Çocuk aynı çocuk kurallar farklı! Instagram ve Facebook, ABD’de çocukları koruma kararı aldı: Türk aileler de RTÜK’ün harekete geçmesini istedi
ABD, çocuklar ve gençleri sapkınlığa yönelten META'ya göstermelik ceza kesti. Zuckerberg'in şirketi de anında ebeveyn denetiminden mesajlaşma bildirimleri ve okul moduna kadar kurallar getirdi. Yeni kurallar sadece ABD'de uygulanırken, Facebook ve Instagram Türkiye'de hiçbir kısıtlama olmadan faaliyetlerini sürdürüyor.
Facebook ve Instagram'ın sahibi META, sosyal medya platformlarının çocuklar ve gençler üzerinde bağımlılık yarattığı ve kullanıcı güvenliği konusunda kamuoyunu yanılttığını kabul etti ve anlaşma kapsamında META 17 milyar dolar ceza ödeyecek. Ancak META'nın sadece ABD'li gençler için kısıtlamalar getirmesi dünyayı ayağa kaldırdı. Birçok ülkeden yapılan açıklamalarda çifte standarda tepki gösterildi.
Türkiye'den her yıl yaklaşık 200 milyar liralık reklam parasını alan META'nın kuralsızlığına aileler de isyan etti. Aileler, "ABD'de yaşayan çocuklar ve gençler korunurken, bizim çocuklarımız bu dijital teröre maruz kalmamalı" diye tepki gösterdi.
Öte yandan yıllık geliri 210 milyar doları aşan META için 17 milyar dolarlık ceza "çerez parası" olarak görülüyor. Şirket, bu sayede yaptığı anlaşma ile ABD'de büyük cezalardan da kurtulmuş oldu.
Instagram ve Facebook, ABD’de çocukları koruma kararı aldı. Türk aileler de RTÜK’ün harekete geçmesini istedi. (Fotoğraflar Takvim Fotoğraf Arşivi’nden alınmıştır.)
META, ABD'deki milyonlarca genç kullanıcının Facebook ve Instagram deneyimini doğrudan değiştirecek yeni kuralları uygulamayı kabul etti. META ayrıca 18 yaşından küçük kullanıcılar için günlük kullanım süresi, gece erişimi, bildirimler ve bazı platform özelliklerinde kapsamlı kısıtlamalara gidecek.
Ancak bu duruma başta Türkiye olmak üzere birçok ülkeden tepkiler büyürken, benzer davalar nedeniyle META'nın aynı kuralları uygulaması istendi. META ise bu tepkilere yine sessiz kalmayı tercih etti.

ZEHİRLİ ALGORİTMALAR
Kullandığı algoritma ile gençleri zehirlediğini kabul eden Meta, 17 milyar dolar cezaya razı oldu. Ayrıca zehirli algoritmasına karşı genç kullanıcı sistemini değiştirecek. ABD'li çocuklar için yeni kısıtlamalar getiren şirket, Türkiye'de at koşturmaya devam ediyor.
ÇİFTE STANDARDA TEPKİ
Avrupa ve Türkiye'den kararların ABD ile sınırlı tutulmasına sert tepki gösterildi. Birçok ülkeden yapılan açıklamalarda şirketin kasıtlı olarak çocukları zehirlediği ve korumadığı belirtildi. Türkiye'de de aileler, "Çocuk aynı çocuk. Güvenlik neden farklı. Bizde de uygulansın" dedi.

META'nın güvenlik önlemlerinin yalnızca ABD ile sınırlı tutulacağının açıklanması, küresel düzeyde düzenleyicileri ve siyasileri harekete geçirdi. Avustralya İletişim Bakanı Anika Wells, söz konusu hamlenin şirketlerin istedikleri takdirde gençleri koruyabileceğini ancak bunu kasıtlı olarak tercih etmediklerini net bir şekilde gösterdiğini savundu.
İngiltere Çalışma ve Emeklilik Bakanı Pat McFadden, Meta'nın yargılanmak yerine uzlaşmayı seçmesinin dikkat çekici olduğunu belirterek, "ABD'deki çocukların buradaki çocuklardan daha yüksek düzeyde korunmasını kabul edemeyiz" dedi. Güney Kore Medya Denetleme Kurulu, Meta'nın taahhüt ettiği önlemlerin küresel olarak uygulanmasını talep etti. Filipinler Bilgi ve İletişim Bakanı Henry Aguda ise, "Çifte standardı kabul edemeyiz" yorumunu yaptı.

ABD'DEKİ YENİ KURALLAR
EKRAN SÜRESİ VE ZAMAN YÖNETİMİ
Günlük 2 saat sınırı: Genç hesapları için günlük toplam kullanım süresi otomatik olarak 2 saat ile sınırlandırılacak. (Eğer diğer rakip platformlar da bu kurala katılırsa süre 1 saate düşecek.)
"Okul modu" ve bildirim kısıtlaması: Okul yılı boyunca, hafta içi 08.00 - 15.00 saatleri arasında uygulamalardan gelen anlık bildirimlerin büyük bölümü otomatik olarak kapatılacak.
"Gece modu" ve gece yasağı: Yerel saatle gece 00.00 ile sabah 06.00 arasında ebeveyn onayı olmadan platformlara erişim tamamen engellenecek.
Mola hatırlatıcıları: Gençler uygulamayı aralıksız 20 dakika kullandığında ekranı kapatmaları yönünde uyarılar alacak.

GİZLİLİK VE İLETİŞİM KISITLAMALARI
Otomatik gizli hesap: 18 yaş altındaki tüm yeni hesaplar varsayılan olarak gizli profil şeklinde açılacak.
Mesajlaşma engeli: Gençler, yalnızca halihazırda takipleştikleri veya rehberlerinde kayıtlı olan kişilerden mesaj alabilecek. Tanımadıkları yetişkinlerin onlara mesaj atması tamamen engellenecek.
Etiketleme ve bahsetme sınırı: Gençleri gönderilerde yalnızca takip ettikleri kişiler etiketleyebilecek veya onlar hakkında konuşacak.
GELİŞMİŞ EBEVEYN DENETİM ARAÇLARI
Genişletilmiş izleme yetkisi: Bağlantılı ebeveyn hesabı; çocuğun hesap ayarlarını görecek, kullanım süresini takip edecek.
Yetişkin iletişimi bildirimi: Genç bir hesap, ilk kez bir yetişkinle mesajlaşmaya başladığında ebeveyne günlük bildirim gidecek.
Kritik arama uyarıları: Çocukların intihar, kendine zarar verme gibi hassas kelimeler aranırsa ebeveynler anında bilgilendirilecek.
META AI kontrolü: Ebeveynler, çocuklarının son 7 günde META'nın yapay zekasına hangi konuları danıştığını görebilecek.


