İsrail'in dışında kalacağı, Türkiye-
Irak-Suriye'den oluşan bir 'Mezopotamya ekseni' ne demek? Bu birliğe İran katılır mı? Katılırsa ne olur?
Ortadoğu, uluslararası siyasetin ağırlık merkezi konumunda.
Türkiye'nin son dönemde başlattığı diplomatik atağın en önemli ayaklarından birisi Bağdat ve Şam.
Türkiye'nin 'bölgesel güç merkezi' olması, İsrail'den farklı bir konuma yerleşmesiyle mümkün olabilir. İsrail'in İran'ı hedefe yerleştirdiği, füzelerle vurma tehditleri yaptığı bir dönemde Başbakan Erdoğan'ın İran'ı ziyaret etmesi önemli bir gelişmedir.
Mezopotamya Birliği'ne İran'ın da katılma şansı bulunuyor.
Türkiye-İsrail
Türkiye, son dönemde iplerin gerildiği İsrail'den uzaklaşıyor mu? Stratejik bağlar tarih mi oluyor?
Ortadoğu coğrafyasının etkili iki devleti Türkiye ile İsrail'in ilişkileri, 2002 yılında AK Parti'nin iktidara gelmesiyle evrim geçirdi. İki ülke arasındaki ilişkiler Başbakan Erdoğan'ın Davos'ta yaptığı çıkışla hem güncellik kazandı hem de kamuoyunda yeniden masaya yatırıldı.
İsrail Başbakanı Olmert, Gazze saldırısının yapıldığı haftanın başında Türkiye'de bulundu. Erdoğan-Olmert arasında beş saatlik uzun görüşmede İsrail'in Türkiye, Filistin ve Suriye ile ilişkilerinin yanı sıra Gazze meselesi de konuşulmuştu.
Türkiye'nin arabuluculuğu ve ev sahipliğinde İsrail ile Suriye ve Filistin konusunda yapılan görüşmeler Erdoğan'ın Ortadoğu politikası yönünden en önemli kartıydı. Ancak aynı İsrail daha arabuluculuk görüşmelerinin üzerinden bir hafta bile geçmemişken Gazze'yi işgal etti.
Bu işgal Erdoğan'ı çok kızdırdı.
Erdoğan'ın Ortadoğu politikasındaki en büyük siyasi dayanağı, "Türkiye Ortadoğu'da etkili bir devlettir; bu nedenle Ortadoğu'daki sorunların çözümünde çok önemli bir rol olan arabuluculuğu üstlenmiştir" kartına İsrail sekte vurdu. Erdoğan'a göre İsrail böylesine bir süreçte operasyonu Türkiye'den gizlemiştir. Olmert ise İsrail'in askeri operasyonlarını Türkiye'ye haber veremeyeceği cevabını sert bir üslupla dile getirmiştir.
Nereye gidecek?
Türkiye - İsrail ilişkileri bu noktadan sonra nereye gidecek? Obama'nın geri çekilme projesi ile Amerika'nın Orta Doğu'da azalacak gücünün yerini başka güç dolduracaktır.
Bunun da Türkiye olacağı ön görülmektedir.
Türkiye'nin İsrail ile ilişkisinin bozulması ABD faktörü yüzünden belli bir rotaya oturabilir. Başbakan Erdoğan'ın 29 Ekim Amerika ziyareti bu açıdan da büyük önem arz ediyor.
Sıkıntı sürerse, ekonomik pozisyon İsrail'in aleyhine olacaktır. Türkiye'den İsrail'e su, doğal gaz ve petrol götürecek bir boru inşaatı projesinin durdurulacak olması İsrail'i önemli ölçüde sıkıntıya sokabilir.
Arap'ların Türkiye'ye karşı olumlu bakışı, Arap sermayesinin Türkiye'ye akmasını da sağlar. Erdoğan'ın , "Türkiye'nin Ortadoğu liderliği" için Obama ile yapacağı tarihi görüşme "yeni rotayı'' belirleyecektir.
