Takvim.com.tr Müzede 70 yıl boyunca yanlış etiketlendi: Mamut sanılan kalıntılar bambaşka bir hayvana ait
Alaska’daki bir müzede onlarca yıl boyunca “yünlü mamut fosili” etiketiyle saklanan kemikler bilim insanlarını şaşkına çeviren bir gerçeği ortaya çıkardı. Yapılan modern analizler tarih öncesi kara devine ait olduğu düşünülen kalıntıların aslında iki farklı balina türünden geldiğini gösterdi. Üstelik bu hata tam 70 yıl boyunca fark edilmedi.
Takvim.com.tr Giriş Tarihi: Güncelleme Tarihi:
Hızlı Özet Göster
- Alaska'da 1950'li yıllarda bulunan ve 70 yıl boyunca mamut omurgası olarak sergilenen fosiller, DNA ve radyokarbon testleri sonucunda minke balinası ve bir Kuzey Pasifik balinasına ait olduğu belirlendi.
- Radyokarbon testleri fosillerin 2.000 ila 3.000 yıllık olduğunu gösterdi ve bu yaş yaklaşık 10 bin yıl önce yok olan mamutlar için çok genç olduğundan şüphe uyandırdı.
- Kemiklerde yapılan karbon ve nitrojen analizleri canlıların deniz kaynaklı besinlerle beslendiğini ortaya koydu ve mamut teorisini zayıflattı.
- Araştırmacılar balina kemiklerinin iç bölgelere yerli topluluklar tarafından taşınmış olabileceğini veya fosillerin bulunduğu yerin yanlış kaydedilmiş olabileceğini değerlendiriyor.
- Alaska Üniversitesi Kuzey Müzesi'ndeki araştırmayı biyokimyacı Matthew Wooller ve ekibi yürüttü.
Bilim dünyasında bazen en büyük keşifler eski bir yanlışın düzeltilmesiyle başlıyor. Alaska'da bulunan ve yıllarca mamut omurgası olarak sergilenen fosiller üzerinde yapılan DNA ve radyokarbon testleri araştırmacıları beklenmedik bir sonuca ulaştırdı: Kemikler bir mamuta değil antik balinalara aitti.
Fotoğraf Takvim.com.tr grafik servisi tarafından hazırlanmıştır.
1950'lerde başlayan büyük yanılgı
Hikaye, arkeolog Otto Geist'in 1950'li yıllarda Alaska iç kesimlerinde yaptığı keşifle başladı. Fairbanks yakınlarında bulunan büyük kemik parçaları bölgenin tarih öncesi megafaunasıyla ünlü olması nedeniyle doğrudan yünlü mamut kalıntıları olarak değerlendirildi.
O dönem bölgede mamut, bizon ve diğer Buzul Çağı canlılarına ait birçok fosil bulunmuştu. Bu nedenle kemiklerin mamuta ait olduğu düşüncesi neredeyse hiç sorgulanmadı.
Resimde görülen büyüme plakaları iki balina türüne aitti. (Alaska Fairbanks Üniversitesi)
Gerçeği radyokarbon testleri ortaya çıkardı
Yıllar sonra Alaska Üniversitesi Kuzey Müzesi'nde yapılan incelemeler araştırmacıların dikkatini çekti. Fosillerin yaşı ölçüldüğünde ortaya çıkan sonuç şaşırtıcıydı: Kemikler yalnızca 2.000 ila 3.000 yıllıktı. Bu durum büyük bir çelişki yaratıyordu. Çünkü yünlü mamutların yaklaşık 10 bin yıl önce yok olduğu biliniyordu. Bazı küçük toplulukların birkaç bin yıl daha yaşamış olabileceği düşünülse de bulunan fosiller yine de "fazla genç" görünüyordu. Bilim insanları bu noktada "bir şeylerin ters gittiğini" fark etti.
Fosillerin 70 yıl boyunca mamut kemikleri olduğu düşünülüyordu; ta ki yapılan testler şaşırtıcı derecede farklı bir türü ortaya çıkarana kadar. (Science Alert)
Deniz canlısı izleri şüpheleri artırdı
NY Post'ta yer alan habere göre araştırmayı yürüten biyokimyacı Matthew Wooller ve ekibi kemiklerde karbon ve nitrojen analizleri yaptı. Sonuçlar söz konusu canlıların deniz kaynaklı besinlerle beslendiğini gösterdi.
Bu veri mamut teorisini daha da zayıflattı. Çünkü kara canlısı olan mamutların deniz ekosistemine ait beslenme izleri taşıması neredeyse imkânsızdı. Araştırmacılar daha sonra DNA analizine geçti ve gizem tamamen çözüldü.
Fosillerin gerçek sahiplerinden biri olan minke balinası.( Fotoğraf: Jay S)
Fosillerin gerçek sahibi bambaşkaydı
Genetik incelemeler sonucunda fosillerin iki ayrı balina türüne ait olduğu ortaya çıktı: Minke balinası ve bir Kuzey Pasifik balinası. Böylece 70 yıl boyunca mamut sanılan kemiklerin aslında deniz memelilerine ait olduğu kesinleşti. Bilim insanları için asıl şaşırtıcı nokta ise bu değildi. Asıl soru şuydu: Balina kemikleri kıyıdan bu kadar uzak bir bölgeye nasıl ulaşmıştı?
Balina kalıntıları iç bölgelere nasıl geldi?
Araştırmacılar bu gizem için birkaç farklı ihtimali değerlendiriyor. Bazı uzmanlar kemiklerin insanlar tarafından taşınmış olabileceğini düşünüyor. Geçmişte yerli toplulukların balina kemiklerini alet yapımında kullandığı biliniyor. Başka bir teoriye göre ise fosillerin bulunduğu yer yıllar önce yanlış kaydedildi. Yani kemikler aslında denize çok daha yakın bir noktadan çıkarılmış olabilir. Şimdilik en güçlü ihtimal de bu olarak görülüyor.
Yünlü mamutun bir resmi. (Fotoğraf: noskaphoto)
"Yanlış" fosiller bilime yine de katkı sağladı
Her ne kadar büyük bir sınıflandırma hatası yapılmış olsa da araştırmacılar bu keşfin önemli bilimsel değer taşıdığı görüşünde. Matthew Wooller'a göre artık müzede genetik olarak tanımlanmış iki antik balina örneği bulunuyor ve bu kalıntılar gelecekte yapılacak balina araştırmalarına katkı sağlayabilir.
Fosillerde yanlış kimlik vakaları artıyor
Bu olay son dönemde ortaya çıkan tek fosil karışıklığı değil. Bilim insanları kısa süre önce Teksas'ta bulunan bazı dev kemiklerin sıradan dinozorlara değil, tarih öncesi denizlerin en büyük avcılarından biri olan dev mosasaurlara ait olduğunu açıklamıştı. Görünen o ki modern teknoloji geliştikçe müzelerde yıllardır doğru sanılan birçok fosil yeniden incelenmeye devam edecek.
Zeynep Durusoy Takvim.com.tr Haberler