Takvim.com.tr Bernie Sanders yapay zeka gelirlerinin yarısının vatandaşa ödenmesini istedi
ABD’li Senatör Bernie Sanders, yapay zekanın yarattığı devasa servetin yalnızca teknoloji milyarderlerine kalmaması için radikal bir plan açıkladı. OpenAI ve xAI gibi dev şirketlerin hisselerinin yarısının kamu fonuna aktarılmasını öneren Sanders, elde edilen gelirin 'Alaska Modeli' ile doğrudan vatandaşlara paylaştırılmasını hedefliyor.
Takvim.com.tr Giriş Tarihi: Güncelleme Tarihi:
Hızlı Özet Göster
- ABD'li bağımsız senatör Bernie Sanders, yapay zeka şirketlerinin hisselerinin yüzde 50'sinin tek seferlik uygulamayla kamu fonuna devredilmesini önerdi.
- Sanders, AI Sovereign Wealth Fund adlı kamu varlık fonundan elde edilecek gelirlerin doğrudan Amerikan halkına ödeme olarak dağıtılmasını savunuyor.
- Teklifin Kongre'den geçmesi, yapay zeka sektörünün Washington'daki yüksek etkisi nedeniyle zor görünüyor.
- Sanders, önerisini savunurken Alaska'daki petrol gelirlerinden elde edilen kazancın eyalet sakinlerine yıllık ödeme olarak dağıtıldığı varlık fonunu örnek gösterdi.
- OpenAI CEO'su Sam Altman evrensel temel bilişim fikrini önerirken, Jeff Bezos düşük gelir grubundaki insanların vergi yükünün azaltılmasını savunuyor.
ABD'li bağımsız senatör Bernie Sanders, yapay zeka şirketlerinin hisselerinin yüzde 50'sinin tek seferlik bir uygulamayla kamu fonuna devredilmesini önerdi. Sanders'a göre bu fon, yapay zekadan doğacak büyük gelirin yalnızca teknoloji milyarderlerine değil, doğrudan halka da dönmesini sağlayabilir.
Yapay zeka sektöründe son yıllarda yaşanan büyüme, teknoloji şirketlerinin değerini hızla artırdı. OpenAI, Anthropic ve xAI gibi şirketler milyarlarca dolarlık değerlemelerle gündeme gelirken, bu yükselişin toplumun geneline nasıl yansıyacağı tartışma konusu oldu.
New York Times'ta yayımlanan yazısında Sanders, "AI Sovereign Wealth Fund" adı verilen bir kamu varlık fonu kurulmasını savundu. Plana göre yapay zeka şirketlerinin hisselerinin yüzde 50'si, tek seferlik bir vergi ya da hisse devriyle bu fona aktarılacak.
Yapay zekanın şekillendireceği geleceğin sahibi kim olacak sorusu üzerinde duran Bakan Sanders Alaska modelini öneriyor(Haberde yer alan görseller Takvim Foto Arşiv'e aittir)
KAMUYA DOĞRUDAN PAY VERİLMESİ HEDEFLENİYOR
Sanders'ın önerisi, şirket karlarından alınacak klasik bir vergiye benzemiyor. Plan, yapay zeka şirketlerinin hisselerinin önemli bir bölümünün kamu adına kurulacak bir fona geçirilmesini öngörüyor.
Bu fonun elde edeceği gelirlerin ise doğrudan Amerikan halkına ödeme olarak dağıtılması gündemde. Sanders, yapay zekanın üreteceği büyük ekonomik değerin yalnızca hissedarlara ve teknoloji devlerine kalmaması gerektiğini savunuyor.
Senatör, yazısında şu soruyu öne çıkarıyor: Yapay zekanın şekillendireceği geleceğin sahibi kim olacak ve bu gelecekten kimler yararlanacak?
YAPAY ZEKA GELİRLERİ İÇİN YENİ PAYLAŞIM MODELİ
Futurism'e göre Sanders, yapay zeka şirketlerinin önümüzdeki yıllarda trilyonlarca dolarlık değer yaratabileceğini düşünüyor. Ona göre bu paranın önemli bir kısmı sağlık, eğitim, barınma ve temel yaşam standartlarının iyileştirilmesi için kullanılmalı.
Sanders'ın yaklaşımı, yapay zekanın yalnızca iş dünyasını değil, gelir dağılımını da kökten değiştirebileceği endişesine dayanıyor. Özellikle birçok çalışanın yapay zeka yatırımları ve otomasyon nedeniyle iş güvencesi konusunda kaygı yaşaması, bu tartışmayı daha da büyütüyor.
Teklif yasalaşırsa büyük bir mülkiyet transferi anlamına gelecek. Ancak bunun için Kongre onayı gerekiyor.
KONGRE'DEN GEÇMESİ ZOR GÖRÜNÜYOR
Sanders'ın önerisi dikkat çekici olsa da hayata geçme ihtimali belirsiz. Haberde, yapay zeka sektörünün Washington'daki etkisinin yüksek olduğuna dikkat çekiliyor.
Bu nedenle teklifin Kongre sürecinden geçmesi zor görülüyor. Yine de plan, yapay zekadan doğacak servetin kimler arasında paylaşılacağına dair tartışmayı büyütmüş durumda.
Sanders, mevcut modelin dünyanın en zengin insanlarını daha da zenginleştirdiğini, toplumun geri kalanının ise bu dönüşümden yeterince pay alamadığını savunuyor.
TEKNOLOJİ DÜNYASINDA DA ÇÖZÜM ARAYIŞI VAR
Yapay zekanın gelir eşitsizliğini artırabileceği endişesi yalnızca siyasetçilerin gündeminde değil. Teknoloji dünyasındaki bazı isimler de farklı modeller öneriyor.
Jeff Bezos, düşük gelir grubundaki insanların vergi yükünün azaltılması gerektiğini savunurken, OpenAI CEO'su Sam Altman "evrensel temel bilişim" fikrini gündeme getirdi. Bu model, pahalı yapay zeka araçlarına erişemeyen kişilere ücretsiz kullanım hakkı sağlamayı hedefliyor.
Elon Musk ise daha önce evrensel temel gelir fikrine benzer şekilde "evrensel yüksek gelir" kavramından söz etmişti.
ALASKA MODELİ ÖRNEK GÖSTERİLDİ
Sanders, önerisini savunurken ABD'de daha önce uygulanan bir modele de işaret etti. Alaska'daki varlık fonu, petrol gelirlerinden elde edilen kazancın eyalet sakinlerine yıllık ödeme olarak dağıtılmasına dayanıyor.
Senatöre göre yapay zeka için kurulacak benzer bir fon, Amerikan halkına doğrudan ekonomik katkı sağlayabilir. Fon büyüdükçe, elde edilen gelirin daha geniş sosyal ihtiyaçlar için kullanılması da mümkün olabilir.
Sanders'ın önerisi şimdilik siyasi bir çıkış olarak görülse de yapay zeka çağında servetin kim tarafından kontrol edileceği sorusunu yeniden gündeme taşıdı.
Diyar Oktuay Takvim.com.tr Teknoloji