İmalarla dolu diplomatik bir dil yerine, açık ve samimi bir üslupla gerçekleştiği anlaşılan görüşmelerde, her konunun adlı adınca konuşulduğu ve yine aynı açıklıkla yapılması gerekenlerin altının çizildiği anlaşılıyordu.
Salı günkü ziyaretle alakalı, Takvim başta olmak üzere hemen bütün gazete ve televizyonlarda çok sayıda haber ve yorum yayınlanmış olsa da, Cumhurbaşkanımızın dönüş yolunda yaptığı açıklamalar ve bazı sorulara verdiği cevaplar arasından bazılarını seçerek aktarmakta fayda var.
Açıklamalarda yer alan önemli konulardan birisi iki ülke arasındaki ticarette yerli para birimlerinin kullanılması çalışmalarında mesafe alınmış olması. Heyette bulunan Halk Bankası Genel Müdürü ile İran Merkez Bankası Başkanı arasındaki görüşmelerin bundan sonra da devam edeceğini belirten Cumhurbaşkanı Erdoğan, bu hususta sağlıklı bir noktaya gelindiğini vurguladı.
YEMEN: İRAN VE S. ARABİSTAN'LA İŞBİRLİĞİ
Yemen'deki durumla ilgili olarak, öncelikle orada bulunan grupları bir araya getirerek birbirleriyle anlaşabilmeleri için bir zemin oluşturma yönünde Türkiye, İran ve Suudi Arabistan'ın ortak hareket etmeleri düşüncesinin ağırlık kazandığını ifade eden Cumhurbaşkanı Erdoğan, sürecin dışişleri bakanları seviyesindeki görüşmelerle sürdürüleceğini kaydetti.
İran'la P5+1 arasındaki gelişmelerin memnuniyet verici olduğunu vurgulayan Cumhurbaşkanı Erdoğan, şunları söyledi: "Biz bu süreci devamlı destekledik çünkü derdimiz şuydu:
Burada ne olursa olsun sonunda bir anlaşmaya, bir mutabakata gidilsin ve bu iş artık dünya gündemini meşgul etmesin. Tabii şu anda tamamen bu iş bitti deme noktasında değilim...
Süreç nasıl işleyecek, karşılıklı olarak herkes yerine getirecek mi takip etmemiz gerek."
MEZHEP MESELESİ
Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın, Türkiye İran arasındaki görüşmelerin belki de en hassas konusu olan mezhep meselesi hakkında söyledikleri dikkat çekiciydi: "Bizim için belirleyici olan anlayış ya da inanç İslam'ın ta kendisidir. Birileri Şia olabilir, ülkemde ağırlıklı olarak Sünniler olabilir... Ancak inanç noktamızdaki geleceğimizi ne Sünnilik belirler ne de Şia!
Bizim için esas olan İslam'dır.
Biz olaya bugüne kadar böyle baktık, bundan sonra da böyle bakacağız. Yani sizin mezhepsel bir anlayışınız olabilir, ama bunu bir mezhep olarak karşı bir mezhebe dayatırsanız, o zaman siz ümmeti parçalamış olursunuz. Şu anda İslam dünyası parçalanma riskiyle karşı karşıya. Atılması gereken adım, parçalanma girişimlerini durdurmaktır."
Bu konuda herkesin gayret etmesi gerektiğini vurgulayan Cumhurbaşkanı Erdoğan, başta İslam İşbirliği Teşkilatı olmak üzere uluslararası bazı kurum ve kuruluşların da bu konuda destek olmaları gerektiğinin altını çizdi. Bu konuları kısa bir süre önce Pakistan Başbakanı Navaz Şerif'le de konuştuklarının altını çizen Cumhurbaşkanı Erdoğan, Endonezya ve Malezya'yı kapsayan bir seyahat düşündüğünü ve sonrasında da Suudi Arabistan'a giderek, süreci hareketlendirmeyi amaçladığını ifade etti.
MISIR NORMALLEŞMELİ
'Türkiye'nin Mısır'a bakışıyla alakalı olarak, bundan sonra bir farklılık olabilir mi' sorusu üzerine Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın söyledikleri çok netti: "Açık söylüyorum; siyasetçi olarak, demokrasiye inanmış bir insan olarak bir defa darbecileri tasvip etmem mümkün değil. Sayın Mursi yüzde 52 oyla seçilmiş bir Cumhurbaşkanı'dır.
Bir defa ona özgürlüğünü vermeleri gerekir. Her yerde söylüyorum. İki; şu anda Batı idama karşı olduğunu söylüyor mu? Batı'da idam var mı? Orada şimdi 3 bin kişinin idamı söz konusu.
Bunların gözden geçirilerek kaldırılması lazım. Üç; 18 bine yakın siyasi tutuklu var. Bu siyasi tutukluların yeniden yargılanması ve önlerinin açılması lazım. Dört; siyasi partilere kendilerine göre, gereksiz yasaklar getirmişler. Eğer bunların zerre kadar demokrasi anlayışı varsa açsınlar önünü. Bu bir gaz sıkışması getirir. Siyasette de gaz sıkışması vardır. Allah muhafaza, ulusların geleceği için de çok ciddi sıkıntılar meydana getirebilir. Bazıları çıkıp şunu söyleyebiliyor: "Türkiye bizim iç işlerimize karışmasın!"
Bizim iç işlerinizle alakamız yok.
Ama dünya artık bir bütündür; bunları görmek zorundayız."
EN BÜYÜK KORKU!..
Ziyaret edilen ülke İran olduğunda kaçınılmaz olarak en önemli mesele de Mezhep meselesi. Bu açıdan Cumhurbaşkanımızın açıklamaları arasında en dikkat çekici bölüm de şöyleydi: "Benim hep en büyük korkum, en büyük endişem, mezhepçilik taassubudur. Mezhepçilik taassubundan kurtulamadığımız sürece su sıkıntıları yaşamaya devam edeceğiz. Bu sadece Müslümanlar arasında değil, biliyorsunuz Batı'da da bu mezhepçiliğin faturası tarihte çok ağır oldu. Aynı şeyleri şu anda biz bölgemizde yaşıyoruz.
Bugün de söyledim, Musul'dan Irak ordusunun kaçması kaçarken de bütün silahlarını orada bırakması bir terör örgütüne DAİ Ş'e hiçbir yerde arayıp da bulamayacağı bir kâr olarak kalmıştır. Daha önce de söyledim Tikrit'te DAİŞ'in boşalttığı yere Şia giriyor.
Tabii bundan rahatsız oldular.
Bugün de söyledim. Sizin bazı mensuplarınız bundan dolayı saygısızca ifadeler kullandılar.
Bakın dedim, şimdi (Irak Başbakanı) Abadi açıklama yaptı. 'Tikrit'teki Şia mensupları Tikrit'i boşaltsın.
Soygunlar dursun' dedi. Her taraf talan edildi. Orada kendisi de kabul etti değil mi? Ben bunu söylemek zorundayım dedim.
Bunu Sünni de yapsa, aynı şeyi ben yine söylerim. Çünkü benim Sünnilik diye bir dinim yok, dedim. Ama Şia'nın da Şialık diye bir dini olmasın dedim. Bizim dinimiz İslam. Bunu her yerde söyleyen birisiyim."
