CHP’den kopup parti kurdular: Kimi kapandı kimi geri döndü

Özgür Özel'in CHP'den ayrılarak milletvekilleriyle yeni bir parti kuracağını açıklamasının ardından, partide yaşanabilecek kopuşlar ve belediye başkanlarının nasıl bir tutum alacağı gündeme geldi.

CHP'de geçmişten bugüne yaşanan liderlik mücadeleleri, ideolojik ayrışmalar ve parti yönetimine yönelik itirazlar çok sayıda yeni siyasi oluşumun ortaya çıkmasına yol açtı. Ancak CHP'den ayrılan ya da ihraç edilen siyasetçilerin kurduğu partilerin önemli bölümü beklenen seçmen desteğine ulaşamadı.

Bazı partiler kısa süre sonra kapandı, bazıları başka oluşumlarla birleşti. Bazı partilerin kurucuları ise yıllar sonra yeniden CHP'ye döndü.

Özgür Özel yeni parti kuruyor: CHP’den kopan partilere ne oldu?

ÖZEL'DEN "YENİ PARTİMİZİ KURUYORUZ" AÇIKLAMASI

Özgür Özel, CHP'den ayrılık sürecinde yaptığı grup konuşmasında, "Her son, bir başlangıçtır." ifadelerini kullandı.

Özel, konuşmasında şu sözlerle CHP'ye veda mesajı verdi:

"Bugün buraya, belki de vakti gelmiş bir vedanın hüznünü taşıyarak çıktım ve huzurunuzdayım."

Yeni partinin milletvekilleri tarafından kurulacağını açıklayan Özel, şunları kaydetti:

"Yeni partimizi, milletimizin seçtiği, ona yetkisini emanet ettiği milletvekillerimizle ilk adımını atarak kuruyoruz."

Özel, daha sonraki açıklamasında ise yeni siyasi oluşumun yalnızca CHP'den ayrılacak isimlerle sınırlı olmayacağını belirtti:

"Bugün Türkiye'de bir 'Yeni' kuruluyor. Bu 'Yeni', il il, ilçe ilçe yerelden kurulup geliyor. O kuruluşun mimarlarıyla durumumuzu değerlendirdik. Yeni Parti, milletvekillerimiz tarafından önümüzdeki günlerde kurulacak. Sadece CHP'lilerle sınırlı olmayan, kapıları açık, Türkiye'yi kucaklayan bir yapı olacak."

Özel'in yeni parti açıklaması, CHP'den ayrılan siyasetçilerin geçmişte kurduğu siyasi oluşumları da yeniden gündeme getirdi.

"ORTANIN SOLU" TARTIŞMASI GÜVEN PARTİSİ'Nİ DOĞURDU

CHP tarihindeki en önemli kopuşlardan biri 1967'de yaşandı. Turhan Feyzioğlu ve beraberindeki isimler, Bülent Ecevit'in öncülüğünde benimsenen "ortanın solu" politikasına karşı çıktı.

Feyzioğlu ve parti içindeki muhalifler, bu politikanın CHP'nin geleneksel çizgisinden uzaklaşmasına yol açacağını savundu. Parti içindeki mücadelenin Ecevit'in lehine sonuçlanmasının ardından Feyzioğlu ve beraberindeki isimler CHP'den ayrıldı.

CHP'den ayrılan grup, 12 Mayıs 1967'de Turhan Feyzioğlu liderliğinde Güven Partisi'ni kurdu. Parti, 1969 genel seçimlerinde milletvekili çıkararak Meclise girmeyi başardı.

Güven Partisi daha sonra Millî Güven Partisi adını aldı. Parti, 1973'te Kemal Satır'ın Cumhuriyetçi Partisi ile birleşerek Cumhuriyetçi Güven Partisi'ne dönüştü.

Bir dönem koalisyon hükümetlerinde yer alan Cumhuriyetçi Güven Partisi, ilerleyen yıllarda seçmen desteğini kaybetti. Parti, 12 Eylül 1980 askerî müdahalesinin ardından diğer siyasi partilerle birlikte kapatıldı.

KEMAL SATIR'IN PARTİSİ YALNIZCA BİRKAÇ AY BAĞIMSIZ KALDI

CHP'deki bir başka büyük ayrılık, İsmet İnönü ile Bülent Ecevit arasında yaşanan genel başkanlık mücadelesinin ardından ortaya çıktı.

İsmet İnönü'ye yakın isimlerden Kemal Satır, Bülent Ecevit'in Mayıs 1972'de CHP Genel Başkanı seçilmesinin ardından parti yönetimiyle karşı karşıya geldi.

Kemal Satır ve beraberindeki isimler CHP'den ayrılarak 4 Eylül 1972'de Cumhuriyetçi Parti'yi kurdu.

Ancak Cumhuriyetçi Parti bağımsız bir siyasi oluşum olarak yalnızca yaklaşık altı ay faaliyet gösterebildi. Parti, Mart 1973'te Turhan Feyzioğlu'nun Millî Güven Partisi ile birleşti.

Birleşmenin ardından Cumhuriyetçi Güven Partisi kuruldu. Böylece Kemal Satır'ın partisi, genel seçimlere kendi adı ve amblemiyle katılamadan siyasi varlığını sona erdirdi.

KARAYALÇIN PARTİ İÇİ DEMOKRASİ ELEŞTİRİSİYLE AYRILDI

Eski Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Murat Karayalçın, Deniz Baykal yönetimindeki CHP'de parti hukukuna ve parti içi demokrasiye aykırı uygulamalar bulunduğunu savundu.

Karayalçın, parti yönetimiyle yaşadığı anlaşmazlıkların ardından 12 Nisan 2001'de CHP'den istifa etti. CHP'nin sosyal demokrat kesimleri bir araya getiremediğini savunan Karayalçın, yeni bir siyasi oluşum için çalışmalara başladı.

Murat Karayalçın liderliğindeki Sosyaldemokrat Halk Partisi, 24 Mayıs 2002'de kuruldu. Bu parti, 1980'li ve 1990'lı yıllarda faaliyet gösteren ve 1995'te CHP ile birleşen Sosyaldemokrat Halkçı Parti ile aynı siyasi oluşum değildi.

Karayalçın, 2004 yerel seçimlerinde partisinin Ankara Büyükşehir Belediye Başkan adayı oldu ancak seçimi kazanamadı. SHP de ülke genelinde beklenen seçmen desteğine ulaşamadı.

Karayalçın, 2009 yerel seçimleri öncesinde SHP Genel Başkanlığından ayrılarak CHP'nin Ankara Büyükşehir Belediye Başkan adayı oldu.

Karayalçın'ın ayrılmasının ardından yoluna devam eden SHP, 13 Mart 2010'da düzenlenen olağanüstü kurultayda Eşitlik ve Demokrasi Partisinin katılımını kabul etti. Aynı kurultayda partinin adı Eşitlik ve Demokrasi Partisi olarak değiştirildi.

Böylece Karayalçın'ın kurduğu parti kendi adıyla siyasi faaliyetini sonlandırdı.

YAŞAR NURİ ÖZTÜRK, BAYKAL YÖNETİMİYLE ANLAŞAMADI

CHP İstanbul Milletvekili Yaşar Nuri Öztürk, Deniz Baykal ve parti yönetimiyle yaşadığı görüş ayrılıklarının ardından 20 Nisan 2004'te CHP'den istifa etti.

Öztürk, ayrılık sürecinde CHP yönetimiyle siyaset ve hizmet anlayışlarının uyuşmadığını belirtti. Partinin din, laiklik ve toplumsal meseleler karşısındaki yaklaşımını eleştiren Öztürk, CHP'de beklediği siyasi zemini bulamadığını savundu.

Yaşar Nuri Öztürk, CHP'den ayrılmasının ardından 16 Şubat 2005'te Halkın Yükselişi Partisi'ni kurdu.

Halkın Yükselişi Partisi, 2007 genel seçimlerine katıldı ancak milletvekili çıkaramadı. Parti, Türkiye genelinde yüzde 1'in altında oy aldı.

Yaşar Nuri Öztürk, akademik ve bilimsel çalışmalarına daha fazla zaman ayırmak istediğini belirterek 2009'da genel başkanlıktan ayrıldı.

Parti, Öztürk'ün ayrılmasının ardından bir süre daha faaliyet gösterdi ve 2018'de kendisini feshetti.

EMİNE ÜLKER TARHAN 11 YIL SONRA CHP'YE DÖNDÜ

CHP Ankara Milletvekili ve eski Grup Başkanvekili Emine Ülker Tarhan, özellikle 2014 Cumhurbaşkanlığı seçiminde Ekmeleddin İhsanoğlu'nun CHP ile MHP'nin ortak adayı gösterilmesine tepki gösterdi.

Tarhan, aday belirleme sürecinin parti tabanının beklentilerini karşılamadığını savundu. Cumhurbaşkanlığı seçiminin ardından CHP yönetimini etkili bir muhalefet ortaya koyamamak ve seçim sonuçlarından gerekli dersleri çıkarmamakla eleştirdi.

31 Ekim 2014'te CHP'den istifa eden Tarhan, açıklamasında iktidar hedefinden uzaklaştığını savunduğu "yanlış ve zayıf politikaların" parçası olmak istemediğini belirtti.

Tarhan, istifasından yaklaşık iki hafta sonra, 14 Kasım 2014'te Anadolu Partisi'ni kurdu. Parti, 7 Haziran 2015 genel seçimlerinde 27 bin 45 oy aldı. Yüzde 0,06'da kalan Anadolu Partisi milletvekili çıkaramadı.

Beklediği seçmen desteğine ulaşamayan Anadolu Partisi, Aralık 2015'te kapanma kararı aldı. Böylece partinin siyasi ömrü yaklaşık 13 ay sürdü.

Emine Ülker Tarhan ise ayrılığından yaklaşık 11 yıl sonra CHP'ye geri döndü. Tarhan, 24 Mart 2026'da CHP'nin TBMM grup toplantısında partiye katıldı. Özgür Özel, Tarhan'a parti rozetini taktı.

ÖZTÜRK YILMAZ CHP'DEN İHRAÇ EDİLDİ

Eski Musul Başkonsolosu Öztürk Yılmaz, 2015'te CHP'den Ardahan Milletvekili seçildi. Yılmaz, bir dönem CHP'nin dış politikadan sorumlu genel başkan yardımcılığı görevini de yürüttü.

Yılmaz'ın Türkçe ezan konusundaki açıklamaları ve dönemin CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu'na yönelik sözleri parti içinde krize neden oldu.

Kesin ihraç istemiyle disipline sevk edilen Öztürk Yılmaz, 20 Kasım 2018'de CHP'den ihraç edildi.

Yılmaz, ihraç edilmesinden yaklaşık iki yıl sonra, 20 Temmuz 2020'de Yenilik Partisi'ni kurdu.

Yenilik Partisi bugüne kadar TBMM'de temsil edilme imkânı bulamadı ve ülke siyasetinde belirleyici bir güç haline gelemedi.

Ancak diğer bazı örneklerden farklı olarak kapanmayan Yenilik Partisi, Öztürk Yılmaz'ın genel başkanlığında siyasi faaliyetini sürdürüyor.

SARIGÜL'ÜN KURDUĞU PARTİ CHP'YE KATILDI

Mustafa Sarıgül'ün CHP ile yaşadığı ayrılık süreci 2000'li yıllara dayanıyor.

Şişli Belediye Başkanı olduğu dönemde CHP Genel Başkanlığı için Deniz Baykal'a rakip olan Sarıgül, 2005'te yapılan olağanüstü kurultayı kaybetti. Kurultayın ardından yaşanan tartışmalar sonucunda CHP'den ihraç edildi.

İlerleyen yıllarda yeniden CHP'ye dönen Sarıgül, 2019 yerel seçimleri öncesinde partiden ayrıldı. Sarıgül, Demokratik Sol Partinin Şişli Belediye Başkan adayı oldu ancak seçimi kazanamadı.

Sarıgül, daha sonra Türkiye Değişim Hareketi'ni partileştirdi. Türkiye Değişim Partisi, 17 Aralık 2020'de kuruldu.

TDP ülke genelinde güçlü bir seçmen ve teşkilat yapısı oluşturamadı. Parti, 2023 genel seçimlerine kendi adı ve amblemiyle katılmadı. Mustafa Sarıgül ise CHP listesinden Erzincan Milletvekili seçildi.

Türkiye Değişim Partisi, seçimlerin ardından CHP ile birleşme kararı aldı. Karar 8 Haziran 2023'te kamuoyuna açıklanırken, birleşme 23 Haziran 2023'te düzenlenen olağanüstü kongrede resmîleştirildi.

Böylece Türkiye Değişim Partisi, yaklaşık iki buçuk yıllık siyasi yaşamının ardından CHP'ye katılarak faaliyetini sonlandırdı.

MUHARREM İNCE'NİN PARTİSİ DÖRT YIL SÜRDÜ

Muharrem İnce, uzun yıllar CHP'de milletvekilliği ve grup başkanvekilliği yaptı. İnce, 2014 ve 2018'de CHP Genel Başkanlığı için Kemal Kılıçdaroğlu'na rakip oldu ancak iki kurultayda da seçilemedi.

İnce, 2018 Cumhurbaşkanlığı seçiminde CHP'nin cumhurbaşkanı adayı olarak yarıştı. Seçimlerin ardından CHP yönetimini ve seçim gecesi yürütülen iletişim sürecini eleştirdi.

CHP'de genel başkan değişikliği isteyen İnce, olağanüstü kurultayın toplanması için imza kampanyası başlattı. Ancak yeterli imza sayısına ulaşılamadığı için kurultay gerçekleştirilemedi.

İnce'nin CHP yönetimine yönelik parti içi demokrasi, ittifak politikaları ve siyasi çizgi eleştirileri sonraki yıllarda da devam etti.

Muharrem İnce, 4 Eylül 2020'de "Bin Günde Memleket Hareketi"ni başlattı. İnce, 8 Şubat 2021'de CHP'den istifa etti ve 17 Mayıs 2021'de Memleket Partisi'ni kurdu.

Memleket Partisi, 2023 genel seçimlerinde milletvekili çıkaramadı. Muharrem İnce aynı seçimde cumhurbaşkanı adayı oldu ancak seçime üç gün kala adaylıktan çekildi.

İnce, 24 Haziran 2025'te yeniden CHP'ye katıldı. İnce'nin dönüşünün ardından Memleket Partisi kapatma gündemiyle olağanüstü kurultaya gitti.

Partinin 22 Temmuz 2025'te yapılan kurultayında 277 delege oy kullandı. Delegelerin 220'si partinin kapatılması yönünde, 55'i kapatılmaması yönünde oy verdi; 2 oy geçersiz sayıldı.

Memleket Partisi böylece kuruluşundan yaklaşık dört yıl sonra kendisini feshetme kararı aldı.

ECEVİT'İN DSP'Sİ İKTİDARA KADAR YÜKSELDİ

Bülent Ecevit'in Demokratik Sol Parti süreci, CHP'den istifa veya ihraç edilerek kurulan diğer partilerden farklı bir zeminde gelişti.

DSP, faal durumdaki CHP'den yaşanan doğrudan bir kopuşun ardından kurulmadı. CHP, 12 Eylül 1980 askerî müdahalesinden sonra diğer siyasi partilerle birlikte kapatılmış, eski CHP Genel Başkanı Bülent Ecevit'e de siyasi yasak getirilmişti.

Bülent Ecevit siyasi yasaklı olduğu için Demokratik Sol Parti, 14 Kasım 1985'te eşi Rahşan Ecevit'in kurucu genel başkanlığında kuruldu. Ecevit'in siyasi yasağının 1987'de kaldırılmasının ardından partinin genel başkanlığını Bülent Ecevit devraldı.

DSP, CHP kökenli siyasi hareketler arasında en büyük seçim başarısını elde eden oluşum oldu. Parti, 1999 genel seçimlerinden birinci çıktı ve Bülent Ecevit başbakanlığında koalisyon hükümeti kuruldu.

Ancak 2001 ekonomik krizi, hükümet ortakları arasındaki sorunlar, Bülent Ecevit'in sağlık durumu ve parti içinde yaşanan geniş çaplı kopuş DSP'nin hızla güç kaybetmesine neden oldu.

DSP, 2002 genel seçimlerinde seçim barajının altında kaldı ve Meclis dışında kaldı. Parti sonraki yıllarda eski siyasi gücüne ulaşamasa da kapanmadı ve faaliyetini sürdürdü.

Bu nedenle DSP, "CHP'den ayrılanların kurduğu ve tutunamayan partiler" arasında değil, CHP'nin kapatılmasından sonra Ecevit'in siyasi çizgisi etrafında kurulan ve iktidara kadar yükselen ayrı bir örnek olarak öne çıktı.

TUNCAY ÖZKAN'IN YENİ PARTİ DENEYİMİ KISA SÜRDÜ

Tuncay Özkan, 2007'de başlattığı "Biz Kaç Kişiyiz?" hareketinin ardından siyasi parti çalışmalarına yöneldi.

Yeni Parti, 23 Haziran 2008'de kuruldu ve Tuncay Özkan partinin genel başkanlığına seçildi. Özkan, bu dönemde CHP milletvekili veya yöneticisi değildi. Bu nedenle Yeni Parti, CHP'den yaşanan doğrudan bir istifa ya da ihraç sürecinin ardından ortaya çıkmadı.

Siyasi alanda beklediği karşılığı bulamayan Yeni Parti, seçimlerde etkili bir sonuç elde edemedi. Özkan ise daha sonraki yıllarda CHP'ye katılarak İzmir Milletvekili seçildi.

Yeni Parti de ilerleyen süreçte Hak ve Eşitlik Partisine katılarak kendi adıyla siyasi faaliyetini sonlandırdı.

KİMİ BİRLEŞTİ, KİMİ GERİ DÖNDÜ

CHP'den ayrılan veya ihraç edilen siyasetçilerin kurduğu partilerin önemli bölümü, CHP'nin seçmen tabanında uzun vadeli ve geniş çaplı bir karşılık oluşturamadı.

Turhan Feyzioğlu ve Kemal Satır'ın partileri birleşirken, Murat Karayalçın'ın kurduğu Sosyaldemokrat Halk Partisi başka bir siyasi oluşuma dönüştü.

Halkın Yükselişi Partisi kendisini feshederken, Anadolu Partisi kapanma kararı aldı. Emine Ülker Tarhan ise yaklaşık 11 yıl sonra yeniden CHP'ye döndü.

Mustafa Sarıgül'ün Türkiye Değişim Partisi CHP'ye katılırken, Muharrem İnce'nin yeniden CHP'ye dönmesinin ardından Memleket Partisi de kendisini feshetme kararı aldı.

Öztürk Yılmaz'ın Yenilik Partisi hukuki varlığını sürdürse de TBMM'de temsil edilme imkânı bulamadı.

DSP ise bu tablonun en önemli istisnası oldu. Bülent Ecevit'in liderliğinde seçimlerden birinci çıkan ve iktidara kadar yükselen parti, daha sonraki yıllarda eski siyasi gücünü kaybetti.

TAKVİM UYGULAMASINI İNDİRMEK İÇİN TIKLAYIN

SONRAKİ HABER

Şartlı serbest!

ÖNCEKİ HABER

Adıyaman'da 32 köy evi tamamlandı

Yunus Akseki Takvim.com.tr Güncel