Sarkozy ve Merkel görüşmesi, Bernanke'nin Jakson Hole konuşması derken, piyasalar iyimser beklentileri Eylül ayına bıraktı. ABD ve Euro Bölgesi olası bir resesyona hazırlanıyor. Bölge ülkelerinin taşıdığı riskleri daha önce açıklamıştık. Ancak esas baş ağrıtacak konu bankalar. Başta sorunlu Yunanistan, Portekiz, İtalya, Fransa, İspanya, Almanya ve Benelux bankalarının taşımış olduğu riskler halen devam ediyor.
Hafta başında Yunanistan'ın 2. ve 3. büyük bankası EFG Eurobank ile Alphabank'ın zorunlu birleşme kararının arkasındaki temel neden; eriyen sermayenin bir türlü yerine konulamıyor olmasıdır.
Bankaların taşıdığı risk nedir?
Kriz döneminde sermayelerini güçlendiremeyen Avrupalı bankalar, bilançolarındaki yüksek kaldıraç nedeniyle büyük risk taşıyor. Avrupalı bankaların kaldıraç oranları kriz döneminde yüzde 21-49 arasında seyrederken, Türkiye'de bu oran aynı dönemde yüzde 8 civarındaydı. ABD bankaları sermaye eksiğini hızla kapatırken, Avrupa bankaları halen ilave sermaye bulma konusunda zorlanıyor. Bu nedenle Avrupa'da bankacılıkta birleşme ve yeni ortak arayışları önümüzdeki dönemde hız kazanacaktır.
Almanya ve Fransa'nın Basel III'ün uygulanması yönündeki muhalefetinin ana nedeni budur. Basel III'ün şimdilik başka bir bahara ertelendiğini söyleyebiliriz.
Türkiye'deki yabancı bankalar nasıl başarılı oldu?
Kriz döneminde, Avrupa merkezli bankaların Türkiye ayağındaki bankalarının ayrışması halen merak konusu. Örneğin Yunanistan'ın ana merkezindeki bankanın bilançosunda ciddi bozulma yaşanırken, Türkiye'deki banka sapasağlam görünümünü korudu. Avrupa tarafı halen bunun nedenini sorguluyor. Birinci nedeni Türkiye'deki bankaların kaldıraç oranı Avrupa'ya göre oldukça düşük. Burada BDDK'nın yasal özkaynak olarak belirlediği yüzde 12'nin büyük payı bulunuyor. İkinci olarak Avrupa'daki bankaların bilançolarında gerek menkul kıymet, gerekse kredilerin taşıdığı risk oldukça yüksekti. Üçüncü olarak BDDK, Avrupa bankalarının bugün bulamadığı sermayeyi, kâr dağıtımlarını izne bağlayarak bir nevi otofinansman yoluyla sermayelerinin korunmasını sağladı.