Arınç işaret etti
Başbakan Yardımcısı Bülent Arınç, üzerinde düşünmeye değer bilgiler aktarıyor. İşlerin hangi noktalara doğru gittiğini analiz edelim. Arınç, "Her şeyi bir kenara koyup da mutlaka bir anayasa değişikliği yapmamız gerektiğinde referandumu göze alabiliriz. Referandumda halk ne derse de o olur. Mutlaka anayasa değişikliği yapmamız gerekiyorsa bir referandum yapabiliriz. Ama akılcı olarak bakarsak, netice almak düşüncesiyle bir şey yapmamız gerekiyorsa bir defa çok maddeli, çok kapsamlı bir anayasa değişikliğini yapmamız mümkün değil, bu görülüyor. Dolayısıyla biz bu süreçte olmazsa olmaz kabul edebileceğimiz, belki birkaç maddelik, belki bir bölümlük bir anayasa değişikliğini referanduma götürecek bir noktada eğer destek olmazsa göze alabiliriz. Alacağız demiyorum" diye konuştu.
Referandum
Anayasa değişikliği teklifi TBMM üye tamsayısının beşte üçüyle veya üçte ikisinden az bir oyla kabul edilmiş ise, yani kabul oyları 330 (dahil) ile 366 (dahil) arasında ise, Cumhurbaşkanının Anayasa değişikliğine ilişkin kanunu halkoylamasına sunma veya bir daha görüşülmek üzere Meclis'e geri gönderme yetkisi vardır.
Anayasa değişikliği kanunu TBMM üye tamsayısının en az üçte ikisiyle kabul edilmiş ise, yani kabul oyları sayısı en az 367 ve daha fazla ise, Anayasa değişikliği kanunu üzerinde Cumhurbaşkanının onay, halkoylamasına sunma ve geri gönderme olmak üzere üç değişik yetkisi vardır. AK Parti'nin tek başına veya DTP ile değişikliği referandumsuz yapması için rakamı yetmiyor.
367 krizi
TBMM 367 krizini yaşadı. 367 krizini millet halletti. 2007'de Çankaya seçiminde 367 krizi çıktı. CHP sorunu Anayasa Mahkemesi'ne götürdü. Mahkeme, "Oylamada 367 aranır" kararını verdi. Anayasası'nın Bazı Maddelerinde Değişiklik Yapılmasına Hakkında Kanun, 21 Ekim 2007'de halkoyuna sunuldu. Milletimizin kararıyla, toplantı yeter sayısı 367 değil, 184 oldu.
Halk oylamaları
Türkiye'de ilk referandum, 27 Mayıs 1960 askeri müdahalesinin ardından hazırlanan 1961 Anayasası için yapıldı. Yüzde 38.3 "Hayır"a karşılık, yüzde 61.7 "Evet"le kabul edildi.
İkinci referandum, 1980 askeri müdahalesinin ardından hazırlanan 1982 Anayasası için 7 Kasım 1982'de yapıldı. Yüzde 91.37 "Kabul", Yüzde 8.63 "Ret" oyu kullandı. 1982 Anayasası, 9 Kasım 1982'de yürürlüğe girdi.
Türkiye'de 3. halkoylaması, 1982 Anayasası'nın Geçici 4. maddesi ile getirilen 10 ve 5 yıllık siyasal yasakların kalkıp kalkmaması konusunda 6 Eylül 1987'de düzenlendi. 11 milyon 711 bin 461 "Evet", 11 milyon 636 bin 395 "Hayır" çıktı. Böylece, Geçici 4. madde yürürlükten kalktı.
Türkiye'nin dördüncü kez önüne getirilen halkoylaması sandığının konusu ise Anayasa'nın 127. maddesindeki yerel seçimlerin 1 yıl erkene alınıp alınmaması oldu. Bu halkoylaması, 25 Eylül 1988'de yapıldı. Seçmenin yüzde 65'i "Hayır", yüzde 35'i "Evet" oyu kullandı. Değişiklik kabul edilmedi ve 13 Kasım 1988 olarak öngörülen erken yerel seçim yapılmadı.
21 Ekim 2007 Anayasa Değişikliği Referandumu yapıldı. Cumhurbaşkanını halkın seçmesi kabul edildi. Katılım oranı: %67.3 (Evet) yüzde 69.12, (Hayır) yüzde 30.88. Halkımız oyuyla krize son veriyor.
Açılımların yapılabilmesi ve Türkiye'nin yeni dünya düzenine geçişinde önünün açılması için anayasa değişikliği referandumuna halkımızın "Evet" demesi zamanı gelmiştir.
