Yılanın başı algoritma! Tiktok çöplüğünde rezalet üstüne rezalet: "Karagül" örneği ve şiddeti ödüllendirme mekanizması
"Karagül" lakabını kullanan Tiktok fenomeni Merve Ceran, canlı yayında tartıştığı kadını sokak ortasında bıçakladı. Şanlıurfa ve Kahramanmaraş’taki okul saldırılarının toplum üzerindeki etkisi sürerken Tiktok'un şiddeti ödüllendirdiği görüldü. Hem cinsini bıçaklayan Ceran'ın açtığı yayına hediye ve ödül yağdı. Böylesi bir görüntüye Tiktok'un müdahale etmemesi sorgulanırken; uzmanlar algoritmayı işaret etti. Tiktok üzerinde yapılan deneylerde sınırsız kaydırma ile bağımlılık döngüsü oluşturulduğu, algoritmanın şiddet ve cinsellik dayattığı gözler önüne serildi.
Hızlı Özet Göster
- TikTok'ta 'Karagül' ismiyle tanınan Merve Ceran, Bursa Osmangazi'de canlı yayın sırasında kendisine Türkiye'ye küfür ettiği için tepki gösteren bir kadını sokak ortasında defalarca bıçakladı.
- Merve Ceran daha önce Nisan 2024'te de canlı yayında çocuğunu öldüresiye dövmüş ve gözaltına alınmıştı.
- Bıçaklama olayı sırasında canlı yayın kapatılmadı ve hesaba hediyeler gelmeye devam etti, olay sonrası hesap erişime engellendi.
- SETA'nın Kriter dergisindeki analizlere göre TikTok algoritması kullanıcıları 3 gün içinde eğlence içeriklerinden şiddet içeriklerine yönlendiriyor.
- TikTok'un kısa videolar, sonsuz kaydırma ve belirsiz ödül sistemiyle kumar makinelerine benzer bağımlılık oluşturduğu belirtiliyor.
Pekin (Çin) merkezli ByteDance tarafından geliştirilen Tiktok, Türkiye'de 7'den 70'e tüm toplumu tehdit eden bir sosyal medya mecrası haline geldi.
Şanlıurfa ve Kahramanmaraş'taki okul saldırıları, kontrolsüz ve denetimsiz olan sosyal medya mecralarının olumsuz etkilerini gösterirken Tiktok'un şiddeti ödüllendirdiği görüldü.
TikTok'ta 'Karagül' ismiyle tanınan Merve Ceran tartıştığı kadını bıçakladı (Haberin görselleri Takvim Foto Arşiv ve sosyal medyadan alınmıştır)
CANLI YAYINDA KADIN BIÇAKLAYAN KARAGÜL'E HEDİYE YAĞDI
TikTok'ta 'Karagül' ismiyle tanınan Merve Ceran, canlı yayın sırasında kendisine "Neden yayınlarında Türkiye'ye küfür ediyorsun" diye tepki gösteren bir kadını sokak ortasında bıçakladı.
Bursa Osmangazi'de kayda geçen ve infial uyandıran görüntülerde Ceran'ın yere yatırdığı kadını çevredekilerin çığlıkları arasında defalarca bıçakladığı anlar yer aldı. Ceran, kısa sürede Polis tarafından gözaltına alındı.
Emniyetteki işlemlerinin sürdüğü öğrenildi.
Skandalın sanal boyutu ise Tiktok'un şiddeti teşvik eden algoritmasını ve kitlesini gösterdi.

HESAP ERİŞİME ENGELLENDİ
Tiktokçu Karagül, olay anında canlı yayını kapatmadı. Yaşananları saniye saniye takipçilerine izletti.
Bu anlarda hesaba gelen hediyeler ve etkileşimse pes dedirtti. Hesap olayın ardından erişime engellendi.
BU İLK SKANDALI DEĞİL
Merve Ceran Nisan 2024'te de canlı yayında çocuğunu öldüresiye dövmüş, gözaltına alınmıştı.
Karagül örneğinde olduğu gibi TikTok'ta kolay yoldan para kazanıp, şiddet ve teşhircilik ile fenomen olmak isteyen bir güruh var. Birçok kişi 7'den 70'e toplumun her kesimini tehdit eden kapatılmasını talep ediyor.

TİKTOK ALGORİTMASI ŞİDDETİ DAYATIYOR
Öte yandan Tikton'un şiddeti ödüllendiren algoritması bu tarz olayların ne ilk ne de son olacağını gösteriyor.
Canlı yayında evlatlarını döven Merve Ceran'ın iki yıl sonra yine bir canlı yayında kadın bıçaklaması bu durumu gösteriyor.
Dahası Karagül'ün bir kadını bıçakladığı hassas ve skandal bir görüntünün Tiktok tarafından nasıl onaylanıp yayına müsaade edildiği sorgulanıyor. Tiktok, içeriği engelleyecek teknolojiye sahip.

KRİTER'DEN ANALİZ: ALGORİTMA UÇ VE ŞİDDET İÇERİKLERİNE YÖNLENDİRİYOR
SETA'nın Kriter dergisindeki analizler de sosyal medya algoritmalarının toplumu ve gençleri adım adım daha uç ve şiddet içeriklerine yönlendirebildiğini ortaya koyuyor.
Tiktok üzerinde yapılan bir deneyin sonuçları oldukça dikkat çekici.

EĞLENCE İLE BAŞLADI ŞİDDETLE BİTTİ
13 yaşındaki bir kullanıcı profili 3 gün içinde masum başlayıp şiddete evrilen içeriklere maruz kaldı.
- 1. gün: oyun ve eğlence videoları
- 2. gün: küfürlü içerikler, tehlikeli "challenge"lar
- 3. gün: bıçak ve şiddet içerikleri
TİKTOK EROTİK İÇERİKLER VE FLÖRT UYGULAMALARI DAYATIYOR
15 yaşındaki bir Tiktok kullanıcısı ise algoritma tarafından cinsel ve zararlı içerikler dayatıldı.
İlk gün erotik içerikler öneren platform ikinci gün müstehcen şakalar ve flört uygulaması reklamları önerdi. "Kısıtlı mod" açık olmasına rağmen bu içeriklerin sunulduğu göründü.

SINIRSIZ KAYDIRMA VE BAĞIMLILIK DÖNGÜSÜ
Uzmanlar, Tiktok algoritmasının kısa videolar, sonsuz kaydırma ve belirsiz ödül sistemi ile bağımlılık oluşturduğunu belirtiyor.
Sistemin "kumar makinelerine benzer" bir bağımlılık davranışı oluşturduğunu ifade ediyor.

