CANLI YAYIN
BÜLENT ERANDAÇ
BÜLENT ERANDAÇ

Yeni Ortadoğu'nun mimarı

Eklenme Tarihi 01 Mart 2012
Türkiye' nin NATO Üyeliği'nin 60. Yılı toplantısı 21 Şubat'ta İstanbul'da yapıldı. Türkiye'nin geleceğini çok yakından ilgilendiren ilginç analizler yapıldı. Toplantıya katılarak konuşma yapan Turkısh Diplomatik yönetmeni ve Doğu Batı Araştırmaları Enstitüsü Başkanı Ömer Özkaya ile gözden kaçan ve yarınlarımıza damga vuracak konuları enine boyuna konuştum. Uluslararası stratejist Özkaya'nın özellikle, yeni küresel güç Çin'in, Türkiye hamlelerine ilişkin anlattıkları çok dikkatinizi çekecek. İşte sorularım ve cevaplar:

Yeni küresel güç Çin'in hamleleri, NATO ve Amerika'yı nasıl etkiler?
Güç'ün Batı'dan Doğu'ya kaymasıyla ABD, yüzünü Avrupa'dan Asya'ya çevirdi. Dolayısıyla ABD ve NATO; hem kuvvetlerinin konuşlandırılması, hem de hedefleri açısından oldukça önemli bir dönüşüm sürecine girecektir. Yeni düşman Çin'dir. Hedef, Çin'in ve Avrupa'nın enerji sahalarını ve enerjiye ulaşım yollarını kontrol etmektir.

Çin'in gelecek 10 yılına damga vuracak Başkan yardımcısı Şi Jinping'in Ankara temasları?
Büyük güçler arasında, Türkiye'yi kendi yanına çekme mücadelesi oldukça sert devam etmektedir. Xi Jinping'in ABD, İrlanda ve Türkiye'ye seçmesi çok anlamlıdır. Çin'in yeni liderinin söyledikleri 10 yıllık iktidar süresinin şifrelerini verdi. Önümüzdeki yıllarda çok önemli gelişmeler olacak. Hassas dengelerin en büyük aktörü Türkiye'dir. Türkiye bir süredir Çin'le ortak tatbikatlar yapmakta. İlk istihbarat uydumuzu yakında Çin fırlatacak. Türkiye'nin doğalgaz depolama, hızlı tren ve baraj gibi yüksek bütçeli bazı projelerini de Çin finanse etmektedir. Yani; AB'ye girmek isteyen NATO'ya üye enerjide Rusya'ya bağımlı Türkiye, büyük güçler arasında bir denge konumuna girmiştir.

Bazı sıkıntılar oldu mu?
Örneğin, Çin uçaklarının Pakistan, İran üzerinden Türkiye'ye gelmesi, ABD'yi oldukça rahatsız etmişti. Bu hat, aynı zamanda Çin'in nefes borusuna işaret etmektedir. Amerika, İran-Pakistan Boru hattından oldukça rahatsız. Çin, halen enerjisinin yüzde 80'nini, Süveyş ve Hürmüz üzerinden sağlıyor. Bu bakımdan, yeni Ortadoğu'nun mimarı Türkiye, tarihinin en önemli noktasına doğru adım adım yaklaşmakta. Bu dengeyi dikkatle götürmeliyiz.

NATO, Arap baharı'na nasıl bakıyor?
Arap Baharı olarak adlandırılan olayların meydana geldiği ülkelere baktığımızda da şunu görüyoruz. Olayların meydana geldiği bölge, dünyanın enerji coğrafyasıdır. Bölge, uluslararası su yollarını; Cebelitarık, Süveyş ve Hürmüz'ü kontrol etmektedir. Bugüne kadar kukla liderlerin elinde toplanan sermayenin, biraz daha halka yayılmasıyla bölgede yeni bir pazar ortaya çıkmaktadır. Ve yine kukla liderler vasıtasıyla Avrupa'daki finans merkezlerine akan para, kesilmektedir. Bölgenin mimarı İngiltere ve Fransa idi, şimdi önemli aktörler, Türkiye, Amerika ve Rusya'dır. Türkiye, yeni dengenin oluşmasında belirleyici konumdadır. Cumhurbaşkanı Gül-Başbakan Erdoğan-Genel Kurmay Başkanı Özel arasında, yani bu beraberlik,'' hedefleri 12'den vurma ''yı işaret etmektedir. Küresel güçler, bu beraberliğin hangi anlama geldiğini gayet iyi anlamaktadır.