Dünya Maymun çiçeği alarmında! DSÖ'den flaş açıklama: Avrupa'da son 2 haftada vakalar üçe katlandı! Maymun çiçeği nasıl bulaşır?

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), Avrupa'da maymun çiçeği vakalarının son 2 haftada yoğun bir şekilde artarak üçe katlandığını açıkladı. DSÖ Avrupa Bölge Direktörü Dr. Hans Kluge, basın açıklamasında, örgütün Avrupa bölgesinde maymun çiçeği virüsünün yayılımına dair son gelişmeleri değerlendirdi. Avrupa'nın maymun çiçeği salgınının merkezi olmayı sürdürdüğünü belirten Kluge, '15 Haziran itibarıyla DSÖ Avrupa bölgesinde 4 bin 500'ün üzerinde vaka tespit edildi. Son iki haftada vaka sayıları üçe katlandı.' bilgisini paylaştı. Kluge, bölgede doğrulanan vakaların büyük çoğunluğunu 21 ile 40 yaş arası kişilerin oluşturduğunu, hastaların yüzde 99'unun da erkek olduğunu aktardı. Virüsün büyük oranda erkek erkeğe cinsel ilişki yoluyla bulaştığını söyleyen Kluge, az sayıda kişinin vakalara yakın temas sonucu virüse yakalandığının altını çizdi. Kluge, şimdiye kadar vakaların yüzde 10'unun tedavi amaçlı hastaneye kaldırıldığını, 1 kişinin ise yoğun bakıma alındığını belirtti. Şimdiye kadar bölgede maymun çiçeği bulaşan kimsenin yaşamını yitirmediğini kaydeden Kluge, 'Hastalığın çabuk evrilmesi, DSÖ Acil Durum Komitesinin virüsün acil durumuna dair görüşünü kısa zamanda değiştirebilir.' ifadelerini kullandı.Kluge, virüsün daha fazla yayılmasına karşı dünyanın acil ve birlik halinde tedbirler alması gerektiğini belirterek, 'Bu kadar hızlıca yayılan ve adeta her gün, daha önce etkilenmemiş yerlere ulaşan bir salgına karşı kayıtsız kalınmamalı.' uyarısında bulundu. MAYMUN ÇİÇEĞİ VİRÜSÜ Endemik bir virüsün neden olduğu nadir hastalıklardan maymun çiçeği, Kongo ve Batı Afrika türü olmak üzere 2'ye ayrılıyor. Genellikle hayvandan insana ve nadiren insandan insana yakın temasla bulaşan virüs, vücutta yüksek ateş ve kaşıntılı kabarcıklara yol açabiliyor. ABD Hastalık Kontrol ve Koruma Merkezlerinin (CDC) son verilerine göre dünya genelinde 31 ülkede toplam 5 bin 323 vaka bulunuyor. MAYMUN ÇİÇEĞİNİN YAYILIMINI ÖNLEMEK İÇİN ERKEN TEŞHİS VE İZOLASYON ÖNEMLİ Uzmanlar, Türkiye'de ilk vakası görülen maymun çiçeği hastalığının temasla bulaştığını hatırlatarak, belirtileri olan kişilerin erken teşhisinin ve en az 3 hafta izole edilmesinin virüsün toplumda yayılmasını önlemek için önemli olduğunu vurguluyor. Türkiye'de ilk maymun çiçeği vakasının tespit edilmesi üzerine uzmanlar, bu hastalığa karşı alınması gereken önlemler ve semptomları taşıyanların yapması gerekenlere ilişkin AA muhabirine değerlendirmelerde bulundu. Acıbadem Taksim Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Çağrı Büke, iki alt türü bulunan maymun çiçeği hastalığının Orta Afrika'dakinin daha ağır, Batı Afrika'dakinin ise daha hafif seyrettiğini söyledi. Haziranın başından beri görülen olguların genellikle Batı Afrika kökenli türe ait olduğunu, bu nedenle ölüm oranının da düşük seyrettiğini aktaran Büke, ağır türündeyse ölüm oranlarının yüzde 10'lara kadar çıkabildiğini ifade etti. 'KİŞİLERİN KIYAFETLERİNİN GİYİLMESİ VE KİŞİSEL EŞYALARIYLA TEMASLA BULAŞABİLİR' Prof. Dr. Büke, virüsün birkaç bulaşma yolu olduğuna işaret ederek, bunları şöyle sıraladı: 'Bunlardan biri bu virüsü taşıyan kemirici, sincap, sıçan gibi hayvanlar. Hastalığı taşıyan hayvanların kanları, biyolojik vücut sıvıları ya da derisinde bir lezyon varsa ona temasla bulaşma olabilir. Peki, hastalardan diğer insanlara bulaşma nasıl olmakta? Bunlardan biri, solunum yolu. Yalnız bu, en son yaşadığımız Kovid-19 pandemisi gibi kolay değil. Korunmasız olarak maske bulunmaksızın, 2 metreye kadar ki mesafeden, 6-8 saat aynı ortamı paylaşırsanız bulaşma söz konusu. Düşük bir olasılık. Asıl insandan insana bulaşmada önemli rol oynayan, derideki döküntülere temas. Bu, cinsel yoldan bulaşan bir enfeksiyon değil ama cinsel ilişki sırasında deri temasında da bulaşma olabiliyor. Deride döküntüler ortaya çıktıktan sonra bunlara korunmasız şekilde elle ya da vücudun herhangi bir bölgesiyle temas edilmesi bulaşmada önemli rol oynayan faktörlerden biri. Afrika'da bu tür hayvanların etlerinin yenilmesi söz konusu. İyi pişirilmeden yenildiği durumlarda sindirim yolu aracılığıyla da alınabileceği biliniyor.' Çağrı Büke, 2003'lü yıllarda karşılaşılan vakalarda literatüre bildirildiğine göre, bu virüsü taşıyan ve hastanede tedavi gören bir hastanın yatak çarşafı temizlenirken ya da eşyalarına temas edildikten sonra bulaş durumunun yaşandığını anlattı. Büke, 'Kişilerin kıyafetlerinin giyilmesi, kişisel eşyalarıyla temas durumlarında da bulaş söz konusu olabilmektedir. Sadece hastaların derideki lezyonlarına değil dolaylı olarak kıyafetlerine ya da çevrelerindeki birtakım kişisel eşyalarına da temas ederek bulaşma olabileceğini akıldan çıkartmamak lazım.' uyarısında bulundu. ÇİÇEK AŞISI YÜZDE 85 ORANINDA KORUYUCU Prof. Dr. Çağrı Büke, dünyada 1980'den itibaren çiçek aşılarının yapılmıyor olmasının bu hastalığın artmasının sebeplerinden biri olarak gösterildiğini belirterek, çiçek aşısının yüzde 85 oranında bu hastalığa karşı koruyucu olduğunu söyledi. Aşılamanın durdurulduğunu, 1980 sonrasında doğanlarda bu aşının olmadığını dile getiren Büke, şöyle konuştu: 'Onun için 40 yaşlara kadar olanlar da risk altında diyebiliriz. Ayrıca çocuklar, hamileler, ileri yaş grubu, bağışıklığı baskılanmış kişiler de risk altında. Çiçek aşısı yaptıranlarda da ilelebet ve çok yüksek koruyuculuk olur demek mümkün değil. Yıllar içerisinde koruyuculuğun yavaş yavaş da olsa düşmeye başladığı ve onun için şu anda maymun çiçeği hastalığının görüldüğünden de bahsedilmekte. Dolayısıyla risk altındaki kişilerin korunması çok önemli. Bir vaka deyip geçmemek lazım. Yapmamız gereken en önemli şey bu tür hastalıkları olan kişileri en erken şekilde tanımlayıp, hızlıca ve en az 3 haftaya yakın süreyle izole etmemiz lazım ki başkalarına bulaşmayı önleyebilelim. Tedavi ve aşıyla erken dönemde bu hastalıkları kontrol altına alabilmek mümkün. Şu anda yapılması gereken şey, hastaların tanısını koyar koymaz bu kişileri mutlaka izolasyonda tutmak.' 'CİDDİYE ALMAMIZ GEREKİYOR' Türk Klinik Mikrobiyoloji ve İnfeksiyon Hastalıkları Derneği (KLİMİK) Başkanı, İstanbul Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Serap Şimşek Yavuz da viral bir hastalık olan ve çiçek virüsüne benzeyen maymun çiçeğinin ateşle birlikte gribal enfeksiyona yol açtığını, vücutta döküntü ve kabarcıklarla ilerlediğini söyledi. Geçmişte, Amerika ve İngiltere'de Afrika seyahatleri ya da oradan gelen hayvanlara temas nedeniyle az sayıda görülen maymun çiçeği hastalığına bu yıl seyahat öyküsü olmayanlarda da rastlanıldığına dikkati çekti. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından 'çok yakından takip edilmesi' gereken bir hastalık olarak tanımlanan maymun çiçeğini tüm ülkelerin çok ciddiye aldıklarını belirten Yavuz, 'Bizim de çok ciddiye almamız gerekiyor. Türkiye'deki ilk vaka yurt dışına seyahatle mi ilişkili yoksa Türkiye içi mi? Bu önemli. Türkiye içiyse bu yayılıyor olduğunu da gösterir. Çünkü dünyada, 'Bu virüs aslında bir süredir yayılıyordu, yeni fark edildi. Pandemi nedeniyle çok fark edilemedi.' gibi bir yaklaşım var. O daha kötü bir şey. Bu kadar çok ülkede birdenbire görülmesi ve bu kadar yüksek rakamlara çıkması biraz da onu düşündürüyor.' değerlendirmesini yaptı. 'AŞILAMAYLA TOPLUMDA YAYILMASI ENGELLENEBİLİYOR' Yavuz, hastalığın Kovid-19 salgınından daha farklı olduğunu, özellikle derideki döküntülere çok yakın temasla bulaştığını aktararak, bulaşmanın Kovid-19'a göre daha zor olduğunu kaydetti. Maymun çiçeğinin solunum sekresyonlarında da bulunabildiğini dile getiren Yavuz, şu bilgileri verdi: 'Özellikle uzun süre bir arada geçirildiğinde risk var. Ama esas bulaşma yolu yakın temas. Maymun çiçeğine karşı Kovid-19'dan daha şanslı durumdayız. Bu hastalığın Kovid'den bir farkı da sadece yakınındakileri saptayıp onları uygun şekilde aşılarsanız toplumda yayılmasını engelleyebiliyorsunuz. Temas sonrası da aşılayabiliyorsunuz. Şu anda dünyada bir aşı var. Modifiye vaccinia virus Ankara (MVA) suşunu içeren atenüye virüs aşısı. Bir de klasik çiçek aşısı var. Türkiye'de şu an hangisi var onu bilmiyorum. Hastaların yakın temaslılarını aşılarsak ilk 3-4 günde -hatta 14 güne kadar aşılanıyor- o zaman toplumda yayılmasını engellemiş oluyoruz. Çok daha kolay kontrol altına alınabilir bir virüs.' Prof. Dr. Yavuz, küçükken yapılan çiçek aşısının, zaman geçtikçe etkinliği azalsa da özellikle ağır hastalığa karşı yıllarca koruyuculuğunun devam ettiğinin söylendiğini aktardı. Bu hastalık dünyada genellikle erişkin genç grubunda görüldüğü için çok ölüm de olmadığını belirten Yavuz, 'Afrika'daki salgında yüzde 5-10'luk ölüm oranı var farklı suşlarda olmak üzere. O nedenle çok ciddiye alınması gereken bir patojen. Şu anda belki Afrika dışındaki bölgelerde risk gruplarına çok ulaşabilmiş değil ama bu kadar yüksek rakamlarla risk gruplarına da ulaşabilir.' değerlendirmesini yaptı. Prof. Dr. Serap Şimşek Yavuz, hastalık belirtisi taşıdığını düşünenlere 'Semptomu olanlar başkalarıyla yakın temastan kaçınmalı ve hekime başvurmalı. Genital bölgede lezyon varsa mutlaka hekime başvurulmasını öneriyoruz ki başkalarına yayılmasın. Vücutta genel döküntü de yapabilir. O lezyonların hepsi bulaşıcıdır. O nedenle lezyonlar iyileşene kadar izole olunmalı.' uyarısında bulundu. MAYMUN ÇİÇEĞİ VİRÜSÜ BELİRTİLERİ NELER? Maymun çiçeği, nadir görülen bir virüs. Tropik yağmur ormanlarının yakınındaki Batı Afrika ülkelerinde görülen virüsün Batı Afrika ve Orta Afrika olmak üzere iki ana türü bulunuyor. Virüs, maymun çiçeğine yakalanmış başka bir kişiyle yakın temas halinde yayılabiliyor. Vücuda deri sıyrıkları, solunum yolu, gözler, burun veya ağız yoluyla girebiliyor. Cinsel ilişki sırasında doğrudan temas yoluyla da bulaşabiliyor. Virüs ayrıca bulaştığı maymunlar, sıçanlar ve sincaplar gibi hayvanlar ya da yatak takımı ve giysi gibi nesnelere temas yoluyla yayılabiliyor. Vakaların çoğu hastalığı hafif geçiyor. İlk belirtileri ateş, baş ağrısı, şişlikler, sırt ağrısı, kas ağrısı ve halsizlik. Ateş düştükten sonra, genellikle yüzde başlayan ve daha sonra vücudun diğer bölgelerine, çoğunlukla avuç içlerine ve ayak tabanlarına yayılan bir döküntü gelişebiliyor. Çok kaşıntılı olabilen döküntü değişip bir kabuk oluşturuyor ve farklı aşamalardan geçtikten sonra düşüyor. Yaraları iz bırakabiliyor. Virüs bazen su çiçeğini andırıyor ve birkaç hafta içinde kendi kendine yok oluyor. Ancak bazen daha şiddetli olabiliyor. Daha önce Batı Afrika'da ölümlere neden olduğu bildirilmişti.MAYMUN ÇİÇEĞİ VİRÜSÜNÜN LGBTİ'Lİ SAPKINLARIN FESTİVALİNDEN YAYILDIĞI ORTAYA ÇIKTI! DSÖ'DEN 'EŞCİNSEL İLİŞKİ' UYARISI! Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından yapılan açıklamada, ilk vakanın 7 Mayıs'ta genellikle yayıldığı ülkeler dışında bildirilmesinden bu yana Avrupa, ABD, Kanada, Avustralya, Danimarka ve İsrail dahil olmak üzere 19 ülkede, 131 onaylanmış maymun çiçeği vakası ve 106 şüpheli vaka bulunduğu belirtildi. DSÖ, LGBTİ'li sapkın festivalde yayıldığı belirtilen hastalığın olağandışı yayılmasına rağmen toplantılar yapılacağını aktardı. EŞCİNSEL İLİŞKİ İLE YAYILDIĞI AÇIKLANDI DSÖ yetkilileri tarafından yapılan açıklamada, Kuzey Amerika ve Avrupa'da maymun çiçeği virüsünün öncelikle eşcinsel sapkın erkekler arasındaki cinsel ilişki ile yayıldığını açıklandı. DSÖ, İngiltere'deki 2 doğrulanmış ve bir şüpheli maymun çiçeği vakasının sadece 10 gün önce kuruma bildirildiğini ve bunların virüsün son 40 yılda genellikle düşük seviyelerde dolaştığı Afrika dışında ilk vakaların olduğunu açıkladı.