Buyrun sofraya...
KOLESTEROL SÖZLÜĞÜ:
Kolesterol: Yağ benzeri doğal bir madde olup vücutta karaciğerde yapılır. Dışarıdan hayvansal yiyeceklerle alınır. Bitkisel yiyeceklerde bulunmaz.
Hiperlipidemi: Kanda çeşitli yağların yüksekliğini ifade etmek için kullanılan bir terimdir. Bunlar kolesterol, trigliserid, LDLkolestroldür.
HDL-kolesterol: "İyi Kolesterol" ya da "Hayırlı Kolesterol". Kalp- Damar sisteminde damar sertliği gelişmesini azaltan özellikteki kolesteroldür. Kolesterolün damarlarda birikmesini önler. Kalp hastalıklarına karşı korur.
LDL kolesterol: Düşük dansiteli lipoprotein kolesterol (LDL kolesterol=kötü kolesterol) karaciğerde oluşan kolesterolü taşır.
Bu kolesterol damarlarda birikir ve daralmasına neden olur. Kalbe yeterince oksijen taşınamaması sonucunda kalp krizi oluşur.
Yağlar: Vücutta serbest yağ asidi, kolesterol ve trigliserit gibi çeşitli yapılarda bulunur.
Trigliseritler: Kanda bulunan diğer bir yağ türüdür. Yükselmesi kalp hastalığı riskini artırır ve çeşitli hastalıklarda da yükselir.
Kanda kolesterolü neler yükseltir?
- Tereyağı, yumurta sarısı, sakatatlar, yağlı et, tavuk, süt, yoğurt, peynir gibi özellikle katı yağlar tüketmek.
- Diyet enerjisinin yağlardan gelen oranının yüzde 35'in üzerinde olması.
- Fazla kilolu olmak.
-Düzenli aktivite yapmamak, hareketsiz yaşam tarzı LDLkolesterolü yükseltir.
-Margarin yani doymuş yağların tüketimiyle LDL miktarı artabilir.
NE YAPALIM?
Kan testi yaptırın: 20 yaşını geçince her 5 yılda bir kan total kolesterol, LDLkolesterol ve HDL kolesterol ile trigliserit düzeylerini ölçtürelim.
Aile taraması yapın: Ailemizde kan kolesterol ve yağları yüksek biri tespit edilmişse, diğer aile fertlerinin de kan testi yaptırmalarını sağlayalım.
Kilo verin: Kilo vermek total kolesterol, LDL kolesterol ve trigliseritlerin düşmesini, tersine HDL kolesterolün yükselmesini sağlar.
Hareket edin: Düzenli fiziksel aktivite yapmak LDL kolesterolün düşmesini, HDL kolesterolün ise yükselmesini sağlar. İlaç kullanımı: Kandaki yüksek yağların düşürülmesinde, tedavi edilmesinde diyet-yaşam tarzı değişiklikleri ile istenen seviyeye indirilmezse ilaç tedavisine geçilir. Bu konuya sizi takip eden doktorunuz karar verebilir.
NE YİYELİM?
Balık, beyaz etli-derisiz kanatlı etleri, zeytinyağlı/bitkisel sıvı yağlı kurubaklagil yemekleri, yağsız dana ve koyun eti, etli kurubaklagil yemekleri, zeytinyağı, fındık yağı, bitkisel sıvı yağ, yumuşak margarin, enerjisi düşük özel margarin, fındık, fıstık, ceviz gibi yağlı tohumlar, Yeşillikler, lahanalar, pırasa, karnabahar, domates, brokoli, ıspanak, şeftali, turunçgiller, böğürtlen, çilek, Kepekli ekmek, tam tahıl ekmeği/unu, çavdar ve yulaf ekmekleri, yağı ayrılmış veya azaltılmış (light) süt ürünleri, yağı azaltılmış sütten yapılmış çökelek, lor ve diğer peynirler, yağsız veya az yağlı sütten yapılmış dondurma ve tatlılar.
NE YEMİYELİM?
Tereyağı, iç yağı, sade yağ, katı margarin, şekerli fındık, veya fıstık, yağ ve şeker içeren unlu mamuller, sucuk, salam, sosis, kavurma vb. yağlı kırmızı etler, kızartılmış etler, kanatlıların derisi, sakatatlar, Tam yağlı süt ürünleri, yağlı peynirler, kremadan yapılmış dondurma ve sütlü, çikolatalı tatlılar, pudingler.
