Japonya'da yaşanan depremin zararının büyüklüğüne ilişkin rakamlar ortaya çıktıkça, daha geniş bir değerlendirme yapma imkanı olacaktır. Ancak ilk gelen verilere bakıldığında, depremin büyüklüğü Japon ekonomisine yönelik endişeleri artırıyor. Son yıllarda Japonya'nın esas meselesi siyasi istikrarsızlık oldu. Son 5 yılda 5 başbakan değişti. 2010 yılının Haziran ayından bu yana Başbakanlık görevini sürdüren Naoto Kan, önceliklerinin mali reformlar olduğunu açıklamıştı. Ancak beklenen mali reformlar konusunda yeterli adımı atamadı.
* Depremin Japon ekonomisine etkilerini açıklar mısınız?
İlk gelen veriler, depremin bilançosunun ağır olduğunu gösteriyor. Kobe depreminin Japonya'ya maliyeti 100 milyar dolara ulaşmıştı. Son depremin, tarım, enerji ve sanayi kuruşlarında ortaya çıkardığı zararın çok daha büyük olduğunu gösteriyor.
Zaten Japonya son 2 yıldır yüksek kamu borcu nedeniyle sıkıntılı günler geçiriyordu. Japonya'ya en son uyarı kredi derecelendirme şirketi Moody's'ten gelmişti.
Deprem sonrası yeniden yapılanma için 100 milyarca dolarlık kaynak gerekebilir.
Bu neden, siyasi risklerin altında Japonya ekonomisini yeni bir sınav bekliyor.
* Depremin piyasalara etkileri neler olacaktır?
Tam bir ifade kullanmak gerekirse, deprem sonrası piyasaların iştahı kaçtı.
Kuzey Afrika, Avrupa derken, Japonya piyasaların yönünü tayin etti. Kredi notu düşürülen İspanya nedeniyle Avrupa ve Amerika borsaları haftayı düşüşle kapattı.
Avrupa için borç sorununun kronik hal alması, aynı şekilde Japonya'nın mevcut kamu borç stokunun yüksekliği, piyasaları iyice germiş durumda. Yeni dönemde harcamalarını artırmak zorunda kalacak Japon hükümetini zor bir dönem bekliyor. Deprem Nikkei 225 Endeksi'nin kapanmasına yakın gerçekleştiği için hisse senetlerindeki kayıp yüzde 1.7'de kaldı.
Ancak, Japon varlıklarına asıl satış Pazartesi günü bekleniyor.
