Takvim.com.tr Mutlak butlan nedir, hangi durumda geçerli? Mutlak butlan kararı ne demek?
Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 36. Hukuk Dairesi, CHP’nin 4-5 Kasım 2023’te yapılan 38. Olağan Kurultayı ile 8 Ekim 2023 tarihli İstanbul İl Kongresi hakkında “mutlak butlan” kararı verdi. Kararın ardından kamuoyunda en çok merak edilen başlıklardan biri ise “Mutlak butlan nedir, ne anlama gelir, hangi durumlarda geçerli?” sorusu oldu. İşte konuya ilişkin merak edilenler...
Takvim.com.tr Giriş Tarihi: Güncelleme Tarihi:
Hızlı Özet Göster
- Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 36. Hukuk Dairesi, CHP'nin 38. Olağan Seçimli Kurultayı'nı mutlak butlan nedeniyle iptal etti.
- Genel Başkan Özgür Özel ve parti yönetimi tedbiren görevden uzaklaştırıldı.
- Kemal Kılıçdaroğlu ve dönemin parti organlarının göreve iadesine karar verildi.
- Mahkeme kararı, Ankara 42. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin önceki kararını kaldırdı.
- CHP MYK, mutlak butlan kararı sonrası olağanüstü toplandı.
Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 36. Hukuk Dairesi Genel Başkan Özgür Özel ile MYK, Parti Meclisi ve Yüksek Disiplin Kurulu üyelerinin tedbiren görevden uzaklaştırılmasına; Kemal Kılıçdaroğlu ile dönemin parti organlarının karar kesinleşinceye kadar göreve iadesine hükmetti.
Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 36. Hukuk Dairesi, CHP'nin 38. Olağan Seçimli Kurultayı'nı mutlak butlan nedeniyle iptal etti.Fotoğraf:AA
Mutlak butlan ne demek?
Türk hukuk sisteminde sıkça başvurulan kavramlardan biri olan mutlak butlan, hukuk düzeni tarafından baştan itibaren geçersiz sayılan işlemleri ifade eder.
Hukuki bir işlemin doğduğu andan itibaren hiçbir hüküm ve sonuç doğurmamış sayılması anlamına gelen bu kavram sadece taraflar arasında değil, toplum düzeni bakımından da büyük önem taşır. Bu nedenle mutlak butlan özel bir geçersizlik hali olarak kabul edilir.
Günü düşüşle kapattı: Borsada son durum ne?Latince'de "null and void ab initio" şeklinde ifade edilen bu kavram, borçlar hukukundan medeni hukuka, idare hukukundan ticaret hukukuna kadar birçok alanda uygulama alanı bulur.
Genel Başkan Özgür Özel ve parti yönetimi tedbiren görevden uzaklaştırıldı.
Mutlak butlan hangi kanunlara dayanıyor?
- Mutlak butlan, çeşitli temel yasalarla güvence altına alınmıştır. En başta 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, bu kavrama ilişkin hükümler içermektedir.
- Türk Medeni Kanunu'nun 145. maddesi, evlenmenin mutlak butlanla batıl olduğu durumları sayar. Bunlar arasında, evlilik sırasında mevcut bir evliliğin varlığı, evlenme yasağı bulunan hısımlık ilişkileri ve sürekli olarak ayırt etme gücünden yoksunluk gibi durumlar yer alır.
- Borçlar Kanunu ise özellikle sözleşmeler açısından geçerlilik şartlarını belirler. Kanunun 27. maddesine göre, konusu imkansız olan ya da hukuka ve ahlaka aykırı bir sözleşme baştan itibaren hükümsüz sayılır. Bu durumlar mutlak butlanın en tipik örneklerini oluşturur.
Kemal Kılıçdaroğlu ve dönemin parti organlarının göreve iadesine karar verildi.
5 SORUDA MUTLAK BUTLAN HAKKINDA BİLİNMESİ GEREKENLER
Mutlak butlan nedir?
Mutlak butlan, bir hukuki işlemin en başından itibaren geçersiz sayılması anlamına gelir. Hukuka açık aykırılık taşıyan işlemler yok hükmünde kabul edilir.
Yetki gaspı neden mutlak butlan sebebidir?
Bir kurum ya da kişinin hukuki yetkisi olmadan işlem yapmasıişlemi geçersiz hale getirir. Çünkü hukuk düzeni yetkisiz işlemleri kabul etmez.
Emredici hukuk kurallarına aykırı işlemler ne sonuç doğurur?
Kanunlara, Anayasa'ya veya kamu düzenine açıkça aykırı işlemler mutlak butlanla sakatlanır ve hukuken geçersiz sayılır.
İrade sakatlığı hangi durumlarda ortaya çıkar?
Şiddet, tehdit, baskı veya cebir altında yapılan işlemlerde tarafların özgür iradesi oluşmadığı için işlem geçerli kabul edilmez.
Usul eksikliği mutlak butlana yol açar mı?
Kanunun zorunlu tuttuğu temel usul kurallarına uyulmaması işlemi geçersiz hale getirebilir. Örneğin yazılı yapılması gereken bir sözleşmenin sözlü yapılması buna örnek gösterilebilir.
NE OLMUŞTU?
Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 36. Hukuk Dairesi, Başkan Murat Öztürkten ile üyeler Pınar Taşkıran ve Gülden Şenol'dan oluşan heyetin oy birliğiyle CHP'nin 4-5 Kasım 2023 tarihli 38. Olağan Seçimli Kurultayı'nı "mutlak butlan" yani kesin hükümsüzlük sebebiyle iptal etti.
21 Mayıs 2026 tarihli karar, ilk derecede Ankara 42. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 24 Ekim 2025 tarihli "davanın konusuz kaldığı" yönündeki hükmünü kaldırarak yeniden esas hakkında karar verdi.
Kararın doğal sonucu olarak parti yönetiminde yargısal reset gerçekleşti. Genel Başkan Özgür Özel, Merkez Yönetim Kurulu üyeleri, Parti Meclisi üyeleri ve Yüksek Disiplin Kurulu üyeleri tedbiren görevden uzaklaştırıldı.
4-5 Kasım 2023 öncesi görevde bulunan Genel Başkan Kemal Kılıçdaroğlu ile dönemin Parti Meclisi ve Yüksek Disiplin Kurulu üyelerinin tedbiren göreve iade edilmelerine hükmedildi.
