet ihlalleri başta olmak üzere taraflar arasında yaşanabilecek anlaşmazlıklarda da hakemlik görevini üstlenecek.
Dijital Telif Kurulunda Rekabet Kurumu, Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) ve Basın İlan Kurumu başta olmak üzere devletin ilgili kurum ve kuruluşlarının yer alması öngörülüyor.
Böylece dijital platformlarla içerik üreticileri arasındaki ilişkilerin yeni bir denetim mekanizmasıyla düzenlenmesi hedefleniyor.
Algoritma kıskacındaki çocuklara loot box tuzağı... Denetimsiz oyunlar 8 yaşında kumara alıştırıyor! İHLALİN AĞIRLIĞINA GÖRE LİSANS İPTALİNE KADAR YAPTIRIM
Yeni düzenleme kapsamında ulusal ve uluslararası sosyal medya platformları ile servis sağlayıcıları ve içerik üreticileri arasında ortaya çıkabilecek anlaşmazlıklarda, haksızlık tespit edilmesi hâlinde cezai yaptırımlar uygulanabilecek.
Dijital Medya Kurulunun, taraflar arasındaki sözleşmelerde belirlenen cezai yaptırımların dışında da ihlallere müdahale edebilmesi öngörülüyor.
Vergi ödemeleri başta olmak üzere yükümlülüklerin ihlal edildiğinin belirlenmesi durumunda, ihlalin ağırlığına göre idari para cezasından izin ve lisans iptaline kadar çeşitli yaptırımlar gündeme gelebilecek.
TAKVİM UYGULAMASINI İNDİRMEK İÇİN TIKLAYIN
