SSK, Bağkur 1999-2008 sonrasına müjde! 9.000 yerine 5.400 gün primle ERKEN EMEKLİLİK fırsatı! 46,48,50,52 yaşla emeklilik FORMÜLÜ ortaya çıkı!

Bağ-Kur'luların emekliliği için öngörülen prim ödeme gün sayısı SSK'lara oldukça yüksek olduğu biliniyor. EYT kanunu öncesinde kadın için 20 tam yıl, erkek için 25 tam yıl prim ödemesi gerekiyordu. Kanundan sonra ise hem kadın hem erkekler için normal koşullarda emeklilik için en az 9.000 gün prim şartı bulunmaktadır. Daha az primle emekli olma fırsatını duyanlar ise konu hakkında araştırmalara başladı. İşte merak edilen üm detaylar... EYT ÖNCESİ DÖNEMDE EYT öncesi dönemde kadın için 20 tam yıl, erkek için 25 tam yıl prim gün sayısı bulunmayan Bağ-Kur'lular ancak belirli bir yaşı doldurmakla emekli oluyorlardı. Buna göre kadın ise 50, erkek ise 55 yaş ve en az 15 tam yıl yani 5.400 gün primle emekli olabilmeleri söz konusudur. EYT Kanunu ile 5.400 gün prim şartı değiştirilmemiştir. Ancak belirtilen yaş koşulları kademeli olarak kadınlarda 6 yıl erkeklerde ise 3 yıla kadar artırılmıştır. Buna göre 01/10/1999 tarihinde kadın ise 50, erkek ise 55 yaş ve en az 15 tam yıl için 2 yıldan daha fazla süre var ise kademeli geçiş süreci aşağıdaki tabloda belirtilen şekilde uygulanmaktadır. 30/4/2008 TARİHİNDEN SONRA BAĞ-KUR'LU OLANLAR İlk defa 30/4/2008 tarihinden sonra Bağ-Kur (4/1-b) sigortalısı olanların 5.400 gün primle emekli olabilmeleri için tekrar kademeli yaş koşulu getirilmiştir. Buna göre hem kadın hem erkekler için öngörülen yaş koşulu kademeli olarak 65'e kadar yükselmektedir. Buna göre kadın için 58, erkek için 60 yaş ile 2036 yılından sonrası için getirilen kademeli yaş hadlerine 65 yaşını geçememek üzere 3 yıl eklenmesi durumunda, 5.400 prim ödeme gün sayısı üzerinden de aşağıdaki tabloda gösterilen şartlarla emeklilik (yaşlılık) aylığı bağlanabilecektir. Hemen belirtelim SGK Kanunu'na göre bu şartlarda bağlanacak emeklilik maaşı, normal şartlara (25 yıllık hizmet üzerinden) göre bağlanacak emeklilik maaşına göre belirgin bir şekilde daha düşük olacaktır. 1999'DAKİ DEĞİŞİKLİK EMEKLİLİK KOŞULLARINI NASIL ETKİLEDİ? 1 Temmuz 1994'te ilk kez sigortalı olarak çalışmaya başlayan 1 Ocak 1972 doğumlu erkek işçi, çalışmaya başladığı dönemde yürürlükteki 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununa göre 25 yıl sigortalılık süresini ve 5000 prim gününü tamamladığında emekli olabiliyordu. Yani bu işçi 25 yıllık sigortalılık süresini tamamladığı 1 Temmuz 2019'da 5000 prim günü varsa yaş koşulu aranmadığı için 47 yaşında emekli olabilecekti. 1999'daki değişikliğin ardından aynı işçi, çalışmaya ilk defa 1 Temmuz 1994'te başladığı için 25 yıl sigortalılık süresi, 55 yaş ve 5750 gün prim ödeme koşulunu yerine getirdiğinde emekli olabilme hakkı kazanabilir duruma geldi. Yani kanun değişikliği ile bu işçinin emekliliği 8 yıl ötelendiği gibi 750 gün de fazladan prim ödemesi istendi. MEVCUT KOŞULLARDA NASIL EMEKLİ OLUNUYOR? 1 Ekim 2008'de yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortaları ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile emeklilik yaşı kademeli olarak yükseltilirken, prim ödeme gün sayısı işçilerde (SSK) 7200, esnaf ve çiftçilerde (Bağ-Kur) ise 9000'e çıkartıldı. Kanun yürürlüğe girdiğinde kadınlarda 58, erkeklerde 60 olan emeklilik yaşı kademeli olarak yükselmekte ve 2048 yılında kadın ve erkek sigortalı ayrımı yapılmadan 65 yaşa yükselecek. Örneğin ilk defa çalışmaya Ağustos 2022'de başlayacak bir kişi, hiç ara vermeden 7200 gün çalışması halinde prim koşulunu Ağustos 2042'de yerine getirecek. Ağustos 2042'de prim koşulunu yerine getiren erkek sigortalı 64 yaşında, kadın sigortalı ise 62 yaşında emekli olacak. EYT'LİLER NE İSTİYOR, SORUN YAŞAYAN KAÇ KİŞİ? Emeklilikte yaşa takılanlar, emeklilik koşullarında 1999'da yapılan değişikliğin geçmişe dönük uygulanmasına son verilmesini, yaş şartı aranmadan, sigortalılık süresi ve prim günü koşullarını sağlayıp emekli olmayı talep ediyor. Nisan 2022 itibarıyla Sosyal Güvenlik Kurumu'na (SGK) kayıtlı 4/a (SSK) kapsamında 16 milyon 406 bin, 4/b (Bağ-Kur) kapsamında 3 milyon 32 bin sigortalı bulunuyor. Tahminlere göre, 4/a ve 4/b olmak üzere toplam 19 milyon 726 bin sigortalıdan yaklaşık 5-6 milyonu EYT sorunu yaşıyor. PRİM VE SÜRE KRİTERİ 9 Eylül 1999 öncesinde işe girenlerin, emeklilik için ilk sigortalı oldukları tarihe göre 5000 ile 5975 arası prim gününü, kadınlarda 20, erkeklerde 25 yılı tamamlaması gerekiyor. İlk formülde, bu 2 şartı tamamlayanlar yaşı dikkate alınmadan emekli olabilir. Burada primi eksik kalanların bu süreleri askerlik ya da doğum borçlanmasıyla tamamlaması da mümkün olabilirken, bu formül hayata geçerse yıl ve prim şartını tamamlamış herkese düzenleme çıkar çıkmaz emeklilik yolu açılacak 7200-9000 GÜN FORMÜLÜ Konuşulan bir başka formül de belirli prim gün sayısını tamamlayanların yaşa bakılmadan emekli edilmesi. Burada konuşulan prim gün tutarları kadınlar için 7200, erkekler için de 9000 gün. Bu formül ile emeklilik için 9 Eylül 1999 öncesinde uzun vadeli sigorta kollarında sigortalı olarak çalışmaya başlamak, kadınlarda 20 yıllık yani 7200 prim gününü, erkeklerde de 25 yıllık yani 9000 prim gününü tamamlamış olmak yeterli bulunacak. Bu şartları karşılayanlar yaşa bakılmadan emekli aylığına kavuşacak. YAŞ SINIRI Yaşa takılanlara emeklilik için bir yaş sınırı da getirilebilir. Daha önce 50 yaş sınırı getirilebileceği konuşulmuştu. Bu formüle göre EYT'lilerin emekli olması için prim ve yıl şartının yanı sıra 50 yaşını da tamamlaması gerekiyor. KADEMELİ EMEKLİLİK Yaşı bekleyenlere 'kademeli' emeklilik imkanı sunulması üzerinde de duruluyor. Bu formül 9 Eylül 1999'dan önce sigortalı olanlarda istenen yaş koşulunun kademeli olarak düşürülmesini içeriyor. Oluşacak yeni kademeler çalışmalar sonucunda ortaya çıkacak. 9 Eylül 1999'dan önce sigortalı olup emeklilik için yıl ve prim şartını tamamlayanlar bu formülle şimdikinden daha erken yaşta emekli olabilecek. Bazı EYT'liler yasa çıkar çıkmaz emekli aylığına hak kazanabilecek. SÜREYİ DÜŞÜRME Prim gün sayısını doldurup yaşı bekleyenler için bekleme süresini 2-3 yıl düşürmek gibi imkanlar da formüller arasında bulunuyor. 3600 GÜN İLE EMEKLİLİK 9 Eylül 1999 öncesinde sigortalı olanlar 15 yılı (bu süre doldu) ve 3600 gün (10 yıl) primi tamamladıklarında kadınlar 50, erkekler de 55 yaşı da doldurmak kaydıyla kısmi emeklilik hakkı kazanıyor. Emeklilik yaşları ise bu 3 şartı bitirdikleri tarihe göre değişiyor. Kadınlarda 58, erkeklerde 60 yaşı bulan şartlar ortaya çıkıyor. Yeni düzenlemede, 3600 günle emeklilikte de yaş şartı aranmayabilir. Bu durumda 3600 günü olan kadınlar 50, erkekler 55 yaşında emekli olabilir. AVRUPA MODELİ Bazı Avrupa ülkelerinde uygulanan kesintili emeklilik modeli de tartışılan seçenekler arasında. Bu formülde, emeklilik için kaç yıl kaldıysa her yıl için belli oranda aylıktan kesinti yapılıyor. Daha az maaşla daha erken emeklilik ortaya çıkıyor. Yine Avrupa'da uygulanan bir formül de geçici kesintili emeklilik. Buna göre, sigortalı belli bir kesintiyle erken emekli oluyor. Ancak yasanın söylediği yaşa gelip emeklilik şartları oluşunca kesinti ortadan kalkıyor Bizde de bu modellerin uygulanıp uygulanmayacağı çalışmalar sonucunda belli olacak. YIPRANMA HAKKI Bazı meslek gruplarında emekliliği öne çekmek için yıpranma seçeneği söz konusu olabilir. Özellikle yıpranma hakkı bulunmayan ağır işlerdeki işçilere erken emeklilik sağlanabilir. Bazı meslek grupları için yaş aşağı çekilebilir. BAKAN BİLGİN' DEN SON DAKİKA EYT AÇIKLAMASI 'KENDİ MODELİMİZİ UYGULAYACAĞIZ' Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Bilgin, EYT son durum ile ilgili öenmli açıklamalarda bulundu. EYT düzenlemesinin gündemlerinde olduğunu ve önümüzdeki günlerde tamamlanacağını dile getiren Bakan Bilgin, 'Ne Finlandiya ne Almanya; kendi modelimizi uygulayacağız' dediği belirtildi. Geçtiğimiz günlerde ise 'Türkiye'nin her sosyal meselesi bizim önümüzdedir. Bunların üzerinde çalışıyoruz, bunların üzerinde çözüm yolları üretiyoruz. Formüller buluyoruz, en uygununu tamamladığımız gün açıklayacağım.' ifadelerini kullanmıştı. EYT SON DURUM NE? Memurların heyecanlı beklediği 3600 ek gösterge çalışmalarının tamamlanmasının ardından sözleşmelei memurlar meselesi ve EYT düzenleemisi gündeme geldi. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın öncelilkli gündemi arasında bulunan EYT ile ilgili son dakika gelişmeleri yaşanıyor. Bakan Bilgin açıklamasında Çalışma Grubu kurulduğunun müjdesini verdi. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Bilgin'in, Emeklilikte Yaşa Takılanlar ile ilgili açıklaması şu şekilde; 'Bir sayı ve içerik veremem ama çok sayıda formül var. Alternatifler var. Bu alternatifler üzerinden çalışmalarımızı yapacağız. İşin bir mali boyutu var. Çalışmamız bir noktaya geldiğinde Hazine ve Maliye Bakanlığı da çalışmamıza katılacak. Onların da bu formüller üzerinde hesaplamalar yapmasını bekleyeceğiz. O formüllerin her birinin ayrı maliyet hesabı yapıldığında Cumhurbaşkanımıza sunacağız. Kararı Cumhurbaşkanımız verecek.' 8 EYLÜL 1999'DA YAŞ KOŞULU GETİRİLDİ 4447 Sayılı Kanun'la, 8 Eylül 1999 tarihinden sonra çalışmaya başlayanlarda emeklilik yaşı 7000 prim günüyle kadınlarda 58, erkeklerde 60 olarak belirlendi. 8 Eylül 1999 tarihinden önce çalışmaya başlamış olanlara ise yaş koşulu getirildi ve prim günleri kademeli artırıldı. Buna göre, sigortalı çalışmaya 9 Eylül 1999 tarihinde başlayan erkek 7000 prim günüyle 60 yaşında emekli olabilir iken, 8 Eylül 1999 tarihinde çalışmaya başlayan erkek 5975 prim günüyle 58 yaşında; 23 Kasım 1998 tarihinde çalışmaya başlayan erkek ise 5900 prim günüyle 57 yaşında emekli olabilecek. EYT NE ZAMAN ÇIKACAK? 8 Eylül 1999 öncesinde sigortalı olarak çalışmaya başlamış olan çalışanlar EYT'li olarak kabul ediliyor. 4447 sayılı kanun emeklilik yaşını kademeli olarak artıran kanun 8 Eylül 1999'da yürürlüğe girdiği için bu tarihten önce sigortalı olarak çalışmaya başlayanlar EYT'li olarak adlandırılıyor. Düzenleme bir aksaklık olmazsa Aralık veya Ocak ayında TBMM'ye gelecek. EYT DÜZENLEMESİNE KAÇ AYDA BAŞVURULACAK? Yasa çıktığında 3 - 5 aydan az bir süre konulmaz. Meclis'te muhalefet partilerinin vermiş olduğu öneriler var. Buralardaki tekliflerde genel olarak 3 aylık başvuru süresi verilmesi şeklinde... 1999 öncesideki yaş dışında kalan emeklilik koşullarını yerine getirenlerin tarihten itibaren emekli edilmesi. Ne zaman? EYT yasası çıktığı tarihten itibaren 3 ay içerisinde emeklilik başvurusunda bulunan çalışanlar düzenlemeden yararlanabilecek. Bu koşulu yerine getiremeyenler bu düzenlemeden yararlanamayacaklar. EYT'LİLER NE ZAMAN EMEKLİ OLABİLECEK? 'Çalışmayı tamamlayıp sendikaların da taleplerini alacağız' diyen Bakan Bilgin, 'Yıl sonuna kadar Meclis'e sunamazsak, en geç Ocak ayında bu düzenlemeyi Meclis'e sunacağız' ifadelerini kullandı.