Kurban Bayramı'nda çalışanların en çok merak ettiği konuların başında bayram günlerinde çalışmanın zorunlu olup olmadığı geliyor. Özellikle özel sektör çalışanları; bayram mesaisinde ücretlerin nasıl hesaplandığını, işe gitmemenin sonuçlarını ve yasal haklarının neler olduğunu araştırıyor.
İş hukukunda bu konuda temel belirleyici unsur ise iş sözleşmeleri oluyor.
4857 sayılı İş Kanunu'nun 44'üncü maddesine göre ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışma şartları iş sözleşmesi veya toplu iş sözleşmesiyle belirlenebiliyor. Buna göre iş sözleşmesinde bayram günlerinde çalışılacağı yönünde açık hüküm bulunan işçiler, bayram mesaisine katılmakla yükümlü oluyor. Ancak sözleşmede böyle bir düzenleme yer almıyorsa işçinin onayı olmadan bayramda çalıştırılması mümkün olmuyor.
İŞE GİTMEYEN ÇIKARTILABİLİR Mİ?
İş sözleşmesinde bayramda çalışma şartı bulunmasına rağmen işçinin geçerli bir mazeret sunmadan işe gitmemesi devamsızlık olarak değerlendirilebiliyor.
4857 sayılı İş Kanunu'nun 25/II-g maddesi kapsamında ardı ardına iki iş günü mazeretsiz devamsızlık yapılması işverene haklı nedenle fesih hakkı verebiliyor. Buna karşılık iş sözleşmesinde bayram çalışmasına ilişkin herhangi bir hüküm bulunmuyorsa işçinin bayram günü işe gitmemesi devamsızlık sayılmıyor ve iş akdinin feshi için haklı sebep oluşturmuyor.
MESAİ YERİNE İZİN VERİLEBİLİR Mİ?
İş hukukuna göre genel tatil günlerinde yapılan çalışmanın karşılığının yalnızca izinle telafi edilmesi mümkün değil. 4857 sayılı İş Kanunu'nun 47'nci maddesi uyarınca ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışan işçiye ayrıca ücret ödenmesi gerekiyor. Kanuna göre işçi resmi tatil gününde çalışmasa bile o günün ücretini tam olarak alıyor. Eğer tatil gününde çalıştırılırsa normal günlük ücretine ek olarak bir günlük daha ücret kazanıyor. Böylece bayram günü çalışan işçi o gün için toplamda iki günlük ücrete hak kazanmış oluyor. Fazla çalışmalar için uygulanabilen serbest zaman yöntemi ise genel tatil günleri açısından geçerli sayılmıyor. Yargıtay'ın yerleşik kararlarında da bayram çalışmalarının ücretle karşılanması gerektiği vurgulanıyor.
BİR SAATLİK ÇALIŞMA YETİYOR
Kanunda bayram günü yapılan çalışmanın süresine ilişkin asgari bir sınır bulunmuyor. Bu nedenle işçinin resmi tatilde kısa süreli çalıştırılması sonucu değiştirmiyor. İşçi bayram günü bir saat dahi çalışmış olsa tam günlük ilave ücrete hak kazanıyor. Bu uygulama Yargıtay kararlarıyla da destekleniyor.
