SANIRIM bundan 20 yıl kadar önceydi, maden işçilerine kredi kartı borçları için icra davaları açılmıştı. "Maden ocaklarında ömür tüketirken, ölümün namuslu işçileri kredi limitini aşmış çok mu?" demiştim. Onlara ölüm kredi vermiyor, hemen kesiyor hesabı. Bir grizu patlaması, ya da karbondioksit depolaması.
Onlar kanserin yakın arkadaşları. Ciğerleri hepimizden önce yıpranıyor. O yüzden madenlerin katlettiği insanlara 'maden işçisi' denir, madencileri yutan ve sindiren sisteme de 'maden ocağı' denir. Oralarda çalışmanın bedeli ölümle ödenir! Ölümle kontrol altına alınan madencilerin hayatı da öldükten sonra değerlenir.
Ne acıdır ki; bir televizyon dizisinin sonunu merak etmek, maden işçilerinin sonunu merak etmekten daha değerlidir. Lüks sahnelerle süslenmiş uyduruktan gerçek hikayelere ayılıp bayılanlar için bundan daha gerçek hikaye olabilir mi?
Maden işçilerinin kanında bilgelik vardır. Yerin altında da üstünde çalışırlar ama ayın sonunu nasıl getireceklerini kara kara düşünürler. Tahta atlarını kara bahtına süren çocukları vardır, eteğinde tarhana kurutan eşleri. Anaları babaları kardeşleri.
Karakalem resimleri vardır evlerinin duvarlarında. Çerçevenin üzerindeki cam onları korur. Kim onların gözlerinin içine yakından bakabilir? Havayı içine çekerken, siyah süt niyetine geçen kahvaltısına kim eşlik edebilir? Aile fertlerinden ve iş arkadaşlarından başka!
Bakmayın yüzlerindeki kömür izlerine, onlar her sabah alın teriyle ülkenin yüzünü yıkıyorlar. Onlar ihtiyaç halinde fark ettiklerimiz, ölüm haberleri gelene kadar hükmü olmayan maden işçilerimiz. Ne yarınları vardır ne yarından sonrası. Dünyanın en riskli mesleğinde onlarınki bile bile ölümü beklemek. Çaresizlik işte ekmek parası.
Bundan iki hafta önce Fotomaç'taki köşemde her hafta yeni saç modeliyle sahaya çıkan ve milyonlar kazanan futbolculara karşılık itfaiyecileri ve maden işçilerini yazmıştım.
"Bu iki mesleğin onurlu işçileri yerin altında ve alevlerin içinde üç kuruşa çalışırlar. Saçları ya dumandan boyanır ya isten! Yüzlerindeki kara onların hayata attıkları en şık imzadır." Maden işçileri için yıllar önce kullandığım bir cümleyi çıkarmıştım zulamdan. "Onların yüzlerindeki kömür bileklerindeki elmas nazarlıksa, çalıştıkları yerlerin mezarlık olması gerekmiyor!'
O futbolcuların maden ocaklarını ve itfaiye merkezlerini ziyaret etmesi nasıl muhteşem olurdu ama nerde onlarda o incelik!
Mutluluk Takvimi
Gerçek emekçiye değer ver.
Yağmura karşı tedbir al.
Sarı yaprakları fotoğrafla.
Çiçek satıyordu
Oturmuş yerde
Elbisesi kirli
Saçı beyazdı
Sevdiği dostları
Kim bilir nerde
Görse de kimseler
Tanıyamazdı
Toprağı kurumuş
Kırık dal şimdi
Denizler içinde
Batan sal şimdi
Hayatı dilinde
Bir masal şimdi
Anlatsa da kimse
Anlayamazdı
Hakkı YALÇIN
Unutmayın yaşlı insanların ayak izleri daha derin olur.
Gerçek sanat!
Dizilerde, sinema filmlerinde küstah bakışlar atan, yürürken bile caka satan yakışıklı oyunculardan, "sizler buraya nasıl geldiniz?" diye bir döküm istemeyin. Sapkın ilişkileri, şöhret için her türlü soysuzluğa imza atmaları onları ilgilendirir. Ama "büyük sanatçı" pozları takınırken herkes haddini bilsin. Çünkü gerçek sanat duruş ister topluma saygı ister her şeyden önemlisi adamlık ister!
