Takvim.com.tr Fazla kilo beyin sağlığını nasıl etkiliyor? 24 yıllık verilerle araştırıldı
University of Georgia tarafından yürütülen yeni araştırmaya göre, yüksek beden kitle indeksi zaman içinde hafıza, dikkat ve planlama gibi bilişsel becerilerde daha hızlı gerilemeyle bağlantılı olabilir. Bulgular, kilo yönetiminin ileri yaşta beyin sağlığını korumada sanılandan daha önemli bir rol oynayabileceğini gösteriyor.
Takvim.com.tr Giriş Tarihi: Güncelleme Tarihi:
Hızlı Özet Göster
- University of Georgia tarafından yapılan 24 yıllık araştırmada, 50 yaş üstü 8 bin 200'den fazla kişi incelenerek yüksek beden kitle indeksinin hafıza, dikkat ve planlama gibi bilişsel becerilerde daha hızlı gerilemeyle bağlantılı olduğu bulundu.
- Beden kitle indeksindeki her 1 puanlık artış bilişsel gerilemenin daha hızlı seyretmesiyle ilişkilendirilirken, bu ilişki özellikle 65 yaş üstü yetişkinlerde ve çalışmanın sekizinci yılında en güçlü seviyeye ulaştı.
- Araştırmada gerileme özellikle hafıza, genel bilişsel performans ve plan yapma, organize olma, duyguları yönetme gibi yürütücü işlevlerde dikkat çekti.
- ABD'de her 5 kişiden 2'sinin obez sınıfında yer aldığı, 7 milyondan fazla kişinin demansla yaşadığı ve bu sayının 2050'ye kadar iki katına çıkmasının beklendiği belirtildi.
- University of Georgia'dan Yardımcı Doçent Suhang Song, demans için kesin tedavi bulunmadığını belirterek kilo kontrolünün iki yıl içinde bilişsel gerileme hızını anlamlı şekilde azaltabileceğini söyledi.
Araştırma, vücuttaki fazla kilonun yalnızca fiziksel sağlıkla sınırlı kalmadığını, beynin yaşlanma hızını da etkileyebileceğini ortaya koydu. Yaşla birlikte isimleri hatırlamakta zorlanma, bilgiyi işleme hızında düşüş ve dikkat süresinde azalma gibi değişimler normal kabul ediliyor. Ancak bu çalışmada, yüksek beden kitle indeksine sahip kişilerde bu gerilemenin daha belirgin olduğu görüldü.
Fazla kilo, beyin yaşlanmasını hızlandırabilir. (Haberde yer alan görseller AA ve Takvim Foto Arşiv'e aittir)
24 YILLIK TAKİPTE 8 BİNDEN FAZLA KİŞİ İNCELENDİ
Araştırmacılar, 50 yaş üstü 8 bin 200'den fazla yetişkini 24 yıl boyunca izleyen, ülke genelini temsil eden bir veri setini analiz etti. Sonuçlara göre beden kitle indeksindeki her 1 puanlık artış, bilişsel gerilemenin daha hızlı seyretmesiyle ilişkilendirildi.
SciTechDaily'nin haberine göre çalışmada özellikle hafıza, genel bilişsel performans ve yürütücü işlevlerde düşüş dikkat çekti. Bu alanlar; plan yapma, organize olma, duyguları yönetme, dikkati toplama ve günlük işleri tamamlama gibi becerileri kapsıyor.
Yüksek BMI, bilişsel gerilemeyle ilişkilendirildi.
EN GÜÇLÜ İLİŞKİ SEKİZİNCİ YILDA GÖRÜLDÜ
Araştırmaya göre beden kitle indeksi ile bilişsel gerileme arasındaki bağ, çalışmanın sekizinci yılında en güçlü seviyeye ulaştı. Bu ilişkinin 65 yaş üzerindeki yetişkinlerde daha açık biçimde ortaya çıktığı belirtildi.
Araştırmanın başyazarı ve University of Georgia Halk Sağlığı Fakültesi'nde yardımcı doçent olan Suhang Song, kilo kontrolünün önemli bir fark yaratabileceğini söyledi. Song, insanların kilolarını yönetmeleri halinde yalnızca iki yıl içinde bilişsel gerileme hızını anlamlı şekilde azaltabileceklerini belirtti.
Kilo kontrolü, beyin sağlığı için önem taşıyor.
OBEZİTE NEDEN BEYNİ ETKİLİYOR?
Araştırmacılara göre obezitenin beyin sağlığını neden olumsuz etkilediği henüz tam olarak netleşmiş değil. Ancak fazla kilonun iltihaplanmayı artırabileceği, kan akışını azaltabileceği ve insülin direncine yol açabileceği ifade ediliyor.
Araştırmada gerilemenin özellikle şu alanlarda öne çıktığı belirtildi:
- Hafıza
- Genel bilişsel performans
- Yürütücü işlevler
Yürütücü işlevler, günlük yaşamda kritik rol oynayan becerileri kapsıyor. Bunlar arasında:
- Plan yapma
- Düzen kurma
- Duyguları yönetme
- Dikkati toplama
- Günlük işleri tamamlama
Bu değişimlerin de bilişsel bozukluk, Alzheimer hastalığı ve benzeri demans türleri için riski yükseltebileceği değerlendiriliyor. Obezite, beden kitle indeksinin 30 ve üzerinde olması olarak tanımlanıyor.
ARAŞTIRMADAKİ TABLO RİSKİN BOYUTUNU GÖSTERİYOR
Araştırmada paylaşılan bilgilere göre, yalnızca beden kitle indeksine bakıldığında ABD'de her 5 kişiden 2'si obez sınıfında yer alıyor. Bazı uzmanlar ise obezitenin yalnızca beden kitle indeksiyle değil, bel çevresi ve kiloya bağlı sağlık sorunları gibi ölçütlerle birlikte değerlendirilmesi gerektiğini savunuyor. Bu daha geniş tanıma göre, Amerikalıların yüzde 75'i obez kabul ediliyor.
Aynı dönemde ABD'de 7 milyondan fazla kişinin demansla yaşadığı, bu sayının 2050'ye kadar iki katına çıkmasının beklendiği de vurgulandı.
"DEMANSIN TEDAVİSİ YOK"
Suhang Song, demans için kesin bir tedavi bulunmadığını hatırlatarak, bu nedenle değiştirilebilir risk faktörlerini erken dönemde belirlemenin kritik olduğunu söyledi.
Araştırmanın verdiği en güçlü mesaj ise net: Kilo kontrolü yalnızca kalp, damar ve metabolizma sağlığı için değil, ilerleyen yaşlarda hafızayı ve zihinsel performansı korumak için de önemli olabilir.
