Şişlik, ateş ve ağız yaraları! Mavi dil hastalığı nedir? Koyun ve sığırlarda alarm veren belirtiler
Mavi dil hastalığı, özellikle koyun ve sığırlarda farklı belirtilerle ortaya çıkabilen ve hayvan sağlığı açısından yakından takip edilmesi gereken viral bir hastalık olarak öne çıkıyor. Ağız ve burunda yaralar, şişlik, ateş, topallık ve solunum sorunları hastalığın dikkat çeken belirtileri arasında yer alırken, gebe hayvanlarda düşük ve ölü doğum gibi sonuçlar da görülebiliyor. Hastalık insanlara bulaşmazken, şüpheli vakaların zamanında bildirilmesi salgınların kontrol altına alınması açısından önem taşıyor.
Mavi dil hastalığı, özellikle koyun ve sığırlarda ciddi sağlık sorunlarına yol açabilen ve bildirimi zorunlu bir hayvan hastalığı olarak öne çıkıyor. Hastalık; ağız ve burunda yaralardan ateş, şişlik ve topallığa kadar farklı belirtilerle kendini gösterebiliyor. Gebe hayvanlarda ise düşük, ölü doğum ve yavrularda gelişim bozuklukları görülebiliyor.
Mavi dil hastalığı, özellikle koyun ve sığırlarda görülen viral bir hastalıktır. (Haberin fotoğrafları AA'dan ve Pirbright Enstitüsü'nden alınmıştır.)
MAVİ DİL HASTALIĞI NEDİR?
Mavi dil hastalığı, mavi dil virüsünün neden olduğu viral bir enfeksiyondur. Hastalık başta koyun, sığır, keçi ve geyik gibi geviş getiren hayvanların yanı sıra lama ve alpaka gibi devegilleri etkileyebiliyor.
Virüs esas olarak kan emen sinekler aracılığıyla hayvandan hayvana taşınıyor. Hastalık insanlara bulaşmıyor ve gıda güvenliği açısından insan sağlığına yönelik bir tehdit oluşturmuyor.
Ancak salgınlar, hayvanların hareket ettirilmesine yönelik kısıtlamalara ve ticarette aksamalara neden olabiliyor.
Hastalık, kan emen sinekler aracılığıyla hayvanlar arasında yayılır.
KOYUNLARDA BELİRTİLER DİKKAT ÇEKİYOR
Mavi dil virüsü koyunlarda diğer bazı hayvanlara kıyasla daha belirgin klinik belirtilere yol açabiliyor. En sık görülebilen belirtiler arasında şunlar yer alıyor:
- Ağız ve burunda yara ve ülserler
- Burun ve gözlerde akıntı
- Aşırı salya
- Dudak, dil, baş ve boyunda şişlik
- Ateş
- Topallık
- Solunum güçlüğü
- Deri altında kan birikmesine bağlı kızarıklık
- Düşük ve ölü doğum
- İleri vakalarda ölüm
Özellikle ağız ve dil çevresindeki şişlik, yaralar ve renk değişimleri hastalık şüphesinde dikkat edilmesi gereken bulgular arasında bulunuyor.
Koyunlarda ağız ve burunda yaralar, şişlik ve aşırı salya görülebilir.
SIĞIRLARDA HASTALIK DAHA FARKLI SEYREDEBİLİR
Sığırlarda belirtiler koyunlara göre daha hafif görülebilir. Bazı yetişkin sığırlar ise belirgin hastalık belirtisi göstermeden enfekte olabilir.
Şüphe oluşturabilecek belirtiler arasında:
- Halsizlik
- Ateş
- Burun akıntısı
- Burun ve ağız çevresinde kabuklanma ve aşınma
- Ağız, burun ve gözlerde kızarıklık
- Tırnak üzerindeki deride kızarıklık
- Meme uçlarında kızarıklık ve aşınma
- İştahsızlık
- Süt veriminde düşüş
- Düşük ve ölü doğum yer alıyor.
Ateş, topallık ve solunum sorunları da hastalığın belirtileri arasında yer alır.
GEBE HAYVANLARDA YAVRULAR DA ETKİLENEBİLİYOR
Mavi dil virüsü gebelik döneminde hayvana bulaştığında, enfeksiyon yavruyu da etkileyebiliyor.
Koyunlarda küçük, zayıf, şekil bozukluğu bulunan veya kör kuzuların doğması, doğumdan kısa süre sonra yavruların ölmesi ve ölü doğumlar görülebiliyor.
Benzer şekilde sığırlarda da enfekte annelerden zayıf, küçük, sakat veya kör buzağılar dünyaya gelebiliyor.
MAVİ DİL HASTALIĞI NASIL BİLDİRİLİR?
Hayvanlarda mavi dil hastalığından şüphe edilmesi halinde belirtilerin dikkate alınması ve yetkililere bildirim yapılması gerekiyor. Hastalığın kesin tanısı yalnızca belirtilere bakılarak konulamayacağından, şüpheli durumlarda veteriner hekim değerlendirmesi ve gerekli testler önem taşıyor. Hastalığın görüldüğü ülkelerde bildirim sonrasında inceleme ve kontrol süreçleri yürütülebiliyor.
Sığırlarda halsizlik, burun akıntısı, kızarıklık ve iştahsızlık görülebilir.
MAVİ DİL HASTALIĞI İNSANLARA BULAŞIR MI?
Hayır. Mavi dil hastalığı insanları etkilemiyor. Hastalık esas olarak hayvanları ilgilendiriyor ve salgınların temel etkileri hayvan sağlığı, hayvan hareketleri ve ticaret üzerinde görülüyor.
Enfekte gebe hayvanlarda düşük ve ölü doğum meydana gelebilir.
TÜRKİYE'DE VAKA VAR MI?
Bergama'da hayvan sağlığını tehdit eden mavi dil hastalığı nedeniyle 15 mahallede 40 gün süreyle karantina tedbiri uygulanmaya başlandı.
Bergama İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü tarafından mahalle muhtarlarına gönderilen bilgilendirmede, Yenikent Mahallesi'nde mavi dil hastalığı çıkışı olduğu bildirildi. Hastalığın yayılmasının önlenmesi amacıyla aralarında Yenikent'in de bulunduğu toplam 15 mahallede 40 gün süreyle karantina tedbiri uygulanacağı açıklandı.
Alınan karantina tedbirleri kapsamında söz konusu mahallelere hayvan giriş ve çıkışlarının durdurulduğu bildirildi. Karantina uygulanacak mahalleler şöyle sıralandı: Kurfallı, Tekkedere, Aşağıkırıklar, Sağancı, Bozyerler, Ovacık, Çalıbahçe, Çamköy, Bozköy, Eğrigöl, Yenikent, Süleymanlı, Zeytindağ, Sarıdere, Kazıkbağları.
Mavi dil hastalığı insanlara bulaşmaz ve gıda güvenliğini etkilemez.
Bergama İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü, uygulamanın amacının hastalığın diğer hayvanlara ve bölgelere yayılmasını önlemek olduğunu belirterek, mahallelerde yaşayan hayvan sahiplerinin karantina kurallarına titizlikle uymalarını istedi.
Yetkililerin aldığı karar doğrultusunda karantina süresince hayvan hareketlerinin durdurulması, hastalığın kontrol altına alınması açısından önem taşıdığı vurgulandı. Özellikle hayvan sahiplerinin izinsiz hayvan alım-satımı ve hayvan nakli yapmaması, hastalık şüphesi bulunan hayvanları ise vakit kaybetmeden ilgili tarım ve veterinerlik birimlerine bildirmesi gerektiği belirtildi.
Bergama'da 40 gün sürecek karantina uygulamasının ardından hastalığın yayılım durumuna göre yeni değerlendirme yapılması bekleniyor.
(Haberdeki mavi dil hastalığına ilişkin tıbbi bilgiler, Birleşik Krallık Hükümeti Çevre, Gıda ve Kırsal İşler Bakanlığı (Defra) ile Hayvan ve Bitki Sağlığı Ajansı (APHA) tarafından yayımlanan bilgilerden alınmıştır.)
