Yakın komşumuzda son durumu Çanakkale Üniversitesi Rektörü Prof. Dr.
Sedat Laçiner ile konuştuk.
Prof. Dr. Laçiner Hoca, önemli bir gelişmeyi anlattı, dünyanın küresel güçleri, Amerika, Rusya ve Çin'in, Suriye üzerinde satranç oyunu oynadığına işaret ederek, Türkiye'nin, Suriye krizinde baş aktör olarak sahneye çıkmakta olduğunu vurguladı.
Prof. Dr. Laçiner, önemli bir uyarıda bulundu, "Suriye çok tehlikeli gelişmelere gebe ve Türkiye'nin sürekli seyirci kalabilme şansı somut nedenlerden dolayı yok.
Katliam olursa, yüz binler Türkiye sınırına dayanırsa, Nato müdahale kararı alabilir" dedi.
Suriye konusunun Türkiye'nin hem dış hem iç gündeminde önemli yer kapladığına işaret eden Prof. Dr.
Laçiner, "Türkiye için Arap dünyasının kapısı.
Ticaretimiz de, bölgeye kültürel girişlerimiz de hep Suriye üzerinden oluyor.
Dahası Suriye yabancı bir ülke gibi değil... Sanki Anadolu'nun kültürel, toplumsal ve coğrafi uzantısı gibi. Tarih boyunca da hep böyle olmuş.
Buradaki gelişmeler Adana'da oluyor gibi bizi etkileme potansiyeline sahip. Sınırın iki yanında yaşayan akrabalar, yüzyıllarca yaşanmış ortak tarih var. Bu nedenle Suriye'de yaşananları çok dikkatli şekilde takip etmek durumundayız" dedi.
Yabancı basın
Türkiye-Suriye ilişkilerini yabancı basının çok yakından takip ettiğine tanık oluyoruz.
Amerikan basınında, Suriye ile ilişkilerde Erdoğan ve Dışişleri Bakanı Davutoğlu'nun süreci iyi yönettiğini belirtilirken, dünyanın tanınmış Amerikan gazetesi New York Times başyazısında, AK Parti'nin izlediği dış politikanın sandıklara olumlu yansıdığını, özellikle Arap isyanlarının sunduğu liderlik fırsatının göz ardı edilmemesi gerektiğini, sınırlarında patlak veren isyan hareketlerinin Türkiye'nin liderliği için tarihi bir fırsat sunduğuna işaret ediliyor.
Esad yalnızlaşıyor
Stratejistler, Beşar Esad'ın giderek yalnızlaştığını belirttiler, son durumu Takvim için analiz ettiler: "Şimdiye dek Batı dünyasında Suriye yönetimine karşı askeri tedbirler dahil yaptırım uygulanması önünde Ankara duruyordu. Suriye'nin ortak geleceği üzerinden en fazla endişe duyan, düşünen, formül arayan, hasarı azaltmaya çalışan ve bunları çıkar eksenli yapmayan tek ülke Türkiye idi. Ama giderek Türkiye'nin de elleri zayıflıyor. Ankara'nın sivillere kıyım uygulayan Baas yönetimi ile aynı safta görünmek istemeyeceği ortada. Ankara, oyunu okumaya çalışıyor ve olası senaryolardan ciddi oranda rahatsızlık duyuyor."
Stratejistler, Baas rejiminin çökmesinden sonra nasıl bir Suriye'nin ortaya çıkacağını kestirmenin zorluğuna dikkat çektiler, analizlerine devam ettiler: "Batı ve İsrail başta olmak üzere tüm dünya Esad yönetiminin devrilmesinden yana. Esad'ın boşluğunun nasıl ve kimler tarafından doldurulacağı sorusunun yanıtı aranıyor. Esad'ın direnmeye kesin kararlı olduğu anlaşılıyor. Bu da iç savaş demek, hatta Suriye'nin parçalanması manasına geliyor. Böyle bir durum Türkiye için karamsar bir senaryodur."
BM'deki gelişmeler
Rusya ve Çin'in BM Güvenlik Konseyi'nde uzmanlar düzeyinde yapılan ve Suriye'ye yönelik bir karar çıkarılmasının ele alındığı toplantıyı boykot ettiği belirtiliyor. İngiltere, Fransa, Almanya ve Portekiz, 2 hafta kadar önce Suriye'yi kınayan bir karar tasarısını ortaya çıkardığı söylenerek, sert çekinceleri bulunan Brezilya, Güney Afrika Cumhuriyeti ve Hindistan'ının da ikna edilmeye çalışıldığına işaret ediliyor.
Fransa'ya dikkat
"Suriye" üzerinde, Fransa'nın sinsi planlarla oyuna katılmasının Türkiye tarafından yakından takip edildiği de belirtildi.
Fransa Dışişleri Bakanı Juppe'nin, "Türkiye ve Fransa arasında Ortadoğu'da bir rekabet mi yaşanıyor?" sorusuna, "Evet" şeklinde verdiği yanıta dikkat çeken stratejistler, "Libya olayında olduğu gibi Fransa, yine Türkiye'nin elini zayıflatmak istiyor, öne çıkmaya çalışıyor. Fransa, Türkiye'nin AB üyeliğini desteklemediği gibi, bölgesel güç olarak Türkiye'nin atak yapmasını kıskanıyor.
Buna karşılık, Türkiye kazandığı tecrübe ve dinamiklerin lehine gelişmesi sonucu, Suriye üzerinde Fransa'nın etken güç olması kesecek durumdadır" dediler.
