TikTok ABD'de 100 milyon dolar cezaya razı oldu: Türkiye dijital tehlikeye karşı ne yapacak?

Çin merkezli sosyal medya devi TikTok, çocukları platformda aşırı kullanıma teşvik edecek şekilde algoritmalar tasarladığı gerekçesiyle ABD'nin Alabama eyaletinde açılan dev davada uzlaşmaya vardı.

Dava sürecinin yargılamaya dönüşmesini önleyen anlaşma kapsamında şirket, hem 100 milyon dolarlık rekor bir ödeme yapacak hem de çocuk kullanıcıların güvenliğini ve ekran sürelerini sıkı denetim altına alacak radikal kararları uygulamaya koyacak.

TikTok çocuklara 2 saat sınırında Albama'da uzlaşmaya vardı. (Fotoğraf: Takvim Foto Arşivi)

Sosyal medya platformlarının çocukların ruh ve beden sağlığı üzerindeki olumsuz etkilerine yönelik ABD'de yürütülen hukuki mücadelede tarihi bir karar çıktı. TikTok ile Alabama eyaleti yönetimi arasında varılan anlaşma doğrultusunda platform, çocuk kullanıcıların korunmasına yönelik yeni kuralları kabul etti.

45 GÜN İÇİNDE ÖDEME YAPILACAK: İHLAL HALİNDE 300 MİLYON DOLAR

Varılan uzlaşma şartları uyarınca TikTok, davacı tarafa 100 milyon dolar ödeme yapacak. Söz konusu ödemenin 45 gün içerisinde tamamlanması zorunlu tutulurken, şirketin uzlaşma maddelerini ve güvenlik protokollerini ihlal etmesi durumunda Alabama eyaletine ödenecek ceza miktarının 300 milyon dolara kadar yükselebileceği bildirildi.

ABD SOSYAL MEDYA DEVLERİNİ DİZE GETİRDİ: PEKİ TÜRKİYE DİJİTAL TEHDİDE KARŞI NEYİ BEKLİYOR?

Çocukların ekrana bağımlı hale gelmesine yol açan algoritmalara karşı küresel ölçekte yürütülen hukuki savaşta kartlar yeniden dağıtılıyor. ABD'de yargı kararları ve rekor tazminatlarla teknoloji devlerine geri adım attırılıyor.

META'DAN SONRA TİKTOK DA TESLİM OLDU

Facebook ve Instagram'ın çatı şirketi Meta'nın, çocukların ruh sağlığına zarar verdiği gerekçesiyle açılan davalarda 17 milyar dolarlık devasa bir uzlaşmayı kabul etmesi geniş yankı uyandırmıştı. Bu tarihi adımın hemen ardından benzer bir teslimiyet TikTok cephesinden geldi.

TikTok, Alabama eyaletinde yürütülen davada 100 milyon dolar tazminat ödemeyi kabul ederken, çocuk kullanıcılar için şu katı yaptırımları taahhüt etti:

ÇOCUKLARIN PLATFORM KULLANIMINA KATI KISITLAMALAR

Uzlaşma paketi yalnızca finansal tazminatla sınırlı kalmayıp uygulamanın çalışma prensiplerinde de köklü değişiklikler getiriyor:

2 Saatlik Limit: Alabama'daki çocuk kullanıcılar için günlük TikTok kullanımı maksimum 2 saat ile sınırlandırılacak.

Gece ve Okul Saatleri Engeli: Çocukların gece saatlerinde ve okul ders saatleri içerisinde uygulamaya erişim sağlamaları engellenecek.

Ebeveyn Denetimi Artıyor: Ebeveynlere çocuklarının ekran sürelerini, izledikleri içerikleri ve etkileşimlerini çok daha kapsamlı şekilde takip edebilecekleri yeni kontrol panelleri sunulacak.

AYNI EKRAN, AYNI ALGORİTMA AMA ÇİFTE STANDART! ABD'DE VAR DA BİZDE NİYE YOK?

Meta'nın ABD yargısının baskısıyla kabul ettiği 18 milyar dolarlık uzlaşma kararı, küresel teknoloji devlerinin dijital çifte standardını gözler önüne serdi. ABD'de 18 yaş altı kullanıcıların hesaplarında günde 2 saatlik sınır, gece erişim kilitleri ve okul saati engelleri herhangi bir ek işleme gerek kalmadan doğrudan ve otomatik olarak devreye girerken, Türkiye'deki çocuklara aynı kalkan sunulmuyor.

TÜİK verilerine göre Türkiye'de 6-15 yaş grubundaki çocukların yüzde 66,1'i aktif ve düzenli sosyal medya kullanıcısı. Üstelik hafta sonları her iki çocuktan biri ekran karşısında 2 saatten fazla zaman geçiriyor. Türkiye'de 1 Kasım 2026'da yürürlüğe girecek yasal düzenlemeyle kısıtlama ve denetim yetkisi ebeveynlerin omuzuna bir yük olarak bırakılırken; ABD'deki sistemde bu engeller ebeveyn onay verse dahi platform tarafından doğrudan kilitleniyor.

TÜRKİYE HANGİ ADIMLARI ATACAK?

ABD'nin ağır yargı kararları ve devasa tazminat yaptırımlarıyla çocuklarını dijital tehditlerden koruma altına alması, gözleri Türkiye'deki yasal çerçeveye çevirdi.

Türkiye'de 15 yaş altına sosyal medya hizmeti sunulmasını engelleyen ve ebeveynlere ekran süresini sınırlama olanağı tanıyan düzenleme 1 Kasım'da yürürlüğe girecek. Ancak Alabama'daki anlaşmada yer alan günlük iki saatlik kullanım sınırı ve gece kilidi Türkiye'deki düzenlemede bulunmuyor. Çocukları korumaya yönelik bu kısıtlamaların Türkiye'de de zorunlu hale getirilip getirilmeyeceği ise merak konusu.