Takvim.com.tr Perseverance’tan kritik Mars bulgusu: Yaşamın yapı taşları olabilecek organik izler bulundu
NASA’nın Mars keşif aracı Perseverance Mars rover Kızıl Gezegen’de geçmiş yaşam ihtimalini araştıran çalışmalarında önemli bir bulguya ulaştı. Araç, milyarlarca yıl önce su barındırdığı düşünülen Jezero Krateri bölgesindeki bazı kayaçlarda karmaşık organik karbon yapıları tespit etti.
Takvim.com.tr Giriş Tarihi: Güncelleme Tarihi:
Hızlı Özet Göster
- NASA'nın Perseverance aracı, Mars'taki Neretva Vallis bölgesindeki Bright Angel kaya oluşumunda makromoleküler karbon adı verilen karmaşık organik yapılar tespit etti.
- Organik karbon izleri, Mars kayalarında ilk kez kaya örneği parçalanmadan doğal haliyle SHERLOC analiz cihazı kullanılarak incelendi.
- Jezero Krateri ve Curiosity'nin incelediği Gale Krateri olmak üzere 3 bin 500 kilometre uzaklıktaki iki farklı bölgede benzer organik yapıların bulunması, Mars'ta geçmişte yaşam için uygun kimyasal şartların yaygın olabileceğine işaret ediyor.
- Bilim insanları, tespit edilen organik karbonun mikrobiyal yaşam, meteor kaynaklı maddeler veya volkanik süreçler gibi hem biyolojik hem de biyolojik olmayan yollarla oluşabileceğini belirtiyor.
- Perseverance, kesin sonuç için gelecekteki örnek getirme görevlerinde Dünya'ya gönderilmek üzere Sapphire Canyon dahil toplam 30 Mars kaya örneğini saklamaya devam ediyor.
Bilim insanları, bu keşfin Mars'ta geçmişte yaşam için gerekli kimyasal koşulların ne kadar yaygın olabileceğine dair yeni ipuçları sunduğunu belirtiyor. Ancak uzmanlara göre bulgu, henüz Mars'ta yaşamın var olduğuna dair kesin bir kanıt anlamına gelmiyor.
Fotoğraf AA'dan servis edilmiştir.
Mars kayalarında ilk kez tespit edildi
Araştırmacılar, Perseverance'ın üzerinde bulunan SHERLOC adlı gelişmiş analiz cihazını kullanarak, antik bir nehir yatağı olan Neretva Vallis çevresindeki "Bright Angel" kaya oluşumunu inceledi. Yapılan analizlerde, çamurtaşı yapısındaki kayaçlarda makromoleküler karbon (MMC) adı verilen karmaşık organik yapılar belirlendi.
Bu keşfi önemli kılan noktalardan biri ise organik karbon izlerinin, kaya örneği tamamen parçalanmadan ve Dünya'daki laboratuvarlara gönderilmeden, Mars yüzeyindeki doğal haliyle incelenmiş olması oldu.
Fotoğraf AA'dan servis edilmiştir.
Cheyava Falls kayası yeniden gündemde
Tespit edilen organik yapıların bulunduğu kayaçlardan biri, daha önce de bilim dünyasında tartışmalara neden olan "Cheyava Falls" isimli çamurtaşı oldu.
Bu kaya üzerinde görülen leopar benzeri desenler, bazı araştırmacılar tarafından geçmişte mikrobiyal faaliyetlerle bağlantılı olabilecek izler olarak değerlendirilmişti. Yeni bulgular, bu bölgenin Mars'ın geçmişindeki çevresel koşullar açısından daha yakından incelenmesi gerektiğini ortaya koydu.
Fotoğraf AA'dan servis edilmiştir.
Mars'ta yaşam için gerekli kimyasal ortam oluşmuş olabilir
Bilim insanlarına göre bulunan organik karbon yapıları; karbonat, sülfat ve fosfat gibi yaşamın temel kimyasal süreçlerinde rol oynayan minerallerle birlikte görülüyor. NASA'nın Jet Propulsion Laboratory ekibinden astrobiyolog Kyle Uckert, bu keşfin Mars yüzeyinde şimdiye kadar belirlenen en sığ organik madde bulgularından biri olduğunu ifade etti.
Araştırmacılar, bu organik yapıların yüzeye yakın bölgelerde korunabilmiş olmasının iki ihtimali güçlendirdiğini belirtiyor. Organik maddeler Mars yüzeyine yakın zamanda açığa çıkmış olabilir ya da bazı mineraller bu yapıları güçlü radyasyondan korumuş olabilir. Bulgular Mars genelinde yaşam koşullarının yaygın olabileceğini gösteriyor
Fotoğraf AA'dan servis edilmiştir.
Jezero Krateri'ndeki organik içerikli kayaçların, daha önce Curiosity Mars rover tarafından incelenen Gale Krateri bölgesindeki organik yapılardan yaklaşık 3 bin 500 kilometre uzakta bulunması dikkat çekti.
Uzmanlara göre iki farklı bölgede benzer organik yapıların ortaya çıkması, milyarlarca yıl önce Mars'ın farklı noktalarında yaşam için uygun kimyasal şartların oluşmuş olabileceğine işaret ediyor.
Fotoğraf AA'dan servis edilmiştir.
"Yaşam bulundu" demek için henüz erken
Sciencealert'te yer alan habere göre araştırmanın en kritik noktası ise organik karbonun kaynağı. Bilim insanları tespit edilen yapıların:
- Mikrobiyal yaşam faaliyetleri,
- Eski biyolojik kalıntılar,
- Meteor kaynaklı maddeler,
- Volkanik veya hidrotermal süreçler gibi hem biyolojik hem de biyolojik olmayan yollarla oluşabileceğini belirtiyor.
Araştırmacılar Perseverance'ın mevcut ekipmanlarının bu karbon yapıların kesin kökenini belirlemeye yeterli olmadığını vurguluyor.
Fotoğraf AA'dan servis edilmiştir.
Kesin sonuç için Mars örneklerinin Dünya'ya gelmesi bekleniyor
Bilim dünyası, bu tür kritik soruların yanıtının ancak Mars'tan getirilecek kaya örneklerinin gelişmiş laboratuvarlarda incelenmesiyle alınabileceğini belirtiyor. Perseverance, bu amaçla incelediği bölgelerden aldığı kaya çekirdeklerini gelecekteki örnek getirme görevleri için saklamaya devam ediyor. Araç, "Sapphire Canyon" adı verilen kaya çekirdeği de dahil olmak üzere toplam 30 Mars örneğini koruma altında tutuyor.
Yeni keşif, Mars'ta geçmiş yaşam ihtimalini kanıtlamasa da Kızıl Gezegen'in milyarlarca yıl önce yaşamın temel yapı taşlarını barındırabilecek koşullara sahip olabileceğini gösteren en önemli bilimsel işaretlerden biri olarak değerlendiriliyor.
Zeynep Durusoy Takvim.com.tr Haberler