Selam vererek arkadaşlarının yanına yerleşen Melih Bey, misafirini tanıttı:
- Emekli profesörlerimizden Hakan Sezgin. Çalışma ekonomisi alanında uzun yıllar üniversitelerde öğretim üyesi olarak görev yaptıktan sonra yakında emekliye ayrılarak bu civara yerleşmişti. Bu sabah namazda karşılaşınca davet ettim ve geldi sağ olsun… Selim:
- Çalışma ekonomisi alanından emekli olduğuna göre, hocamıza bazı sorular sorarsak kızmaz umarım… Hakan Hoca, gülümseyerek:
- Melih Bey, gelmeden önce buranın nasıl bir ye olduğu konusunda beni uyarmıştı. Dolayısıyla problem yok. İşin şakası bir tarafa, elimden geldiğince sorularınıza cevap vermeye çalışırım… Mehmet:
- Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan'ın 26 Ekim'deki Kabine Toplantısı sonrası 'emeklilerimizin durumunu biraz daha iyileştirecek mali imkanlar oluşturuyoruz' şeklindeki açıklaması ile emeklilerde ciddi bir heyecan başladı. Siz de emekli olduğuna göre bundan ne anlamamız gerektiği hususunda neler söylersiniz?.. Hakan Hoca:
- Evet, dediğiniz gibi ben de bir emekliyim ve tabii ki her emekli gibi konu ile ilgili haberler beni de heyecanlandırıyor. Cumhurbaşkanımızın konuyla alakalı sözleri, hatırladığım kadarıyla şöyle idi: "Emeklilerimizin yaşadığı zorlukların farkında olduğumuzu daha önce pek çok defa samimiyetle ifade ettik. Bu konuda her zaman yapıcı olmaya, şartları zorlama pahasına elimizden geleni yapmaya gayret ettik. İnşallah 2027 bütçesinde başımızın tacı olan emeklilerimizin durumunu biraz daha iyileştirecek mali imkânları oluşturuyoruz." Bu açıklamanın ardından başta Hazine ve Maliye Bakanımız Mehmet Şimşek olmak üzere ilgililer tarafından yapılan açıklamalar, önümüzdeki yıl için emekli maaşlarında ciddi yükselişler olabileceğini gösteriyor… Mustafa:
- Konunun uzmanı olarak, tahmininiz nedir?.. Hakan Hoca:
- Açıklamalar, 2027 Ocak ayında emekli aylıklarına mevzuattan kaynaklanan artış oranlarında ilave bir artış yapılacağı manasına geliyor. Cumhurbaşkanımızın hayat pahalılığının artmaya başladığı Kovid salgını sonrası dar ve sabit gelirli kesimleri sürekli gündeminde tuttuğunu biliyoruz. Sadece 'baş tacımızdır' dediği ve 'yaşadıkları zorlukların farkında olduklarını' sıklıkla vurguladığı emeklilerimiz değil, geçim zorluğu çeken vatandaşlarımız için de bütçe imkanlarını zorlama pahasına iyileştirmeler yapılmasını sağladığı da malum. Şu anda söylenebilecek olan şey, Cumhurbaşkanımızın 2017'de emekli aylıklarında yapılacak iyileştirme ile ilgili talimatı üzerine yetkililerin çalışmaya başladıkları ve ayrıntıların daha sonra ortaya çıkacağı… Remzi:
- Hocam, temkinli olmanız anlaşılabilir bir şey. Ancak, anlaşıldığı kadarıyla yıllardan beridir bu işlerin içindesiniz. Gelişmeleri bizden çok daha iyi takip ettiğinize ve artık siz de bir emekli olduğuna göre, tahminlerinizi dinlemek bizi memnun eder. Burada biz bizeyiz nasıl olsa…
- Tabii ki. Biliyorsunuz, SSK ve Bağ-Kur emekli aylıkları, ocak ve temmuz aylarında geçen 6 aydaki TÜFE oranında ve memur emekli aylıkları ise toplu sözleşmeye göre yılda iki kez artırılıyor. Ocak'ta mevzuata göre yapılacak artış zaten uygulanacak olduğu için bizim konumuz ek artış. Bunun için de önümüzdeki 2 ay boyunca ilgili kurumların alternatif çalışmalar yaparak Cumhurbaşkanımıza sunmaları ve uygun görülen artışlarla ilgili kanuni düzenlemenin TBMM tarafından yapılması gerekiyor… Masadakilerin tatmin olmadıklarını anlayan Hakan Hoca, devam etti:
- Bunlar işin teknik yönü. Ocak 2027'de emekli aylıklarında zaten yapılacak artışlara ilaveten, 'refah payı' ya da 'seyyanen zam" verilmesi, konuşulan alternatiflerden… Mehmet:
- Hocam, seyyanen zam ya da refah payından ne anlamalıyız?..
- Seyyanen zam, aylıklarda yapılacak belirli bir artış demek. Bu mesela, 3 bin, 5 bin ya da daha yüksek olabilir. Refah Payı ise emekli aylıklarında enflasyon farkına ilave olarak yapılacak oransal artış. Temmuz 2023'de ilave olarak %5,23 oranında refah payı verilerek toplam zam oranı %25 olarak uygulanmış, Ocak 2024'de de SSK ve Bağ-Kur emeklileri için toplam artış oranı memur emeklilerine yaklaştırılarak %49,25 seviyesine çıkarılmıştı… Remzi:
- Hocam, örnek verirken bile rakamları ve oranları düşük tutmaya gayret ediyorsunuz gibime geliyor… Gülüşmeler arasında söz alan Melih Bey:
- Hakan Hocama fazla yüklenmeyin. Sık sık benzeri sorularla karşılaştığı için kimseyi beklentiye sokmak istemiyor sadece… Hakan Hoca:
- Melih Bey doğru söylüyor. Yaklaşık 18 milyon emeklimizi ilgilendirdiği için oldukça hassas bir konu. Yoksa 10 bin, 15 bin olur ya da olmalı gibi laflar etmek kolay… Selim:
- Kamuoyunda daha çok aylıkları düşük olan emekliler konuşuluyor. Ancak, prim gün sayılarının yüksek olmasına rağmen düşük aylık alanlar var ve bu da ciddi bir şikayet konusu…
- Bu haklı bir eleştiri. Toplamda 3 bin 600 gün prim ödeyip; emekli olan ve en düşük emekli aylığına yapılan sosyal katkıyla 23 bin 500 lira alanlar yanında, 7, 9, 10 bin gün prim ödediği halde mesela 25 bin, 27 bin lira alanlar söz konusu. 2027 için düşünülen artış sadece düşük aylık alanları değil bütün emeklileri kapsıyor… İhsan:
- Konunun birçok kurum ve bakanlığı ilgilendirdiğini hatırlatan Bakanımız, çalışmalar sürdüğü için rakam zikretmenin doğru olmayacağını belirterek, nihai çalışmanın büyük ihtimalle aralık ayı içerisinde tamamlanacağını da söylediğine göre, bekleyeceğiz demektir. Şimdi müsaadenizle Hakan hocamızı dinlendirelim ve Melih Bey'in ABD seçimleri ile ilgili görüşlerini alalım… Melih Bey:
ABD'DE BEKLENEN OLDU…
- ABD seçimlerinde beklenen oldu ve başta İsrail'in kuyruğuna takılıp İran'a yönelik saldırısı olmak üzere sebep olduğu savaşların akaryakıt fiyatlarını ve hayat pahalılığını yükseltmesi sebebiyle, Trump'ın partisi Cumhuriyetçiler ciddi kayıplar yaşadı. Son durumda toplam 435 Sandalyeli Temsilciler Meclisi'nde Demokratlar 254, Cumhuriyetçiler 162 sandalyeye ulaşırken, 19'u ile ilgili sayım sürüyordu. Bu arada Kongrede ise Demokratlar 54 sandalye alırken Cumhuriyetçiler ise 44 sandalyede kaldı… Selim:
- Burnundan kıl aldırmayan artık topal ördek olduğu düşünülebilecek Trump için zor günler başladı desenize?..
- Öyle de denebilir. Ancak ABD sistemi ve mevcut dağılım düşünülünce, Trump bazı zorluklarla karşılaşsa da herhalde en büyük korkusu olan azledilme kaygısı yok… Mehmet:
- Biraz farklı bir bakış olacak gibi. Ama Özellikle İran'a yönelik saldırılar sebebiyle petrol fiyatlarının yükselmesinin partisinin aldığı sonuçlara etkisi düşünülünce, Trump sanki bile bile lades dedi gibi. İran'la ateşkesin petrol fiyatlarını düşüreceğini ve bunun Cumhuriyetçilerin kazanma şansını artıracağını bildiği ve bu yönde birçok açıklama da yaptığı halde, gerginliği sürekli olarak tırmandırması, bence ciddi bir soru işareti…
- Bu konuda ben de benzer düşüncelere sahibim. Bu hengamede bireysel olarak milyar dolarlar kazandığı ya da İsrail'in taleplerine boyun eğmek zorunda kaldığı için böyle olmuş olabilir, bilmiyorum. Ama sonuçların böyle çıkacağını bile bile yapabileceği birçok şeyi yapmadı sanki… İhsan:
- Fon krizi ile alakalı gelişmeler sürüyor ve bu arada tutuklamalar da artıyor. Son olarak başından beri ismi en çok geçen isim olan eski bakan Fatma Betül Sayan Kaya da tutuklandı…
- Adı geçen fon olayı patladığında da ifadeye çağrılmış ve bırakılmıştı. Ancak yapılan çalışmalardan sonra fon olayı ile ilgili bağlantıları tespit edilmiş olmalı ki tutuklandı. Cumhurbaşkanımız ve ekibinin kararlı bir şekilde işin üzerine gittiği ve dolayısıyla kim olursa olsun sorumlulara ulaşılacağı kesin bir şey. Birileri, işlerin temkinli bir şekilde yürütülmesinden istifade ile algı oluştursa da, kayıt altındaki işlemlerle ilgili çalışmalar yürütüldükçe sorumlular açığa çıkıyor. Delillere ulaşılmadan birilerinin tutuklanmasını istemek anlamsız… Selim:
- Soruşturma sürüyor ve yapılan çalışmalarla olayla bağlantısı olanlar tespit edilerek olması gerekenler yapılıyor iken birilerinin hala liste açıklansın diye tutturmalarını anlamak mümkün değil…
- Onların bulanık suda balık tutmaya çalıştıkları söylenebilir. Mevcut durumda on binlerce ismin olduğu bir listeyi açıklamanın anlamı yok. Adalet Bakanı Akın Gürlek, soruşturma kapsamında haklarında işlem yapılan 433 şüpheliden 117'si tutuklanırken, 186'sı hakkında adli kontrol uygulandığını ve 38'inin firari olduğunu açıklamıştı…
- Evet, Hakan Hocamıza bize katıldığı için tekrar teşekkür ederek, seyyanen ya da refah payı olarak emeklilerimizi memnun edecek artışlar yaşanması dileği ile bu haftaki sohbetimizi de bitirelim. Cenab-ı Hakk, yarınlarımızı bugünlerden güzel eylesin…
- Amin…