Kötü bir günün ardından pizza, kızarmış tavuk ya da dondurma düşüncesi kulağa cazip gelebilir. Ancak yapılan çok sayıda araştırma, donut gibi aşırı işlenmiş gıdaların (UPF) kısa vadeli bir mutluluk sunsa da uzun vadede hem beden hem de zihin sağlığına zarar verdiğini ortaya koyuyor.
The Lancet'te yayımlanan yeni çalışma, UPF tüketiminin dünya çapında bir "kronik hastalık pandemisine" zemin hazırladığı konusunda ciddi uyarılarda bulundu.
Yüksek kalori, yüksek risk…
NY Post'ta yer alan habere göre aşırı işlenmiş gıdalar; yağ, tuz, şeker ve kalori bakımından yoğun olduğu için obeziteyi tetikliyor, kalp hastalığı, felç ve Tip 2 diyabet gibi birçok ciddi rahatsızlığın riskini artırıyor. Ayrıca böbrek rahatsızlıkları, inflamatuvar bağırsak hastalıkları ve bazı kanser türleriyle bağlantılı olduğu da biliniyor.
Fakat uzmanların altını çizdiği, çoğu zaman gözden kaçan başka bir tehlike daha var: depresyon.
Depresyon riski %20 ila %50 artıyor
Pakistan'da gerçekleştirilen yeni bir araştırma, fazla miktarda UPF tüketen kişilerde depresyona yakalanma riskinin %20 ila %50 arasında yükseldiğini ortaya koydu. Üstelik bu ilişki, diğer değişkenler ayarlandıktan sonra bile önemini koruyor.
79 binden fazla katılımcının verilerinin incelendiği dokuz farklı çalışmadan elde edilen bulgulara göre UPF tüketimi; isteksizlik, yoğun üzüntü ve umutsuzluk gibi belirtilerin daha sık görülmesiyle ilişkilendiriliyor.
İşlenmiş gıdaların depresyonla bağının birkaç nedeni var:
-
Kan şekerinde ani yükselme ve düşüşlere neden olarak ruh halinde dalgalanmalara yol açabiliyor.
-
B vitamini, D vitamini, omega-3 ve magnezyum gibi beyin için kritik besinlerden yoksun.
-
Bağırsak mikrobiyotasını bozarak, serotonin, dopamin ve GABA gibi ruh halini düzenleyen kimyasalların üretimini etkileyebiliyor.
Araştırmacılar, depresyondaki kişilerin bağırsak florasının sağlıklı bireylerden belirgin şekilde farklı olduğuna dikkat çekiyor.
