Ramazan ayıyla birlikte oruç tutan vatandaşlar ibadetlerini eksiksiz yerine getirmek için orucu bozan durumları araştırmaya başladı. Özellikle sağlıkla ilgili konular büyük merak konusu olurken en çok sorulan sorulardan biri de oruçluyken kan vermenin hükmü oldu. Peki kan bağışı yapmak ya da tedavi amaçlı kan almak orucu bozar mı? İşte Diyanet İşleri Başkanlığı'nın bu konudaki açıklaması.
Oruçlu iken kan vermek ve vücuda kan almak orucu bozar mı?
Diyanet İşleri Başkanlığı bu soruya şu şekilde açıklık getiriyor:
Ramazan'da oruçlu iken kan verenin orucu bozulmaz (İbn Kudâme, el-Muğnî, 3/15).
Vücuda kan almak ise beslenme, gıda alma kapsamına girdiği için orucu bozar.
Kan vermenin orucu bozup bozmaması ile ilgili olarak birbirine zıt iki rivâyet vardır.
Bunlardan birine göre Hz. Peygamber (s.a.s.), "Hacamat yapanın ve yaptıranın (vücuttan tedavi maksadıyla kan alanın ve aynı amaçla vücudundan kan aldıranın) orucu bozulur" (Ebû Dâvûd, Savm, 28 [2367, 2370-2371]; İbn Mâce, Sıyâm, 18 [1680]) buyurmuştur.
Öte yandan Resûlullah'ın (s.a.s.) oruçlu iken hacamat yaptırdığı rivâyet edilmiştir (Buhârî, Savm, 32 [1938-1939]).
Bu iki hadisi birlikte değerlendiren bilginlerin çoğu birinci hadisi o dönemde hacamat yapan kişinin, kanı özel alet ile emerken ağzına kaçırabileceği, hacamat yaptıran ise kan verdiği için zayıf düşerek hasta olabileceği için oruçları bozulma tehlikesi ile karşı karşıya kalacağı şeklinde yorumlamış ve ikinci hadisi esas alarak kan vermenin orucu bozmayacağı sonucuna varmışlardır.
Trombosit temini için kan vermek orucu bozar mı?
Konunun uzmanlarından alman bilgiye göre; kandaki trombosit, normal kan verme yoluyla veya aferez cihazı vasıtasıyla elde edilmektedir. Normal kan verme yöntemiyle trombosit alımında sadece kan vermek söz konusudur. Hz. Peygamber'in (s.a.s.) oruçluyken kan aldırdığı yönündeki rivâyetleri değerlendiren İslâm âlimleri kan verenin orucunun bozulmayacağını ifade etmişlerdir (Buhârî, Savm, 32 [1938-1939]).
