Erdoğan, dün Eskişehir'de katıldığı toplu açılış töreninde ise "Gerekli talimatı Dışişleri Bakanıma verdim. Bu 10 tane büyükelçinin istenmeyen adam ilan edilmelerini hemen halledeceksiniz dedim. Bunlar Türkiye'yi bilmedikleri, anlamadıkları gün burayı terk edecekler" ifadelerini kullandı. Erdoğan'ın 10 büyükelçi için "istenmeyen adam" talimatı, gözleri bu sürecin nasıl işletileceğine çevirdi.
'EN CİDDİ KINAMA'
Latince "istenmeyen kişi" anlamına gelen "persona non grata" terimi, devletler arası ilişkilerde "bir ülkeye girmesi veya o ülkede kalması ülkenin yerel hükümeti tarafından yasaklanan yabancı kişi"ler için kullanılıyor. "İstenmeyen adam" prosedürü, kendisine verilen siyasi dokunulmazlık hakkı sayesinde tutuklama ve herhangi bir kovuşturmadan korunan yabancı bir diplomata herhangi bir ülkenin uygulayabileceği en ciddi kınama biçimi olarak kabul ediliyor.
YASAL SÜREÇ
"İstenmeyen adam" prosedürü, 1961 tarihli Viyana Konvansiyonu'nun 9. maddesinde düzenleniyor. Buna göre, ülkeler herhangi bir zamanda, kararının gerekçesini açıklama zorunluluğu bulunmaksızın bir yabancı diplomatı "istenmeyen kişi" ilan edebiliyor.
Bu takdirde, diplomatı gönderen devlet, duruma göre ilgili kişiyi ülkeye geri çağırabiliyor ya da misyondaki görevine son verebiliyor. Eğer diplomatı gönderen devlet, bu yükümlülüğünü yerine getirmeyi reddeder veya makul bir süre içinde yerine getirmezse, ülkeler ilgili kişiyi misyonun bir üyesi olarak tanımayı reddedebiliyor.
Dışişleri Bakanlıkları tarafından yapılan "istenmeyen adam" ilanı, diplomatik görevlinin siyasi veya diplomatik dokunulmazlığını kaldırmıyor; ilgili devlete soruşturma, tutuklama ve kovuşturma yapma hakkı vermiyor. Bu deklarasyon yoluyla egemen ülke, istenmeyen kişi ilan ettiği diplomatı ülke sınırları dışına çıkaracağını ya da ülke sınırları içine almayacağını duyurmuş oluyor. "İstenmeyen kişi" ilan edilen diplomat ülkeyi terk etmez, bu konuda çekingen davranır veya bunu reddedecek olursa doğrudan sınır dışı edilme ve hakkında yasal süreç başlatılma tehdidi ile karşı karşıya kalıyor. Konsolosluk binalarının dokunulmazlığı bulunması nedeniyle bu bina ve eklentilerine müdahale edemeyecek olan ilgili devlet, "istenmeyen kişi" ilan ettiği diplomatın ülkeyi terk etmesi için seyahat serbestliğini sağlamakla yükümlü bulunuyor.
