Takvim.com.tr Kuşlar yönünü şaşırıyor balıklar öfkeleniyor: İklim krizinin perde arkası
Dünya genelinde artan sıcak hava dalgaları yalnızca insan yaşamını değil hayvanların davranışlarını ve zihinsel performanslarını da etkiliyor. Son yıllarda yapılan araştırmalar aşırı sıcakların birçok türde öğrenme becerisini zayıflattığını, saldırganlığı artırdığını ve hayatta kalma şansını azaltabilecek davranış değişikliklerine yol açtığını ortaya koyuyor.
Takvim.com.tr Giriş Tarihi: Güncelleme Tarihi:
Hızlı Özet Göster
- Bilim insanları sıcaklık yükseldikçe kuşlardan balıklara, böceklerden memelilere kadar birçok hayvanın karar verme, öğrenme ve tehlike algılama yeteneklerinde zayıflama tespit etti.
- Güney Afrika Kalahari bölgesindeki güney alaca babbler kuşları üzerinde yapılan deneylerde sıcak günlerde kuşların öğrenme süreçlerinin yavaşladığı ve doğru kapağı bulmak için iki kat daha fazla deneme yapması gerektiği görüldü.
- İtalya Apennin Dağları'ndaki yabani dağ keçileri ve tropikal sulardaki altın julie balıkları üzerinde yapılan gözlemlerde sıcaklık yükseldikçe saldırgan davranışların arttığı belirlendi.
- ABD'de 70 bin köpek ısırığı vakasının incelendiği araştırma sıcak ve güneşli günlerde saldırıların yüzde 10 daha fazla yaşandığını ortaya koydu.
- Uzmanlar sıcak hava dalgalarının özellikle vücut sıcaklığını kontrol edemeyen böcekler ve balıklar için büyük tehdit oluşturduğunu ve ekosistemlerde zincirleme sonuçlar doğurabileceğini belirtiyor.
Bilim insanlarının farklı kıtalarda yürüttüğü çalışmalar sıcaklık yükseldikçe hayvanların karar verme süreçlerinde hata yapmaya başladığını gösteriyor. Kuşlardan balıklara, böceklerden memelilere kadar birçok canlı; yiyecek bulma, yön tayin etme ve tehlikeleri algılama konusunda ciddi zorluklar yaşayabiliyor. Uzmanlara göre bu durum iklim değişikliğinin ekosistemler üzerindeki görünmeyen ancak önemli etkilerinden biri olabilir.
Fotoğraf Takvim arşivden servis edilmiştir.
SICAKLIK ARTINCA ÖĞRENME YETENEĞİ ZAYIFLIYOR
Güney Afrika'nın Kalahari bölgesinde yaşayan güney alaca babbler kuşları üzerinde yapılan deneyler sıcak havaların bilişsel performansı olumsuz etkilediğini gösterdi. Normal koşullarda ödüle ulaşmak için çözümü hızla bulan kuşlar sıcaklık yükseldiğinde aynı görevi tamamlamakta zorlandı. Araştırmacılar sıcak günlerde kuşların öğrenme süreçlerinin belirgin şekilde yavaşladığını belirledi.
Fotoğraf AA'dan servis edilmiştir.
SOLUCANA ULAŞMAK BİLE ZORLAŞIYOR
Smithsonian Magazine'de yer alan habere göre deneylerde kuşların belirli renklerdeki kapakların altında saklanan solucanları bulmayı öğrenmesi istendi. Ancak sıcak hava dalgaları sırasında kuşların doğru kapağı öğrenmesi için iki kat daha fazla deneme yapması gerektiği görüldü. Benzer sonuçlar zebra ispinozlarında ve lepistes balıklarında da kaydedildi.
SICAK HAVA SALDIRGANLIĞI KÖRÜKLÜYOR
Araştırmalar sıcaklık yükseldikçe bazı hayvan türlerinde saldırgan davranışların arttığını ortaya koyuyor. Özellikle yiyecek kaynaklarının azaldığı dönemlerde bu eğilim daha belirgin hale geliyor.
Fotoğraf Takvim arşivden servis edilmiştir.
DAĞ KEÇİLERİ DAHA FAZLA KAVGA EDİYOR
İtalya'daki Apennin Dağları'nda yapılan gözlemlerde sıcaklıkların yükseldiği dönemlerde yabani dağ keçilerinin daha bölgesel davrandığı ve birbirleriyle daha sık çatıştığı tespit edildi. Uzmanlar iklim değişikliğinin devam etmesi halinde bu tür davranışların önümüzdeki yıllarda daha da yaygınlaşabileceğini öngörüyor.
BALIKLAR BİLE ÖFKELENİYOR
Tropikal sularda yaşayan altın julie balıkları üzerinde yapılan deneylerde su sıcaklığı yükseldiğinde balıkların aynadaki yansımalarına karşı daha agresif tepki verdiği görüldü. Normalde kısa süreli tehdit davranışları sergileyen balıklar sıcaklık arttığında saldırı girişimlerini yoğunlaştırdı.
Fotoğraf Takvim arşivden servis edilmiştir.
KÖPEK ISIRIKLARI SICAK GÜNLERDE ARTIYOR
İnsanlarla hayvanlar arasındaki etkileşimlerde de benzer sonuçlar gözlemleniyor. ABD'de yaklaşık 70 bin köpek ısırığı vakasının incelendiği araştırma sıcak ve güneşli günlerde saldırıların daha sık yaşandığını ortaya koydu.
Araştırmaya göre sıcaklığın yüksek olduğu günlerde köpek ısırığı riski, daha serin günlere kıyasla yaklaşık yüzde 10 yükseliyor. Bilim insanları yüksek sıcaklıkların hem insanlar hem de hayvanlar üzerinde stres oluşturabileceğini değerlendiriyor.
Fotoğraf AA'dan servis edilmiştir.
TEHLİKEYİ ALGILAMA YETENEĞİ DE ZAYIFLIYOR
Aşırı sıcaklar yalnızca öğrenme ve davranışları değil, hayvanların çevresel tehditleri fark etme becerisini de etkiliyor. Kalahari'de yapılan deneylerde sıcak günlerde kuşların avcılarla zararsız nesneleri ayırt etmekte zorlandığı belirlendi.
Araştırmacılar, sıcaklık yükseldikçe kuşların tehlikelere karşı verdiği savunma tepkilerinin azaldığını tespit etti. Bu durumun yırtıcı saldırılarının başarı oranını artırabileceği ve bazı türlerin popülasyonlarını olumsuz etkileyebileceği belirtiliyor.
Fotoğraf AA'dan servis edilmiştir.
Bilim insanlarına göre sıcaklığın hayvanların zihinsel performansı üzerindeki etkileri yalnızca bireysel düzeyde kalmıyor. Öğrenme ve hafıza kayıpları; beslenme, üreme ve tozlaşma gibi kritik süreçleri de etkileyerek tüm ekosistemlerde zincirleme sonuçlar doğurabiliyor.
Fotoğraf AA'dan servis edilmiştir.
İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ YENİ RİSKLER GETİRİYOR
Sıcak hava dalgalarının daha sık ve daha uzun süreli yaşanması, özellikle vücut sıcaklığını kontrol edemeyen böcekler ve balıklar için büyük tehdit oluşturuyor. Uzmanlar, gelecekte iklim değişikliğinin hayvanların zihinsel kapasitesi üzerindeki etkilerinin daha görünür hale geleceğini ve ekosistemlerin bu değişimlerden ciddi şekilde etkilenebileceğini vurguluyor.
Zeynep Durusoy Takvim.com.tr Haberler