Emeklilik yaşını beklemek istemeyenlere 8 formül! Prim ve yaş şartını değiştiren imkanlar neler?

Çalışanların en büyük hayali emekli olmak. Bunun için işe giriş tarihine göre belirlenmiş prim ve yaş şartlarını tamamlamak gerekiyor. Ancak emekliliği erkene çekmek de mümkün. Kimilerine prim, kimilerine de yaş kolaylığı sağlanıyor. Özellikle 8 formül öne çıkıyor. İşte detayları...

HİZMET BORÇLANMASI

Kadınlar çocuğun doğumundan sonraki 2 yıl içinde çalışılmayan süreleri borçlanma ile kapatabiliyor ve bu primleri emeklilik hesabında kullanabiliyor. En çok 3 çocuk için bu imkandan yararlanılıyor.

Emeklilik hayali kuran çalışanlar için erken emekliliğin 8 farklı yolu bulunuyor. (Fotoğraflar: Takvim Foto Arşivi)

Annenin borçlanma yapacağı çocuklarının sigortalı olduğu tarihten ya da stajdan sonra dünyaya gelmiş olması gerekiyor. Erkekler de askerlikte geçen sürelerinin ihtiyacı kadarını borçlanabiliyor.

Ancak borçlanma imkanları doğum ve askerlikle sınırlı değil. Bazı alanlarda eğitim ve staj süreleri için de borçlanma imkanı tanınıyor. Avukatlık stajı, hekimlerin fahri asistanlıkta geçen süreleri için de bu imkan var. Ayrıca gurbetçiler de yurt dışı borçlanması yapabiliyor.

İHYA

Bağ-Kur'lulardan 2008, 2015, 2018 ve 2021 yıllarında hayata geçirilen yasal düzenlemelerle dondurulan hizmet süreleri bulunanlar, bunları ihya ile hizmet sürelerine ekletebiliyor.

Doğum ve askerlik borçlanması, emeklilik süresini öne çekebilen seçenekler arasında yer alıyor.

SAĞLIĞI BOZULANLAR

Çalışırken iş yapabilme gücünü en az yüzde 60 oranında kaybedenlerin malulen emekli olma imkanı var. Bunun için sağlık raporu alınması gerekiyor. En az 1800 gün prim yeterli oluyor. Yaş şartı bulunmuyor.

ENGELLİLER

Engelli çalışanlar da en az yüzde 40 engellilik ile yaş şartına bakılmadan emekli olabiliyor. Burada prim ve yıl şartı işe başlangıç tarihine göre ve engel oranına göre farklılık gösteriyor. En az 15 yıl-3700 prim gün, en çok 18 yıl-4680 gün gerekiyor.

YIPRANANLAR

Ağır işlerde çalışanlara yıpranma payı ya da Fiili Hizmet Süresi Zammı denilen imkanla erken emeklilik imkanı sunuluyor. Madenciler, gazeteciler, gemi adamları, sağlık çalışanları gibi pek çok kesim kapsamda. Bu kişilerin hem sigortalılık sürelerine belli oranda gün ekleniyor hem de işe giriş tarihi geriye çekiliyor.

Yıpranma payı kapsamında çalışanlara erken emeklilik avantajı sağlanıyor.

ENGELLİ ÇOCUĞU OLANLAR

Başkasının bakımına muhtaç derecede engelli çocuğu bulunan annelerin 1 Ekim 2008 sonrası primlerinin dörtte biri toplam primlerine ekleniyor. Bu süre yaş şartından da düşülüyor.

ERKEN YAŞLANANLAR

SSK'lılar ve Bağ-Kur'lulardan erken yaşlandığı Kurum Sağlık Kurulu'nca tespit edilenlere, 55 yaşını doldurması ve en az 5400 gün prim ödemesi bulunması koşuluyla yaşlılık aylığı bağlanıyor.

KISMİ EMEKLİLİK

Emeklilik için primi yetmeyenlere kısmi emeklilik imkanı var. Daha az prim ile emekli olunabiliyor ama yaş şartını karşılamak gerekiyor. Yıl ve prim şartı SSK'lılarda 8 Eylül 1999 ve öncesinde sigortalı olunmuşsa 15 yıl-3600 gün. Prim gün sayısı 9 Eylül 1999-30 Nisan 2008 arasında sigortalı olunmuşsa 4500 güne, sonra işe başlanmışsa 4.600-5400 prim gün arasına çıkıyor. Bağ-Kur'lularda ise işe başlangıç tarihi ne olursa olsun 5400 prim gün gerekiyor.