CANLI YAYIN
Lütfi Albayrak
LÜTFİ ALBAYRAK

Sosyal medyada herkesin uzman olması

Eklenme Tarihi 21 Eylül 2026

Sosyal medya öyle bir yer oldu ki, burada diploma değil Wi-Fi çekim gücü önemli. Bilgiyle değil, özgüvenle uzman olunuyor. Hatta özgüven fazlaysa gerçek uzmanlardan daha çok izleniyorsun.

Dün detoks suyu tarifi verip, "Üç günde ödemden kurtuldum" diyen kişi bugün deprem uzmanı olarak fay hatlarını yorumluyor. Yarın ekonomi profesörü olup faizin neden inip çıkacağını anlatıyor. Ertesi gün dış politika analisti oluyor, ondan sonraki gün de Mars'ta koloni kurulması hakkında kesin konuşuyor.

Takipçiler de hiç yadırgamıyor. Çünkü onlar da bir önceki videoda psikologdu. Bir olay yaşanıyor. Daha bilim insanları, kurumlar ve yetkililer "İncelemeler sürüyor" demeden sosyal medya uzmanı çoktan "Ben size işin aslını anlatayım" diye kamerayı açıyor. Elinde ne veri var ne belge...

Ama ses tonu o kadar iddialı ki insan bir an gerçekten Nobel Komitesi'nin canlı yayında açıklama yapacağını sanıyor. En komiği de cümlelerin tamamı kesin hüküm içeriyor.

"Kesin böyledir", "Asıl gerçek bu", "Kimse bunu söylemeye cesaret edemiyor." Sanki bütün dünya susmuş, gerçeği açıklama görevi sadece ona verilmiş. Bir hafta önce gluten düşmanı olan hesap, bu hafta deprem simülasyonu anlatıyor.

Ertesi hafta merkez bankasını eleştiriyor. Sonra çıkıp futbol teknik direktörlerini yerden yere vuruyor. İki gün sonra da doktorlara tıp anlatıyor.
Bu kadar bölüm değiştiren bir üniversite olsa öğrenciyi üçüncü sınıfta okuldan atarlar.

Asıl trajikomik olan ise gerçek uzmanların durumu. Adam otuz yılını bir konuya vermiş, cümlesine "Muhtemelen...", "Verilere göre...", "Henüz kesin değil..." diye başlıyor. Altına biri geliyor: "Boş konuşmuş." Aynı yorumun hemen altında profil fotoğrafında direksiyon başında selfie olan biri, üç cümleyle bütün bilim dünyasını çürütüyor ve binlerce beğeni alıyor.

Sosyal medyada bilmemek artık ayıp sayılıyor. Her konuda fikrin olmak zorunda. Fikrin yoksa bile uydurman gerekiyor. Çünkü algoritma "Bilmiyorum" diyenleri değil, "Herkes yanlış biliyor!" diye bağıranları seviyor.

Artık uzmanlık alanları mevsimlik oldu. Yazın orman yangını uzmanı, kışın grip uzmanı, seçim döneminde siyaset bilimci, deprem olunca jeolog, maç günü teknik direktör, transfer döneminde scout, enflasyon yükselince ekonomist... Gündem değişiyor, biyodaki görünmez diploma da kendiliğinden güncelleniyor.

İşin en acı tarafı ise gerçekten bilgili insanların saatlerce anlattığını, biri otuz saniyelik bir videoda "Size gerçekleri anlatıyorum" diyerek çöpe atabiliyor.

Çünkü sosyal medyada bilgi yavaş yürür; özgüven ise Ferrari'yle gezer. Eskiden insanlar "Bu konuda bilgim yok" demeyi erdem sayardı. Şimdi "Bu konuda video çekmedim" demek daha büyük eksiklik gibi görülüyor. Sosyal medyada uzman olmanın tek şartı var: Gündem neyse, dün tam tersini savunmuş olsan bile bugün onun profesörü gibi konuşabilmek.

BUNU BİLİYOR MUYDUN?

İngiltere'de 20 yaşındaki bir pilot, test uçuşu sırasında uçağın rotasını "I'm Bored" (Sıkıldım) yazacak şekilde ayarlayarak havada bu mesajı oluşturdu. İki saat süren bu yaratıcı eylem internette viral oldu ve pilot herhangi bir ceza almadı.

TESPİTLİ YORUM

@siihggg Yaklaşık 1 aydır işlenmiş hiçbir gıdayı yemiyorum. Canım şeker isteyince meyve yiyorum. Sabahları daha dinç uyanmaya başladım.
Enerjim yükseldi. Cildim yenilendi dememi bekliyorsunuz ama hiç bir şey değişmedi. Üstüne 'sağlıklı besleneceğim' diye kendime ekstra masraf çıkardım.

GÜLÜYORUM

@doktorersoz Eğer kına gecesi kavramı erkekler için olsa ve ağlasalardı, kızlar "Demek evleniyoruz diye ağlıyorsun" deyip trip atarlardı...