Sosyal medyadaki 80’ler akımı tuzağıyla dijital veri hasadı... Yapay zeka ile yüz ve ses kopyalama tehlikesi

Dijitalleşen dünyanın getirdiği yenilikler, sosyal medya platformlarının denetimsiz yapısıyla birleşince devasa siber güvenlik açıklarına yol açıyor. Kullanıcıların fotoğraf yükleyerek katıldığı 80'ler akımı, tehlikenin son halkasını oluşturdu.

Sosyal medyada binlerce kişi, fotoğraflarını yapay zeka uygulamalarına yükleyip kendisini 1980'li yıllarda gösteren görüntüler oluşturuyor.

Eğlenceli nostalji çalışması olarak pazarlanan akım, şahsi fotoğrafların güvenliğini ve platformların gizli niyetlerini tartışmaya açtı.

Sosyal medya platformlarının denetimsiz yapısı, 80’ler fotoğraf akımı adı altında küresel çapta biyometrik veri hasadına dönüştü. (Fotoğraflar: Takvim Foto Arşivi ve Depo Photos'tan kullanılmıştır)

"DOLANDIRICILAR ARTIK YAKININIZIN YÜZÜYLE KARŞINIZA ÇIKABİLİR"

Yeni Asır gazetesine konuşan TÜKONFED Siber Güvenlik Komisyonu Başkanı Muharrem Baki, sosyal medya platformlarının yarattığı tahribata dikkat çekti.

Yapay zeka dolandırıcılığında yeni dönemin şifre çalmaktan insanları taklit etmeye doğru ilerlediğini belirten Baki, "Dolandırıcılar artık bir yakınınızın yüzü ve sesiyle karşınıza çıkabilir" dedi.

'HER ŞEYİNİZLE SİSTEMİN ELİNDE OLURSUNUZ'

Asıl tehlikenin yıllar içinde farklı platformlara yüklenen okul, mezuniyet, iş, aile fotoğraflarının toplanmasıyla oluştuğunu anlatan Baki, "Çocukluk ve bugünkü görüntünüz, çalıştığınız kurum, konum bilginiz, aile ve arkadaş çevrenizle birleşince kapsamlı bir dijital profil ortaya çıkar. Bu da yüz, ses, konum ve sosyal bağlantılarınızın artık bir sistemin elinde olması demek" ifadelerini kullandı.

Sosyal medya platformlarında hızla yayılan yapay zeka destekli 80’ler akımı, kullanıcıların biyometrik verilerini tehlikeye atarak yeni nesil dolandırıcılık yöntemlerine zemin hazırlıyor.

ŞİFRE DEĞİŞTİRİLEBİLİR FAKAT YÜZ SIFIRLANAMAZ

Uluslararası siber güvenlik otoriteleri, sosyal medyanın neden olduğu bu küresel tehdide karşı peş peşe alarmlar veriyor.

Hindistan merkezli PTC News, yüksek çözünürlüklü özçekimlerin yüz geometrisi, cilt dokusu ve parmak izi çizgilerini barındırdığını aktardı.

Sızdırılan şifrenin değiştirilebileceği ancak yüzün asla sıfırlanamayacağı gerçeği rapora yansıdı.

Kullanıcıların fotoğrafların işlem sonrası silindiğini zannettiği, platformların bu görselleri yeni yapay zeka modellerini eğitmek amacıyla sunucularında tuttuğu belirlendi.

Şifre çalma devrinin kapanıp taklit döneminin başladığı günümüzde, dolandırıcılar elde ettikleri yüz ve ses verileriyle kullanıcıların yakınları kılığına girerek büyük mağduriyetler yaratmayı hedefliyor.

HER SONUÇ BİYOMETRİK BİR ÇAPA

Daily Good Morning Kashmir gazetesi, akımın masum filtre uygulaması olmadığını, kullanıcıların kendi yüz hatlarını biyometrik çapa olarak sistemlere teslim ettiğini kaydetti.

Şubat 2026'da dünya genelinden 61 veri koruma otoritesi, yapay zeka üretimi görsellere ilişkin ortak bildiri yayımlayarak rıza dışı görsel üretimi, çocukların istismarı ve deepfake risklerine karşı uluslararası acil önlem çağrısı yaptı.

Yüklenen kaliteli yüz verilerinin deepfake videoları üretme, rıza dışı mahrem içerik oluşturma ve aile üyelerini hedef alan dolandırıcılıklarda ham madde olarak kullanıldığı saptandı.

Sosyal medya platformlarının veri toplama iştahı, dijital güvenliği tamamen ortadan kaldırıyor.

25 MİLYON DOLARLIK DEEPFAKE VURGUNU

Singapur Siber Güvenlik Ajansı ile ABD Federal Ticaret Komisyonu, yapay zeka ile kopyalanan yüz ve ses verilerinin dolandırıcılık yöntemlerini nasıl değiştirdiğini raporladı.

Singapur Siber Güvenlik Ajansı, dolandırıcıların şirketin finans yöneticisinin yüzünü ve sesini deepfake teknolojisiyle taklit ederek görüntülü toplantıda çalışanı 25 milyon dolar transfer etmeye ikna ettiğini duyurdu.

ABD Federal Ticaret Komisyonu, sosyal medyadan elde edilen ses ve yüz verileriyle yakınların kopyalandığını, acil para talep edilen aile acil durum dolandırıcılığı vakalarının arttığını bildirdi.

Filipinler Ulusal Soruşturma Bürosu ile Ulusal Gizlilik Komisyonu, bu akımların kimlik hırsızlığı, veri ihlali, cinsel istismar, oltalama ve fidye yazılımı saldırılarına zemin hazırladığını ortaya koydu.

Manila Bulletin gazetesi, bu uygulamaların arka planda çalışırken bile konum, cihaz kimliği, davranım odaklı reklam verileri, yüz taramalarını topladığını; bu verilerin üçüncü taraf reklam ağlarıyla paylaşılıp satıldığını manşetine taşıdı.

Filipinler’den Hindistan’a kadar geniş coğrafyada güvenlik güçleri, uygulamaların arka planda konum, cihaz kimliği toplayarak üçüncü taraflara sattığını tespit etti.

KÖTÜ AMAÇLI YAZILIM YÜKLÜ SAHTE İKİZLER

Siber güvenlik kuruluşu Bitdefender tarafından yapılan incelemede, popüler retro fotoğraf uygulamalarının korsan mecralarda dağıtılan yüzlerce sahte sürümü tespit edildi.

Bu sahte uygulamaların yüzde 20'sinin daha önce bilgi çalan kötü amaçlı yazılımların dağıtımında kullanılan dijital sertifikalarla imzalandığı, Güney Kore, Hindistan ve ABD başta olmak üzere binlerce kullanıcıya bulaştığı öğrenildi.

Mısır'da çığ gibi büyüyen akım üzerine özel rapor yayımlayan Al Arabiya, siyasilerin ve ünlülerin bu görselleri dikkatsizce paylaşmasının kitlesel gözetim altyapılarına veri sağladığını, toplumsal risk oluşturduğunu vurguladı.

Raporda, 80'lere dönmenin sadece birkaç saniye sürebileceği ancak fotoğrafın yıllarca internette kalacağı gerçeğinin altı çizildi.

Al Jazeera ile Lübnan'ın Al-Akhbar gazetesi, nostaljinin geçmişteki savaş, ayrışma ve göç acılarını ayıklayarak sadece cazip görselleri öne çıkardığını, tarihsel duyarlılıkları tahrif ettiğini öne sürdü.

PTC News ayrıca görsel üretmenin metin sohbetlerine kıyasla çok daha fazla elektrik, veri merkezi soğutma suyu tükettiğini, 2030 yılına kadar veri merkezlerinin enerji talebinin iki katına çıkacağını paylaştı.