CANLI YAYIN
BÜLENT ERANDAÇ
BÜLENT ERANDAÇ

Doğu akdeniz hamleleri

Eklenme Tarihi 11 Kasım 2026

TÜRKİYE Cumhuriyeti'nin kurucusu, Millî Mücadele'nin kahramanı Mustafa Kemal Atatürk'ü aramızdan ayrılışının 88. yılında saygı, minnet ve rahmetle anıyoruz. Mustafa Kemal Atatürk, 1930'lu yıllarda Antalya bölgesinde gerçekleştirilen askerî bir tatbikat sırasında kurmaylarına Akdeniz'i ve Kıbrıs'ı işaret ederek tarihe geçecek şu sözleri söylemişti: "Efendiler, Kıbrıs'a dikkat ediniz. Bu ada bizim için çok önemlidir. Kıbrıs düşman elinde bulunduğu sürece bu bölgenin ikmal yolları tıkanmıştır. Kıbrıs'a dikkat ediniz, bu ada üs olarak kullanılabilir." Bu sözler, Atatürk'ün yaklaşık bir asır sonrasının jeopolitik gerçeklerini görebilen stratejik öngörüsünün çarpıcı bir ifadesiydi.

Başkan Recep Tayyip Erdoğan da Kıbrıs ve Doğu Akdeniz'de jeopolitik hamlelerini peş peşe gerçekleştiriyor. Kıbrıs, sadece coğrafi bir ada değil; Süveyş Kanalı'nı, Orta Doğu'yu, Kuzey Afrika'yı ve Anadolu'yu aynı anda etkileyebilen, adeta "batırılamaz bir uçak gemisi" niteliğinde.Doğu Akdeniz havzasında milyarlarca metreküplük doğal gaz rezervlerinin keşfedilmesi, küresel aktörlerin rotasını bu bölgeye çevirdi. Kıbrıs, bu enerji kaynaklarının hem üretim hem de Avrupa'ya taşınma güzergâhlarının tam merkezinde yer alıyor. ABD'nin Güney Kıbrıs Rum Yönetimi'ne yönelik silah ambargosunu kaldırması, Fransa'nın bölgede deniz ve hava üsleri kurması, İsrail ile Yunanistan'ın Rum yönetimini silahlandırması rastlantı değil.

MAVİ VATAN DOKTRİNİ
İngiltere'nin adadaki egemen üsleri (Dikelya ve Akrotiri) ile Rusya'nın Suriye üzerinden Akdeniz'e uzanma çabaları, Kıbrıs'ın küresel askerî dengedeki önemini açıkça ortaya koyuyor. Başkan Erdoğan da bu gerçekleri yakından takip ederek son yıllarda geliştirdiği "Mavi Vatan" doktriniyle Türkiye'nin deniz yetki alanlarındaki haklarını uluslararası hukuk çerçevesinde koruma kararlılığını net bir şekilde ortaya koydu. Türkiye'nin stratejisinin en kritik ayağını ise Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) oluşturuyor. Federal çözüm modelinin başarısız olduğunu gören Türkiye, uluslararası arenada "eşit egemenlik temelinde iki devletli çözüm" modelini tek seçenek olarak masaya koyuyor. Başkan Erdoğan liderliğinde Türkiye'nin, KKTC'deki Geçitkale Havaalanı'nı İHA/SİHA üssü hâline getirmesi ve İskele bölgesinde bir deniz üssü kurma planları, Atatürk'ün "Kıbrıs üs olarak kullanılabilir" uyarısına yaklaşık bir asır sonra verilen somut ve stratejik bir karşılık niteliği taşıyor.

Bugün Doğu Akdeniz'de İsrail, Rum yönetimi ve Yunanistan'ın oluşturmaya çalıştığı askerî kuşatma planlarını ve enerji denklemlerini Türkiye, kararlı askerî ve diplomatik duruşuyla bozmaya çalışıyor. Başkan Erdoğan, 2026 dünyasının karmaşık ve çok kutuplu yapısında Kıbrıs'a sahip çıkarak, Doğu Akdeniz'deki haklarımızı savunarak Atatürk'ün öngörüsü doğrultusunda ilerliyor. Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında imzalanan, NATO'nun 5. maddesine benzer teknik içeriğe sahip "Mekke Ortak Savunma Anlaşması" (Mekke İttifakı), bölgedeki askerî dengeleri kökten değiştirecek bir potansiyele sahip.

MISIR'IN İTTİFAK KARARI
İttifakın sonraki aşamalarında Mısır'ın da bu ortaklığa katılması, en güçlü jeopolitik ihtimallerden biri olarak öne çıkıyor. Mısır'ın bu ittifaka dâhil olması, Türkiye-Pakistan-Suudi Arabistan üçgenini Akdeniz ve Kızıldeniz kapılarıyla birleştirerek bölgesel sorunlara kendi çözümlerini üretebilen güçlü bir İslam dünyası savunma bloku ortaya çıkarabilir.

Yapılan değerlendirmelere göre Mısır, Türkiye ile anlaşma yapması hâlinde Doğu Akdeniz'de 15 bin kilometrekare daha geniş bir deniz yetki alanına kavuşabilecek. Mısır, Türkiye ile anlaşma sonucunda Doğu Akdeniz doğal gazının Avrupa'ya ulaştırılmasında daha istikrarlı ve güvenli bir alternatif güzergâhın parçası olma imkânını da elde edecek.

Bölgenin iki büyük askerî ve siyasi gücü olan Türkiye ile Mısır'ın deniz sınırlarında uzlaşması, Doğu Akdeniz'deki gerilimi azaltarak yabancı enerji şirketlerinin bölgedeki yatırımlarını hızlandırabilir...