Koronavirüs aşısı hakkında doğru bilinen yanlışlar! Dünyaca ünlü isim tek tek sıraladı!

Dünya 2019 Aralık ayında Çin'in Wuhan kentinde ortaya çıkan ve sonrasında tüm insanlığı rehin alan koronavirüsle savaşıyor. Koronavirüsle mücadele kapsamında birçok ülke aşı üretti. Ancak söz konusu aşılar hakkında ortaya birçok komplo teorisi atılarak insanların kafa karışıklığı yaşamasına, aşılara güvenin azalmasına neden olundu. Konuyla ilgili önemli açıklamalarda bulunan Harvard Üniversitesi Tıp ve Halk Sağlığı Fakültelerinde Genetik ve Metabolizma alanında çalışma yapan Prof. Dr. Gökhan Hotamışlıgil, "Kovid-19 aşısını hiçbir tereddüdüm olmadan yaptırdım." dedi. Öte yandan aşı kısırlık yapar mı? Beyini olumsuz etkiler mi? Hamilelerde problem yaşanır mı? sorularına da yanıt veren Hotamışlıgil "Aşı karşıtlığı ve bilime dayanmadan yapılan tartışmalar, toplum sağlığını tehdit ediyor" ifadelerini kullandı.

Giriş Tarihi: Güncelleme Tarihi:
Koronavirüs aşısı hakkında doğru bilinen yanlışlar! Dünyaca ünlü isim tek tek sıraladı! - 1

Harvard Üniversitesinde immünometabolizma, diyabet ve obezite alanında yaptığı araştırmalarla pek çok uluslarası ödüle layık bulunan ve en son olarak da Nobel'e giden yol olarak bilinen "EASD-Novo Nordisk" ödülünü 2018 yılında alan Hotamışlıgil, Ankara Üniversitesinde kendisine sunulan onursal doktora töreni ve konferansı sonrasında Kovid-19 salgınına ilişkin sorularını yanıtladı.

Koronavirüs aşısı hakkında doğru bilinen yanlışlar! Dünyaca ünlü isim tek tek sıraladı! - 2

Aynı zamanda Harvard Sabri Ülker Metabolik Araştırmalar Merkezi Başkanı da olan Prof. Dr. Gökhan Hotamışlıgil, Kovid-19 salgının dünya genelinde yarattığı koşulların zorlu bir süreç olduğuna ve çok ağır sonuçlar doğurduğuna işaret etti.

Koronavirüs aşısı hakkında doğru bilinen yanlışlar! Dünyaca ünlü isim tek tek sıraladı! - 3

Sağlık krizi ve can kayıplarına ilaveten, işsizlik, eğitim problemleri, açlık, psikolojik bozukluklar ile karşı karşıya kalan ülkelerin, endüstrinin girdiği darboğaz, sanat ve spordan yoksunluk gibi ağır bedellerin ödendiğini anlatan Hotamışlıgil, salgının bitirecek olan tek çıkış yolunun Kovid-19 aşısı olmasına rağmen hala dünya genelinde ileri düzeyde bilgi kirliliği ve komplo teorileri üreten aşı karşıtlarının bulunduğunu ve bunun bir kamu sağlığı tehdidine dönüştüğünü vurguladı.

Koronavirüs aşısı hakkında doğru bilinen yanlışlar! Dünyaca ünlü isim tek tek sıraladı! - 4

"Aşılarla ilgili bugün artık çok net bir tablo var, bu aşıların yapıldığı ve yaygın uygulandığı yerde salgın bitiyor. Aşılama etkinliği eşittir Kovid-19 salgının bitmesidir, bu kadar net ve açık biçimde ortada." diyen Hotamışlıgil, "Aşı karşıtlığı ve bilime dayanmadan yapılan tartışmalar, toplum sağlığını tehdit ediyor. Bu sadece Türkiye ile alakalı bir durum değil, tüm dünyada da böyle." ifadesini kullandı.

Koronavirüs aşısı hakkında doğru bilinen yanlışlar! Dünyaca ünlü isim tek tek sıraladı! - 5

Hotamışlıgil, aşılamanın önemini şu sözlerle anlattı:

"Aşılar dünya genelinde 2 milyara yakın kişiye uygulandı, yani dünyanın en büyük klinik uygulamalarından biri gerçekleşmiş vaziyette. Bu önde giden aşı programlarında zaten faz çalışmaları sırasında şimdiye kadar görülmemiş bir yoğunlukta ve görülmemiş bir ciddiyet ve titizlikle klinik çalışmalara tabi tutuldu.

Koronavirüs aşısı hakkında doğru bilinen yanlışlar! Dünyaca ünlü isim tek tek sıraladı! - 6

Çünkü tüm paydaşların farkında olduğu zamana karşı bir yarış olmasına karşın bu konunun önemi ve güvenlik eşiği konusundaki ileri düzey hassasiyetler bulunması idi. Dolayısıyla 'aşı aceleye geldi',' yeterince çalışılmadı', 'aşıların acil kullanım onayı var, bu gerçek onay değildir' gibi söylemlerin hiç bir bilimsel temeli yok.

Koronavirüs aşısı hakkında doğru bilinen yanlışlar! Dünyaca ünlü isim tek tek sıraladı! - 7

'Şu an kullanıma giren Kovid-19 aşıları aceleye geldi' söylemine bakalım. Bunun hiçbir gerçekliği yok, hızlı geliştirilmiş olması aceleye geldi demek değil.

Koronavirüs aşısı hakkında doğru bilinen yanlışlar! Dünyaca ünlü isim tek tek sıraladı! - 8

Çünkü onun öncesinde bu hızlı geçişi mümkün kılan müthiş bir bilimsel süreç var. Aşıların böylesine hızlı geliştirilmesi bilimin geldiği nokta ile direkt olarak ilintili. 'Aşılar yeterince denenmedi' söylemi de tamamen yanlış. Aşılar ciddiyetle ve yoğun olarak faz çalışmalarında denendi ve en küçük şüphelerde bile durdurulup ayrıntılı olarak incelendi.

Koronavirüs aşısı hakkında doğru bilinen yanlışlar! Dünyaca ünlü isim tek tek sıraladı! - 9

Burada da hiçbir sıkıntı yok. Üçüncüsü 'kısırlık yapar', 'hamilelerde problem yaratır', 'ilerde beyninizi bozar' 'bunamaya yol açar' gibi söylemlerini destekleyecek veriler de sıfır, bilimsel temeli olmayan, veriye dayanmayan söylemler.

Koronavirüs aşısı hakkında doğru bilinen yanlışlar! Dünyaca ünlü isim tek tek sıraladı! - 10

Dolayısıyla insanlara benim önerim, bilime güvenmeleri, güvendikleri bilim insanlarından anlayamadıkları bilimsel doğruları öğrenmeleridir.

Koronavirüs aşısı hakkında doğru bilinen yanlışlar! Dünyaca ünlü isim tek tek sıraladı! - 11

Yani bir insanın sadece bilim insanı veya akademik bir pozisyonu olması, popüler olması, her zaman güvenilir ve doğru şeyleri söylediğini göstermiyor, buradaki referanslara çok dikkat etmekte büyük yarar var."

Koronavirüs aşısı hakkında doğru bilinen yanlışlar! Dünyaca ünlü isim tek tek sıraladı! - 12

Gökhan Hotamışlıgil, aşının dün bulunan bir uygulama olmadığına işaret ederek, "Aşılarla ilgili bilinen ciddi yan etkilerin tamamı 8 hafta içerisinde ortaya çıkıyor. Aşı klinik deney ve çalışmalarının 9, yaygın kullanımın 6, çok yaygın kullanımın ise 3'ncü ayındayız.

Koronavirüs aşısı hakkında doğru bilinen yanlışlar! Dünyaca ünlü isim tek tek sıraladı! - 13

Bugün dünyada aşı uygulanmış 2 milyara yakın insan var. Artık aşılarda 'güvenlik problemi' söylemlerinin ve etkinlik sorgulamalarının yeri yoktur. Aşıların güvenlik ve etkinlik profilleri son derece sağlam ve bu yaygın uygulamanın müspet sonuçları net." dedi.

Koronavirüs aşısı hakkında doğru bilinen yanlışlar! Dünyaca ünlü isim tek tek sıraladı! - 14

"AŞILARIN MEVCUT RİSK PROFİLLERİ, GÜNLÜK YAŞAMDAKİ OLASI RİSKLERDEN DAHA DÜŞÜK"
Hiçbir tıbbi müdahalenin risksiz olmadığını vurgulayan Hotamışlıgil, "Günlük yaşamda her sabah uyandığınızda, duş aldığınızda, arabanıza binip işe gittiğinizde, uçağa bindiğinizde, çok düşük de olsa bir olası risk ile karşı karşıyayız. Hayatımızda her gün bu olası riskler ile yaşıyoruz. Aşıların şu an mevcut risk profilleri bu örneklerden daha düşük." diye konuştu.

Koronavirüs aşısı hakkında doğru bilinen yanlışlar! Dünyaca ünlü isim tek tek sıraladı! - 15

Hotamışlıgil, tüm dünyanın normalleşmeye ihtiyacının bulunduğuna dikkati çekerek, "Artık aşılanmada gereken eşiği geçip ülkeyi normale çevirmek gerekiyor. Türkiye'nin elinde 100-120 milyon doz aşı varsa bu yaz ülkede salgın bitebilir. Bizim elimizde bu uygulama imkanı ve yetkinliği var.

Koronavirüs aşısı hakkında doğru bilinen yanlışlar! Dünyaca ünlü isim tek tek sıraladı! - 16

Günde 1,5 milyon aşı yapma kapasitesine sahibiz. Hesapladığınızda 30 günde tam kapasite aşılama ile gerekli eşik aşılacaktır. Bir ay daha geçerse ülkede aşılama sorunu çözülür ve salgın da biter. Bu kadar basit." değerlendirmesini yaptı.

Koronavirüs aşısı hakkında doğru bilinen yanlışlar! Dünyaca ünlü isim tek tek sıraladı! - 17

"GÖNÜL HUZURUYLA AŞIMIZI OLDUK"
ABD'deki aşılama ve salgın sürecinin sorulması üzerine Hotamışlıgil, sırası geldiğinde kendisi ve ailesinin aşılarını olduğunu anlattı.

Koronavirüs aşısı hakkında doğru bilinen yanlışlar! Dünyaca ünlü isim tek tek sıraladı! - 18

Gökhan Hotamışlıgil, "Kovid-19 aşısını hiçbir tereddüdüm olmadan yaptırdım. Neden? Ben çok kahraman bir insan olduğumdan mı ya da dikkatsiz özensiz bir insan olduğumdan mı? Hayır. Ama bütün yapılan çalışmaları okuyup takip ettiğimiz için, yani bilimsel verilere baktıktan sonra yazılan makaleleri okuduktan sonra, klinik öncesi çalışmaları faz çalışmalarını insan uygulamalarını gördükten sonra artık tereddüt edecek bir nokta kalmadığı için gönül huzuruyla aşımızı olduk. Eşim de çocuklarım da oldu."

Koronavirüs aşısı hakkında doğru bilinen yanlışlar! Dünyaca ünlü isim tek tek sıraladı! - 19

ABD'de koronavirüs salgınındaki son durumun sorulması üzerine Hotamışlıgil, "ABD'deki en ağır tablolardan biriyle karşılaşan eyalet olan ve benim yaşadığım Massachusetts eyaletinde şu anda maske dahil hiçbir Kovid-19 önlemi kullanılmıyor, can kaybı da sıfır.

Koronavirüs aşısı hakkında doğru bilinen yanlışlar! Dünyaca ünlü isim tek tek sıraladı! - 20

Bu ayın başı itibarıyla iç ortamda da dahil olmak üzere bütün yasaklar kaldırıldı. Hala biraz daha tedbirli olmayı tercih kurumlarda, ki buna bizim Üniversitemiz de dahil, bazı sınırlı tedbirler uygulanıyor. Çok kalabalık yerlerde önlem olarak bazen maske kullanıyoruz ama yasakların tamamı kalktı.

Koronavirüs aşısı hakkında doğru bilinen yanlışlar! Dünyaca ünlü isim tek tek sıraladı! - 21

Bu da gösteriyor ki ülke çapında eyalet çapında aşının etkin ve yaygın uygulandığı yerde salgın sona eriyor. Salgını sona erdirmek bu kadar net ve basit. " değerlendirmesinde bulundu.

Koronavirüs aşısı hakkında doğru bilinen yanlışlar! Dünyaca ünlü isim tek tek sıraladı! - 22

"VİRÜS VARYANTLARININ TAKİBİ ÇOK ÖNEMLİ"
Prof. Dr. Hotamışlıgil, Türkiye'deki aşı çalışmalarını da takip ettiğini ve çok değerli çalışmaların yapıldığını aktardı.

Koronavirüs aşısı hakkında doğru bilinen yanlışlar! Dünyaca ünlü isim tek tek sıraladı! - 23

Genel olarak bazı aşıların varyantlara karşı zafiyet gösterme riskinin bulunduğunu dile getiren Hotamışlıgil, "Bunun için, Türkiye için çok önemli olan şey, Kovid-19 varyantlarının devamlı takibini yapmak ve aşı çeşitliliğini sağlamak. Şu anda varyant taramalarında çok iyi olduğumuzu söyleyemem, daha çok yapmamız lazım.

Koronavirüs aşısı hakkında doğru bilinen yanlışlar! Dünyaca ünlü isim tek tek sıraladı! - 24

Bunun için ülkede hangi varyant baskın hale geliyor, onun takibini yapmak gerekiyor." dedi.

Koronavirüs aşısı hakkında doğru bilinen yanlışlar! Dünyaca ünlü isim tek tek sıraladı! - 25

Ancak şu anda uygulamaya giren mRNA aşısının iki doz uygulama sonrası bilinen varyantlara karşı etkinliğini sürdürdüğünü de unutmamak lazım. Yani yoğun tarama ve aşı çeşitliği ile en iyi sonuçlar alabilmemiz mümkün." şeklinde konuştu.

Koronavirüs aşısı hakkında doğru bilinen yanlışlar! Dünyaca ünlü isim tek tek sıraladı! - 26

"HEYECAN VERİCİ SİNYALLER METABOLİZMADAN GELECEK"
Prof. Dr. Gökhan Hotamışlıgil, Kovid-19'da genetik yatkınlık ve direnç haritalarının ortaya çıkarıldığını hatırlatarak, şu değerlendirmede bulundu:

Koronavirüs aşısı hakkında doğru bilinen yanlışlar! Dünyaca ünlü isim tek tek sıraladı! - 27

"İnterferon sisteminde nadir zafiyet gösteren değişiklikler olduğunda, hastalık daha ağır seyrediyor. Sitokin fırtınası aşamasına gelindiğinde orada artık vücudun kendi verdiği immün cevabın kontrolden çıkması, bazı genetik varyantların bunu daha alevlendirebileceğini gösteren çalışmalar mevcut. Heyecan verici sinyal ve mekanizmaların metabolizmadan da geleceğini düşünüyorum ancak bu çalışmalar henüz erken döneminde.

Koronavirüs aşısı hakkında doğru bilinen yanlışlar! Dünyaca ünlü isim tek tek sıraladı! - 28

Klinik seyri ve ölüm oranlarını en çok etkileyen şeylerin başında, metabolik durum, şişmanlık ve beraberindeki metabolik problemler, aynı zamanda da yaşlılıkla beraber olan immüno-metabolik problemler geliyor.

Koronavirüs aşısı hakkında doğru bilinen yanlışlar! Dünyaca ünlü isim tek tek sıraladı! - 29

Bu çalışmalar biraz daha olgunlaştığında bu iki büyük risk faktörünün mekanizmalarının daha iyi anlaşılacağını ve metabolizmanın içinde kesin olarak sinyaller bulunacak. Kendi gruplarımız da bu problem üzerinde çalışıyor. Tüm bu gelişmeler, yeni ilaçların geliştirilmesi ve uygulamaya girmesi için çok ümit veriyor."

Koronavirüs aşısı hakkında doğru bilinen yanlışlar! Dünyaca ünlü isim tek tek sıraladı! - 30

Prof. Dr. Gökhan Hotamışlıgil, salgından çıkış konusunda son derece iyimser ve umutlu olduğunu ve bu zorlu süreçten yakın gelecekte çıkılacağını sözlerine ekledi.

Koronavirüs aşısı hakkında doğru bilinen yanlışlar! Dünyaca ünlü isim tek tek sıraladı! - 31

TÜRKİYE'DE KAÇ KİŞİYE AŞI YAPILDI?
Sağlık Bakanlığının "covid19asi.saglik.gov.tr" adresinde yer alan anlık verilere göre, 1 Haziran saat 23.31 itibarıyla uygulanan birinci doz aşı sayısı 16 milyon 860 bin 425, ikinci doz aşı 12 milyon 676 bin 459 oldu.

Koronavirüs aşısı hakkında doğru bilinen yanlışlar! Dünyaca ünlü isim tek tek sıraladı! - 32

Böylece toplam doz miktarı, 29 milyon 536 bin 884 olarak gerçekleşti.

Koronavirüs aşısı hakkında doğru bilinen yanlışlar! Dünyaca ünlü isim tek tek sıraladı! - 33

İstanbul'da birinci doz aşı sayısı 2 milyon 834 bin 46, ikinci doz aşı sayısı 2 milyon 14 bin 472 ve toplamda 4 milyon 848 bin 518, Ankara'da birinci doz aşı sayısı 1 milyon 381 bin 240,

Koronavirüs aşısı hakkında doğru bilinen yanlışlar! Dünyaca ünlü isim tek tek sıraladı! - 34

ikinci doz aşı sayısı 1 milyon 62 bin 966 ve toplamda 2 milyon 444 bin 206, İzmir'de ise birinci doz aşı sayısı 1 milyon 136 bin 417, ikinci doz aşı sayısı 882 bin 433 ve toplamda 2 milyon 18 bin 850 doz olarak kayıtlara geçti.

Koronavirüs aşısı hakkında doğru bilinen yanlışlar! Dünyaca ünlü isim tek tek sıraladı! - 35

MRNA AŞILARI İLE İLGİLİ DOĞRU BİLİNEN YANLIŞLAR
YANLIŞ: mRNA AŞILARI DİĞER AŞILARDAN DAHA TEHLİKELİDİR

Mayo Clinic'in Aşı Araştırma Grubu yöneticisi ve immünolog Richard Kennedy, "mRNA'nın doğası gereği, geliştirilen corona virüs aşıları canlı zayıflatılmış virüs içeren diğer aşılara göre daha güvenli olabilir" ifadeleriyle aşıların güvenliği hakkında konuştu.

Koronavirüs aşısı hakkında doğru bilinen yanlışlar! Dünyaca ünlü isim tek tek sıraladı! - 36

Kennedy, "mRNA aşılarının faydalarından biri, her şeyin bir makine tarafından yapılabilmesidir, böylece bakteriyel kontaminasyon (bulaşma) veya diğer kontaminantlar konusunda endişelenmenize gerek kalmaz. Aşıda canlı virüs yoktur, bu yüzden aşıya giren her şey çok dikkatli bir şekilde kontrol edilebilir ve izlenebilir. Böylece mRNA aşıları diğer aşılardan daha tehlikeli değil hatta diğerlerinden daha güvenli" şeklinde konuştu.

Koronavirüs aşısı hakkında doğru bilinen yanlışlar! Dünyaca ünlü isim tek tek sıraladı! - 37

YANLIŞ: mRNA AŞILARI HAKKINDA UZUN VADELİ GÜVENLİK VERİLERİ BULUNMUYOR
MRNA aşıları hakkındaki en yaygın yanlışlardan biri, uzun vadeli güvenlik verileri sağlayacak kadar uzun süre test edilmemiş olmaları.

Koronavirüs aşısı hakkında doğru bilinen yanlışlar! Dünyaca ünlü isim tek tek sıraladı! - 38

Mount Sinai'den aşı profesörü Florian Krammer, "Çok uzun vadeli güvenlik verisi olmadığı doğru fakat hiç güvenlik verisi olmadığı doğru değil. mRNA aşılarının insanlarda ilk kez test edilmesinden bu yana geçen yedi yıl içinde hiçbir ciddi yan etki bildirilmedi" şeklinde konuştu.

Koronavirüs aşısı hakkında doğru bilinen yanlışlar! Dünyaca ünlü isim tek tek sıraladı! - 39

YANLIŞ: mRNA AŞILARI DNA'NIZI DEĞİŞTİREBİLİR
Sosyal medyada sık sık dolaşan yanlışlardan biri de mRNA aşılarının insanların DNA'larına etki ettikleri ve değiştirebildikleridir. Hem Krammer hem de Kennedy, bunun basit bir nedenden dolayı doğru olmadığını söylüyor.

Koronavirüs aşısı hakkında doğru bilinen yanlışlar! Dünyaca ünlü isim tek tek sıraladı! - 40

Kennedy, "Genomumuz DNA ve bunun kopyalarını yapacak tüm enzimlere ve makinelere sahibiz. Ancak hücrelerimizde RNA'yı alıp tekrar DNA'ya çevirecek hiçbir mekanizmaya sahip değiliz. Eğer böyle bir teknolojiye sahip olsaydık her virüs bulaştığında DNA'yı değiştiriyor olurduk" ifadelerini kullandı.

Koronavirüs aşısı hakkında doğru bilinen yanlışlar! Dünyaca ünlü isim tek tek sıraladı! - 41

Krammer, "DNA'dan RNA'ya giden yol tek yönlü bir yol. Diğer yol işe yaramıyor. Yani mRNA aşıları DNA'mızı değiştiremez ve diğer birçok aşıdan daha güvenli olabilir" ifadelerini kullanırken Cornell Üniversitesi'nden Mark Lynas, "Bu aşılama karşıtı aktivistler tarafından tarafından kasıtlı olarak kafa karışıklığı ve güvensizlik yaratmak için uydurulan bir bilgi. Genetik modifikasyon, yabancı DNA'nın bir insan hücresinin çekirdeğine kasıtlı olarak sokulmasını içerir ve aşılar bunu yapmaz" şeklinde konuştu.

Koronavirüs aşısı hakkında doğru bilinen yanlışlar! Dünyaca ünlü isim tek tek sıraladı! - 42

YANLIŞ: COVİD-19 VİRÜSÜ, MRNA AŞISINDAN DAHA GÜVENLİDİR
ABD'de Pew Araştırma Merkezi, ülkede her 10 kişiden ikisinin aşı olmak istememesi üzerine Krammer, Bunu tekrar düşünün. Bir tarafta 40 bin kişide test edilmiş ve ciddi yan etkileri olmayan bir aşı var. Diğer tarafta, çok ciddi hastalığa neden olabilen ve sizi öldürebilen bir virüsümüz var.Ben olsam bu iki ihtimalden ölüm riski düşük olanı seçerim" ifadelerini kullandı.

Koronavirüs aşısı hakkında doğru bilinen yanlışlar! Dünyaca ünlü isim tek tek sıraladı! - 43

Krammer, "Kişinin aşıya şiddetli reaksiyon gösterme olasılığının milyonda bire karşı Covid-19 virüsünü kapma olasılığının yüksek olmasının kararı kolay bir karar haline getiriyor. Biliyorsunuz, insanlar yaşamları ve vücutları üzerinde kontrol sahibi olmak isterler, değil mi? İşte aşılar onu sağlıyor. Aşıyı almazsam, her an enfekte olabilirim ve hastalığın seyrini kontrol edemem. Durumunuzu, bedeninizi, hayatınızı kontrol etmek istiyor musunuz, istemiyor musunuz? Aşının buna yardımcı olmanın iyi bir yolu olduğunu düşünüyorum" şeklinde konuştu.