CANLI YAYIN
BÜLENT ERANDAÇ
BÜLENT ERANDAÇ

"Hatay, Musul-Kerkük, Kıbrıs" parametreleri

Eklenme Tarihi 27 Temmuz 2012
Tarihten ders almanın büyük yararları vardır. Unutulmaz 26 Temmuz'lar: İngiltere'de Churchill hükümeti seçimleri kaybetti. (1945) İngiltere'de 26 Temmuz 1945'te yapılan genel seçimlerde Churchill liderliğindeki iktidar partisi Muhafazakar Parti, büyük bir seçim yenilgisi aldı.
Türkiye'de ilk petrol bulundu (1951): Kadere bakın, Osmanlı Devleti ve Abdülhamit Han, 1904 yılında petrol haritası hazırlatmıştı.
Mısır'da gerçekleştirilen darbenin arkasından tahtından indirilen Kral Faruk, 26 Temmuz 1952 tarihinde ülkesini terk ederek İtalya'nın Napoli kentine gitti.
Soru: Esad, İngiltere'ye ne zaman gidecek acaba?
Nasır, Süveyş Kanalı'nı millileştirdi. (1956) Arap dünyasının liderliğine oynayan Mısır Devlet Başkanı Cemal Abdülnasır, 26 Temmuz 1956 tarihinde Süveyş Kanalı'nı millileştirdiğini ilan etti.
Ve.... 2012 yılının Temmuz gündemi:
Ortadoğu haritası, petrol, Mısır, Süveyş Kanalı, Irak, Suriye, Kıbrıs...
İşte tarihte, 26 Temmuz ve işte bugün yaşadıklarımız nasıl örtüşüyor.
Tarih tekerrür ediyor.

Lozan Antlaşması

24 Temmuz 1923 günü Lozan Antlaşması imzalandı.
İngiltere ve Fransa, Ortadoğu'yu parsellerken, Irak ve Suriye sınırlarını cetvelle çizdiler. Musul, Hatay, Kıbrıs, Ege Adaları ve Boğazlar sorunları, Lozan'da çözülemeyen sorunlar olarak kaldı.

Hatay

Yeni Ortadoğu haritası çizilirken, Hatay'ın anavatana katılmasının 73. yıl dönümünü önceki gün kutladık.
Esad sonrası parametrelerin hızlandığı bir dönemde, Hatay'ın konumu ve stratejik önemi bir kez daha ortaya çıkmıştır. Atatürk'ün büyük önem verdiği ve önemli stratejiler geliştirdiği Hatay sorunu, sürdürülen akıllı politikalar ve diplomatik yöntemlerle çözülmüştü.

Musul-Kerkük

Musul ve Kerkük konusunda Türkiye, emperyalist devletler tarafından yalnız bırakıldı. Çünkü, burada petrol vardı.
1926 yılının yine bir 26 Temmuz günü, Musul ve Kerkük petrollerini Türkiye kaybetti. İngiliz oyunlarına yenildik. Bakınız o petroller üzerinde, günümüzde, Irak, Suriye olayları yeni gelişmelere sahne oluyor.
Kuzey Irak Kürt yönetimi, Kerkük petrollerini Akdeniz'e çıkarmak için, uluslararası güçlerle kapalı kapılar ardında yeni planlara dahil oluyor.
Atatürk, Dolmabahçe Sarayı'nda ebedi hayata veda etmeden kısa süre önceye kadar, Musul olayını çok yakınları ile konuşuyordu.

Suriye Federal Devleti'ne doğru

Suriye'nin bölünmesi üzerinde çeşitli senaryolar uçuşuyor.
Bilindiği gibi, Fransızlar 1924'te Suriye'den tam 6 ayrı devlet çıkarmışlardı. Bunlar Şam Devleti, Halep, Alevi Devleti, Jabel Dürzi, Lübnan ve İskender...
Fransızlar'ın Hatay üzerindeki oyunlarını Türkiye, 1938 yılında bozmuştu.
Allah'a şükretmeliyiz, Suriye'nin parçalanmasının konuşulduğu bir dönemde, Hatay'ımızda da çok büyük sıkıntıların yaşanması söz konusu olacaktı.
Suriye'nin kılcal damarlarını bilen stratejistler ile yaptığım konuşmalar, şu gerçeğin ağırlığına işaret ediyor: "Olayları bir süreç analizi ile almakta yarar var. Bir süreçte sıkıntı olur, başka süreçte farklı sonuç çıkar.
Temmuz-2012 tarihi sürecinde durum şöyle:
İki küresel güç, Amerika ve Rusya, Suriye'nin bölünmesini istemiyor.
Bölgesel güç, Türkiye'de bölünmeye karşı. Başbakan Erdoğan ve Putin'de, Suriye'nin bölünmezliğinde anlaşmış durumdalar.
Gelecek günlerde ne olur?
Federal bir devlet kurulur. Tepede zayıf devlet, üç bölgeli federal bir yapı ortaya çıkar. Şam'da merkezi hükümet, Lazkiye, Kamışlı federal devletçikler..."

Barzani nereye?

Suriye krizinin şu anda üzerinde önemle duracağımız bir boyutu da Irak'taki Bölgesel Kürt Yönetimi'nin lideri Mesut Barzani'nin, giderek daha fazla güç kazanmasıdır. Özellikle Suriye'deki kritik süreçte Kürtler'in giderek daha fazla öne çıkması, Barzani'nin manevra alanını bir hayli genişletti. Bu durum, en az onlar kadar, hatta çok daha fazlasıyla Türkiye'yi ilgilendiriyor.
Suriye'deki kaosun bu ülkedeki Kürtler'in önünü iyice açıyor.
Suriye'nin yakın geleceğinde Kürtler'in özerkliğe sahip olacakları görülüyor. Buraya, Barzani ve PKKPYD iki güçlü aktör olarak hakim olmak istiyor. Suriye KCK'sı olarak bilinen PYD'nin buraya uzun süre hakim olması mantiki görünmüyor.
Türkiye ve Barzani, Kamışlı'da PKK güdümünde bir yönetimi uzun süre barındırmaz deniyor.
Nitekim Türkiye, Barzani'ye uyarıda bulundu ve Suriye KCK'sına (PYD-PKK) müdahale etmeye hazırlanıyor. Meydan boş değil.
Orası Suriye bile olsa.

* * *
SONUÇ
Gelecek çabuk geliyor.
100 yıl önce İngiltere ve Fransa'nın cetvelle çizdiği Ortadoğu haritası yırtılıyor. Yeni haritayı çizen masada şimdi Türkiye var.
İşte... Lozan'da eksik kalan Musul-Kerkük işini çözememenin sonucunu günümüzde yaşıyoruz. Yeni Ortadoğu haritasının, gelecek yüzyıla göre yapılmasında çok dikkatli olmalıyız. Hiçbir Türk devleti dıştan yıkılamamış. Bizi içten yıkmak isteyenleri iyi tanıyalım. Gün, birlik-beraberlik günüdür.