Takvim.com.tr Kanserin "yenilmez" kalesi düştü: Yaşam süresini ikiye katlayan gelişme
Araştırma aşamasındaki yeni nesil bir ilaç ileri evre pankreas kanseri hastalarında yaşam süresini belirgin şekilde uzatabilir. Uzmanlara göre bu gelişme tedavi yaklaşımlarında köklü bir dönüşümün habercisi olabilir.
Takvim.com.tr Giriş Tarihi: Güncelleme Tarihi:
Hızlı Özet Göster
- Pankreas kanseri vakalarının yaklaşık %90'ında görülen KRAS mutasyonunu hedef alan daraxonrasib adlı ilaç, kemoterapiyle birlikte kullanıldığında hastaların ortalama yaşam süresini 13,2 aya çıkarırken standart tedavide bu süre 6,7 ay olarak ölçüldü.
- Stanford Üniversitesi Tıp Fakültesi'nden onkolog Chris Chen ve MD Anderson Kanser Merkezi'nden cerrahi onkolog Matthew Katz, KRAS inhibitörlerinin pankreas kanseri tedavisinde çığır açabilecek bir gelişme olduğunu belirtiyor.
- KRAS mutasyonları 1980'lerde keşfedildi ancak bu mutasyonu hedef alan ilaçların geliştirilebileceği 2013 yılında anlaşıldı ve şu anda 70'ten fazla KRAS inhibitörü geliştirme aşamasında bulunuyor.
- Pankreas kanserinde en kritik sorun erken teşhisin zor olması olup hastalık genellikle belirti vermeden ilerliyor ve çoğu hasta 4. evrede teşhis edildiği için 5 yıllık hayatta kalma oranı yaklaşık %3 seviyesinde kalıyor.
- Dana-Farber Kanser Enstitüsü'nden onkolog Brian Wolpin'e göre yeni ilaçlar kemoterapinin yerini almayacak ancak ağızdan alınabilmesi ve daha az yan etki potansiyeli sunması nedeniyle tedavi sürecini kolaylaştırıyor.
Senelerdir "hedeflenemez" kabul edilen bir genetik mutasyon pankreas kanseri tedavisinde oyunun kurallarını değiştirmek üzere. Yeni klinik bulgular bu zorlu hastalığa karşı önemli bir kırılma anına işaret ediyor.
Yeni araştırmalar pankreas kanserinde umut verici bir gelişmeye işaret ediyor. Fotoğraf:İHA
KRAS mutasyonu kanserin hızla yayılmasına neden oluyor
National Geographic'de yer alan habere göre pankreas kanseri vakalarının yaklaşık %90'ında görülen KRAS mutasyonu hücre büyümesini kontrol eden mekanizmayı bozarak kanserin hızla yayılmasına neden oluyor. Uzun yıllar boyunca bilim insanları bu mutasyonu hedef almanın neredeyse imkânsız olduğunu düşünüyordu.
Ancak Stanford Üniversitesi Tıp Fakültesi'nden onkolog Chris Chen'e göre bu algı artık değişiyor. Chen, yeni gelişmeleri "pankreas kanseri için çığır açabilecek bir an" olarak tanımlıyor.
KRAS mutasyonunu hedefleyen ilaçlar tedavi sürecinde yeni bir dönem başlatabilir.
Yeni nesil ilaç
Araştırmalara göre "pan-RAS inhibitörü" olarak geliştirilen daraxonrasib adlı ilaç KRAS mutasyonunun yol açtığı sinyalleri doğrudan bloke ederek tümör büyümesini durdurmayı hedefliyor. Faz 3 klinik deneme verilerine göre ilacı kemoterapiyle birlikte kullanan hastalarda ortalama yaşam süresi 13,2 ay, standart tedavi alanlarda ise 6,7 ay olarak ölçüldü. MD Anderson Kanser Merkezi'nden cerrahi onkolog Matthew Katz, bu farkın küçük görünse de pankreas kanseri için "çok büyük bir kazanım" olduğunu vurguluyor.
Araştırmaya göre hastaların yaşam süresi neredeyse iki katına çıktı.
On yıllık arayışın sonucu
KRAS mutasyonları ilk kez 1980'lerde keşfedildi. Ancak bu mutasyona bağlanarak etkisini durdurabilecek ilaçların mümkün olabileceği ancak 2013 yılında anlaşılabildi. Araştırmaya göre bu gelişme sonrasında ilaç şirketleri ve bilim insanları KRAS'ı hedef alan tedaviler geliştirmek için adeta yarışa girdi. Günümüzde geliştirme aşamasında 70'ten fazla KRAS inhibitörü bulunuyor.
KRAS mutasyonu uzun yıllar hedeflenemez kabul edilmişti. Fotoğraf:AA
Kemoterapiye alternatif değil güçlü bir tamamlayıcı
Dana-Farber Kanser Enstitüsü'nden onkolog Brian Wolpin'e göre bu yeni ilaçlar kemoterapinin yerini tamamen almayacak. Ancak özellikle daha önce tedavi görmüş hastalarda kemoterapiden daha etkili bir seçenek olabilir. Ayrıca:
- Ağızdan alınabilmesi sayesinde tedavi sürecini kolaylaştırıyor
- Daha az yan etki potansiyeli sunuyor
- Hastaların yaşam kalitesini artırabilir.
Tedavi kemoterapi ile birlikte daha etkili hale geliyor.
Farklı tedavi yöntemleriyle de kullanılabilir
Uzmanlara göre daraxonrasib gibi ilaçlar sadece kemoterapiyle değil farklı tedavi yöntemleriyle de birlikte kullanılabilecek. Bunlar arasında deneysel aşamada olan mRNA aşıları da bulunuyor.
Araştırmaya göre küçük ölçekli bir çalışmada mRNA aşısına yanıt veren hastaların büyük kısmının 6 yıl sonra bile hayatta olduğu gözlemlendi. Ancak bazı uzmanlar pankreas kanseri gibi agresif bir hastalıkta aşıların tek başına yeterli olabileceği konusunda temkinli.
Ayrıca ilacın ağızdan alınabilmesi hastalar için büyük kolaylık sağlıyor.
EN BÜYÜK SORUN GEÇ TEŞHİS
Pankreas kanserinde en kritik sorunlardan biri erken teşhisin zor olması.
- Hastalık genellikle belirti vermeden ilerliyor
- Tarama testi bulunmuyor
- Çoğu hasta 4. evrede teşhis ediliyor
- Bu nedenle 5 yıllık hayatta kalma oranı yaklaşık %3 seviyesinde kalıyor.
YENİ BİR DÖNEMİN EŞİĞİNDE
Tüm sınırlamalara rağmen uzmanlar KRAS hedefli tedavilerin pankreas kanseriyle mücadelede gerçek bir dönüm noktası olabileceği görüşünde. Araştırmaya göre bu gelişmeler sadece yaşam süresini uzatmakla kalmayıp önümüzdeki yıllarda hastalığın tedavi edilme biçimini tamamen değiştirebilir. Bilim dünyası için bu, onlarca yıllık bir hedefin gerçeğe dönüşmesi anlamına geliyor.
