Harvard Üniversitesi’nden çarpıcı araştırma! Z kuşağı neden daha fazla yemek israf ediyor?

Harvard Üniversitesi Gıda Hukuku ve Politika Kliniği tarafından yapılan araştırma, gençlerin ebeveynlerine kıyasla daha fazla gıda israf ettiğini ortaya koydu. Uzmanlar, bu durumun özellikle son kullanma tarihlerine aşırı bağlılık ve gıda okuryazarlığındaki eksiklikten kaynaklandığını belirtiyor.

Fotoğraf: AA

Z KUŞAĞI NEDEN EBEVEYNLERİNDEN DAHA FAZLA YİYECEK İSRAF EDİYOR?

Gıda israfı, küresel çapta büyük bir sorun olmaya devam ederken, son araştırmalar Z kuşağının bu konuda ebeveynlerinden daha kötü bir performans sergilediğini ortaya koyuyor. 13-28 yaş aralığındaki bireylerin, özellikle gıda ürünlerinin son kullanma tarihleri konusunda kafalarının karıştığı ve bunun sonucunda gereksiz yere fazla yiyecek israf ettikleri belirtiliyor. Harvard Üniversitesi'nden uzmanlar, bu durumun nedenlerine ve alınabilecek önlemlere dair önemli açıklamalarda bulundu.

📌 Z KUŞAĞININ SON KULLANMA TARİHİ KAFASI KARIŞIKLIĞI

ABD'de yapılan geniş çaplı bir ankete göre, Z kuşağı bireyleri gıdaların üzerindeki son kullanma tarihi etiketlerine en fazla güvenen grup olmasına rağmen, bu tarihleri doğru yorumlama konusunda en fazla zorlanan kesim olarak öne çıkıyor. Harvard Üniversitesi'nden Profesör Emily Broad Leib, bu konuda şu değerlendirmede bulundu:

"En genç tüketicilerin tarih etiketlerine daha fazla güvendiğini gördük. Çoğu, tüm etiketlerin güvenlik tarihleri olduğunu düşünüyor ve yiyecekleri tarihten sonra hemen çöpe atıyor."

Bu durum, hem gıda israfını artırıyor hem de genç neslin yiyecekleri duyusal yollarla değerlendirme becerisini geliştirememesine neden oluyor. Gıda ürünlerinin raf ömrünü belirlemek için yalnızca son kullanma tarihine bakılması, bazen yenilebilir gıdaların gereksiz yere çöpe gitmesine yol açabiliyor.

Fotoğraflar: Takvim Fotoğraf Arşivi

🍽️ YETİŞTİRME KÜLTÜRÜNDEN UZAKLAŞAN NESİL

Araştırmacılar, Z kuşağının gıda israfı konusunda özellikle savunmasız olmasının nedenlerinden birinin, kendi yiyeceklerini hiç yetiştirmemiş olmaları olduğunu belirtiyor. Geçmiş nesillerde, evde sebze yetiştirme veya gıda saklama gibi alışkanlıklar yaygınken, günümüzde gençlerin çoğu bu süreçlerden habersiz büyüyor.

Profesör Broad Leib bu konuda şunları söyledi:

"Sanırım bunun büyük bir kısmı, tarih etiketlerinin 1970'lerden itibaren yaygınlaşmasından kaynaklanıyor. İnsanlar artık yiyecekleri nasıl saklayacaklarını veya neyin bozulduğunu anlamak için geleneksel yöntemleri bilmiyor."

Gıda yetiştirme ve saklama alışkanlıklarıyla büyüyen önceki nesiller, yiyeceklerin ne zaman tüketilebilir durumda olduğunu anlamak için koku, tat ve doku gibi duyusal değerlendirmeler yapabiliyordu. Ancak günümüz gençleri, bu yetileri kullanmadan yalnızca ambalaj üzerindeki tarihlere güvenmeyi tercih ediyor.

📱 SOSYAL MEDYANIN KORKU KÜLTÜRÜ

Gıda israfının artmasının bir diğer önemli nedeni ise sosyal medyanın etkisi. Son yıllarda özellikle sosyal medyada yayılan gıda zehirlenmesi korkuları, Z kuşağının aşırı tedbirli olmasına yol açıyor.

Yapılan anketlerde, gençlerin yüzde 43'ünün gıda ürünlerini yalnızca son kullanma tarihine bakarak attığı ortaya çıktı. 2016 yılında yapılan benzer bir ankette bu oran yüzde 37 seviyesindeydi. Yani, gençler zaman içinde gıda israfı konusunda daha da savurgan hale geliyor.

Profesör Broad Leib, sosyal medyada yayılan sahte haberlerin bu durumu körüklediğini belirterek şu ifadeleri kullandı:

"Gençler, gıda zehirlenmesine dair abartılı hikayeleri çok fazla görüyor ve bu da onların güvenli olup olmadığını değerlendiremedikleri yiyecekleri hemen çöpe atmalarına neden oluyor."

Bu tür yanlış bilgiler, gıda güvenliği konusunda farkındalığı artırmak yerine, gençlerin gereksiz yere endişelenmesine ve aşırı önlemler almasına yol açabiliyor.

🛒 MARKET ALIŞKANLIKLARI VE ETİKET KARMAŞASI

İngiltere'deki süpermarketlerde, yiyeceklerin güvenli olup olmadığını belirten "son tüketim tarihi" ve kalite düşüşünü gösteren "tavsiye edilen tüketim tarihi" gibi farklı etiketler bulunuyor. Ancak birçok genç tüketici, bu farkları bilmediği için tüm ürünleri belirtilen tarihten sonra bozulmuş kabul ediyor.

Gıda Standartları Ajansı şu önerilerde bulunuyor:

Son tüketim tarihinden sonra hiçbir yiyeceği tüketmeyin, kokusu ve görünümü iyi olsa bile.

Tavsiye edilen tüketim tarihi geçen yiyecekler bozulmamış olabilir, bu yüzden duyusal kontroller yapın.

Ürünlerin raf ömrünü artırmak için uygun saklama koşullarına dikkat edin.

Uzmanlar, bu sorunun çözümü için gençlerin gıdaların iyi veya kötü olup olmadığını anlamak için kendi duyularına güvenmeleri gerektiğini belirtiyor. İnsanların, eskiden olduğu gibi koku, tat ve doku kontrolleri yaparak gıdaları değerlendirmeyi öğrenmeleri gerektiği vurgulanıyor. Ayrıca, gıda okuryazarlığını artırmak için eğitim programlarının ve kampanyaların önemine dikkat çekiliyor. Üniversitelerde ve okullarda, gıda israfını önlemeye yönelik bilinçlendirme çalışmalarının yaygınlaştırılması, gençlerin bu konuda daha bilinçli hale gelmesini sağlayabilir.