Emekli maaşları, her yıl Ocak ve Temmuz aylarında artış gösteriyor. Bu yılın Ocak ayında milyonlarca emekli, yeni maaşlarının yanı sıra zam farkını da alacak. Ancak emeklilik hakkı elde ederken, emekli kök maaşı hesabı da büyük bir merak konusu haline geldi. İşte çalışanların dikkate alması gereken 8 altın kural ve emekli maaşı hesaplamasıyla ilgili detaylar.
ÖDEMELER NASIL YAPILACAK?
Emeklilere Ocak ayı ödemeleri halen yüzde 37.57 zam üzerinden yatırılıyor. Ek zamlara ilişkin yasa Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdikten sonra ise Aralık ödemesine yüzde 49.25 artış eklenerek yeniden hesaplama yapılacak. Yeni hesaplanan tutar ile Ocak ayında ödenen tutar arasındaki fark emeklilerin banka hesaplarına yatırılacak.
Düşük aylıklarda Ocak ayı maaş ödemeleri 7 bin 500 lira üzerinden yapılıyor. Yani yüzde 37.57 artış sonrası ödemesi 7 bin 500 liradan az çıkanlara 7 bin 500 lira yatırılıyor. Farklar yatırılırken, 10 bin lira taban aylık düzenlemesi dikkate alınacak. Taban aylık 10 bin liraya çıktığı için, bu ay 7 bin 500 lira yatırılanlara, 2 bin 500 lira fark verilecek.
Bugün emekli maaşı hesaplanırken üç ayrı dönem dikkate alınıyor.
BİRİNCİ DÖNEM: 9 Eylül 1999 öncesi çalışılan dönem.
İKİNCİ DÖNEM: 9 Eylül 1999-1 Ekim 2008 arası çalışılan dönem.
ÜÇÜNCÜ DÖNEM: 1 Ekim 2008 sonrası dönem.
En basit şekliyle anlatmaya çalışırsak; emekli maaşı ortalama aylık kazancın Aylık Bağlama Oranı'yla (ABO) çarpılması sonucu bulunuyor.
*1999'A KADAR SÜRE: Aylık bağlama oranı, 25 yıl sigortalılık süresi (9.000 gün) için yüzde 76 olarak uygulanıyor. 3.600 gün için ise yüzde 70 olarak alınıyor.
*1999-2008 ARASI: Bu dönemde sistem değiştiriliyor ve 25 yıl için oran yüzde 65'e çekiliyor.
*EKİM 2008 SONRASI: Sosyal güvenlik kurumlarının bir çatı altına toplanması ile 25 yıl için aylık bağlama oranı yüzde 50'ye kadar iniyor.
Görüldüğü gibi eski dönemde çalışanlar eğer yüksek kazançları da varsa daha şanslılar.
Bir örnek vermek gerekirse;