Ayasofya-i Kebir Cami-i Şerifi'ndeki levhaların şifresi

AyasofyaCamii gibi yığma yapılarda, kubbe ve üzerine oturduğu geçiş elemanı pandantif, kemer gibi bütün elemanları taşıyan yüksek kalın taştan yapılma, sütun görevini gören, kolona benzer elemana fil ayağı denir. Ayasofya'da da dört ana, dört de yardımcı fil ayağı vardır. Ayasofya'ya girildiğinde, fil ayaklarına asılmış adeta devasa boyutlarda olan dairesel hat levhalar göze çarpar. Sultan Abdülmecit döneminde Ayasofya, dört yıl sonra (1847- 51) bakım görmüştür.

YENİLERİ DAİRESEL
Bubakım sırasında 1651'de Hattat Teknecizade İbrahim Efendi'nin yazdığı 6 adet, dörtgen biçimli levhanın da eskidiği saptanmıştır. Yerlerine dönemin en ünlü hattatı Mustafa İzzet Efendi'nin 1849'da yazdığı levhalar konmuştur.

Enilginç olan bu levhaların dairesel olması ve altı yerine iki ilaveyle sekiz adete yükseltilmesidir.

Teknecizade'nin hat levhaları Allah (cc), Muhammed (sa), Ebubekir (ra), Ömer (ra), Osman (ra), Ali (ra) olarak 6 adettir. Mustafa İzzet Efendi, padişahın isteği üzerine Hasan (ra) ve Hüseyin (ra) isimlerini eklemiştir. Yerden 13 metre yüksekliğe asılan ıhlamur ağacından yapılma bu levhaların çapı 7,5 metre, harf kalınlığı da 35 santimetredir.

Sekizincive sonuncu levha olan Hüseyin (ra) yazılı levhanın altına imzasını "Ketebehu es-seyyid el-Hâc Mustafa İzzet İmâmu's-sânî li emîri'l-mü'minîn Abdülmecid han. 1265" olarak yani "Müminlerin emiri Abdülmecid Han'ın ikinci imamı Seyyid Hacı Mustafa İzzet bunu yazdı" diye koymuştur.