Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Mehmet Özhaseki açıkladı: İstanbul'a yeni deprem yasası geliyor!

Asrın felaketi olarak tarihe geçen 7.7 ve 7.6 büyüklüğündeki Kahramanmaraş merkezli depremlerin ardından gözler uzman isimlerin sık sık uyardığı İstanbul'a çevrildi. Bakan Özhaseki İstanbul için özel bir deprem yasası hazırlığında olduklarını açıkladı.Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Mehmet Özhaseki'nin açıklamalarından öne çıkanlar şöyle: Topraklarımızın yüzde 66'sı birinci ve ikinci ve deprem bölgesi. Böyle bir ülkede sizin mutlaka önemli adımlar atmanız icap ediyor. 99 Gölcük depremi bizim için bir milat. O depremden önce inşaatlar daha kolay yapılıyordu. Daha sonra değiştirildi. O yasalara göre yapılmış hiçbir bina yıkılmaz diyebiliriz. İSTANBUL İÇİN DEPREM YASASI Bir yasa daha çıktı. Binaların 5 senede bir kolon kesilmesi var mı yok mu diye kontrol edilmesine ilişkin. 800 bin konutu 11 yıl içinde dönüştürmüşüz ancak bu yeterli değil. Bir takım engeller var, bunları aşmak ve işi hızlandırmak istiyoruz. Yasadaki mevzuatı uyguladığımız zaman engeller çıkabiliyor. Davalar açılıyor. Bazı ideolojik davranan arkadaşlar süslü kelamlarla işi binlerce insanın hakkına girecek bir yere götürüyor. Fikirtepe'de dümdüz alanlar tarla gibi duruyor işe başlanamıyordu. Aynı arsa üstünde 2,3 müteahhit anlaşmış örneğin vatandaş ile. Şimdi yasa ile işi biraz daha kolaylaştıran, kötü niyetli kişileri engellememiz gerekiyor bu işi hızlandırmamız için. 1939'larda Erzincan'da başlayan deprem kırılması Adapazarı'na kadar gelmiş. Hocalar hep süre doldu diyor. Biz bu süre içinde hızlı davranalım canlarımız yanmasın diye uğraşıyoruz.'BELEDİYE BAŞKANLARINI DAVET ETTİM' 4'lü bir strateji hazırladık. Biri bu süreci hızlandırmak. 39 belediye başkanını ararak bakanlığımıza davet ettim. Bizim çalışmalarımızı anlatmak, onları dinlemek için. Yasa için bir 15 gün içinde ana çeperi çizilecek. Kabine'de sunacağım. Meclis eğer müsaitse orada, ya da olağanüstü çağırarak bu yasaları sunacağız. Rezerv alanlar yapmamız gerekiyor. Yerinde dönüştürebiliriz ama asla bir daha yapı yaptırmayacağız, yasak getireceğimiz yerler var. O vatandaşlara da bir yer vermemiz gerekiyor. Onlara da rezerv alanlardan yer vermemiz gerekiyor. Şu an birkaç alan belirledik. 350 bin konutluk bir alan. Vatandaşlara eski evini bırak da buraya gel dediğimizde koşa koşa gelecek diye düşünüyoruz. Alt yapısını biz yapacağız. 'ÇOK SIKIŞIK YERLER VAR' Çok sıkışık yerler var. Oraya belediye ile çalışıp sosyal alanlar, yeşil alanlar yapmak istiyoruz. Örneğin Sağlık Bakanı Fahrettin Koca diyor ki sağlık ocağı isteği çok var. Ama onun için bile yer yok. O yüzden o boşalttığımız yerleri başka şeyler için kullanmak doğru olmaz. İstanbul için düşündüğümüz 3. şey ise yarısı bizden projesi başlatmıştık. Orada müracatlar alındı. 1 milyon 20 bin civarında bir müracat oldu. 21 bin anlaşma sağladı. 200 bin daire sahibi diyor ki siz bu kampanyayı açıkladınız, biz binamızı yıkacağız, yenisini yapacağız. Böyle olunca hem kentsel dönüşümü hızlandırmış oluyoruz. Rezerv alanlar oluşturuyoruz. Yerinde dönüşüm ile vatandaşı destekleyerek şu an bile 200 bin daireyi dönüştürmüş oluyoruz. 4. ise yasa. Çukur eylemleri olduğu dönemde ben de bakan olmuştum. Binlerce insan evsiz kalmıştı. 500 tane ev yıkılmış düşünün. 500 tane hane sahibinden muvafakat almam lazım. Birinde 10 tane mirasçı var biri hanyada biri konyada. Tıkanmışlık var. Biz de buna uygun bir düzenleme çıkardık çünkü başka türlü yapamıyoruz. 1 sene içinde yaptık, hak sahiplerine dağıttık. Deprem bölgesinde örneğin tüm imar yetkisi bakanlığımızda. Bina içinde şöyle diyenler çok oluyor 'Ben 75 yaşındayım bu evde hatıram var ne yapayım deprem olursa ölürüm.' İyi de yaşamak isteyenler var. Hatıramla ölürüm demek doğru bir şey değil. '5 SENEDE İSTANBUL DEPREME HAZIR OLUR' Hak sahiplerinin yarısının yani yüzde 50'sinin evet demesiyle işe başlayalım diyorum yasada. İş uzadıkça uzuyor. Bu kez müteahhitler de geri çekiliyor uğraşmak istemiyor. Tahmini olarak 400-500 sene arasında bir kırılma oluşuyor. Allah'tan istediğimiz bize 10 sene bir süre vermesi. Ben 5 senede bitiririz diyorum gerekli hazırlığı. Dönüştürme imkanımız kabilyetimiz var bunu yapabiliriz.2012'de kentsel dönüşüm yasası çıktı. Bununla birlikte 800 bin konut dönüştü. Bütün bunlar bakanlık olarak takip ettiğimiz şeyler gerekse belediyelerin yaptığı şeyler. İstanbul'da 5.8 milyon bağımsız birim var. Bundan 1.5 milyonu riskli. Bunun 600 bini hasar görebilecek yapılar. Bu yasa ile kötü niyetlilerin önünü kesmeye çalışıyoruz. Tek amacımız bu. BAKAN ÖZHASEKİ'NİN ANTAKYA ANISI Mimar bir arkadaşımız vardı belediye başkanı Antakya'da. Müthiş tarihi eserler var, ibadethaneler var. Arkadaşımız bana gelerek burada bir an önce dönüşümün başlaması gerektiğini söyledi. Tamam dedik, destek olacağız. 2017-2018 olması gerekiyor. Atladık gittik. Alana gittik 3-5 bin kişi toplamış. Evler yıkılacak yenileri yapılacak. Bakanlık olarak da ciddi bir yardım yapacağız. Grupların elinde pankatarlar var. Bir şey demeden yerimize oturduk. Protesto yok ama bir soğukluk bir sessizlik var ortamda. Belediye başkanımız hoşgeldiniz derken bir uğultu başladı. Küfürler havada uçuşmaya başladı. Adamcağız bembeyaz oldu sahnede. Rantsal dönüşüm istemiyoruz bir şeyler yazmışlar. Belediye başkanı haliyle o tedirginlikle selam verdi ve oturdu. Beni çağırdılar sıra sizde diye. Dedim ki kentsel dönüşümü herhalde istemiyorsunuz herhalde değil mi dedim, tamam yapmıyoruz dedim. Rızasız lokma haramdır, rızasız evinizi niye yıkayım ben dedim. Sizden bir ricam var dedim. Ankara'dan buraya kadar geldim sizin için. Derdimi anlatacağım, pankatlarınızı okudum. Söz yapmayın diyorsanız yapmayacağım dedim. Fay hatlarını anlattım. Depremden 6 sene önce burada a parti b parti olayı yok. Sevdiklerimizi götürecek dedim. Haksızlık yapılmışsa el koyayım dedim. Hatta sabaha kadar oturayım sizi dinleyeceğim dedim. Fazla bir protesto olmadı, evet de denmedi. Büroya geçtim uzun da bir kuyduk oldu. Gelenlerin hepsini dinledim. Şimdi o mahalle yok, o insanlar yok. Biz rantsal değil kentsel dönüşüm istiyoruz. 'İSTANBUL İÇİN BİR AN ÖNCE HAREKET ETMEK GEREKİYOR' Vatandaşımız olumlu yaklaşırsa işimiz o kadar kolaylaşıyoruz. 3'te 2 kararı başlayınca bir sürü işlem gerçekleşiyor. 1-2 sene oyalıyor sizi. İstanbul için özel yasa çıkdığında artık bekletemeyecek. 1000 yıldır bu topraklarda yaşıyoruz. Cennet gibi bir vatanımız var. Dünyanın en eski yerleşim yerleri olarak geçiyor. Bu toprakların dezavantajı da deprem ülkesiyiz. 60 tane yıkıcı şiddette deprem olmuş. Böyle bir ortamda bizim istanbul için bir an önce hareket etmemiz gerekiyor. Birilerinin kaprisleriyle hareket etmememiz gerekiyor.'DEPREMİN ZARARI HAZIRLIĞIN 7 KATI' Felaket ile karşılaştığınızdaki harcama depreme hazırlık için yapacağınız harcamanın 7 katı. Hepsinin ötesinde büyük acılar yaşanıyor. Bir aileye gittiik Hatay'da. 3 evladını yitirmiş. Mis gibi bir ev verilmiş ama ne anlamı var ki? O hanımefendinin gözünden akan yaşlar benim hala aklımda. VATANDAŞLARA YEREL SEÇİM ÇAĞRISI: ADAYLARA SORUN Şimdi seçimler yaklaşıyor. Vatandaşın elinde bir fırsat var. Belediye başkan adayları geliyor. Vatandaşlardan ricam sorsunlar 'Kentsel dönüşüm yapacak mısınız?' Ben CHP'li belediyeleri çok eleştirdim. Şimdi bu göreve geldikten sonra asla bir cümle etmedim, etmeyeceğim de. Çünkü konumum itibarıyla beraberce yürümeye sevk etmem gerekiyor. Herkese eşit şekilde davranmaya çalışıyorum.4 KIRMIZI ÇİZGİ Fay hatlarının üzerinde yapı olmayacak çünkü kesinlike kırılır. Fay hattı üzerine çelikten yapılar bile yapsanız o yapıyı yerle yeksan eder. O insanlara rezerv alanlardan yer vereceğiz bu bölgedeki evler için.Sıvılaşma olan yerlerde de binanın sağlıklı devam etmesi mümkün değil. O sıvılaşma sizin binanızı yavaş yavaş kaydırıyor. Gölbaşı bunun örneği. Binalar arkaya doğru yatmış. 2 kat gömülen yerler olmuş.Dere yataklarının olduğu yerlerin artık imara açılmaması gerekiyor. O evler yıkılacak çaresi yok.Mimarlık mühendislik hizmetlerinde sıfır tolerans uygulanacak. Denetlemelerde tolerans olmayacak. Bir sürü tutuklu insan var bunlara uymadığı için çünkü cinayet bunlar. İSTANBUL İÇİN 4 AŞAMALI PLAN 6 Şubat'ta yaşanan 11 ili etkileyen asrın felaketi depremlerin ardından İstanbul için çalışmalar hızlandı. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, İstanbul için 4 aşamalı plan hazırladı. İlk aşamada İstanbul'da 600 bini yıkılmak üzere olan 1.5 milyon riskli yapının dönüşümü sağlanacak. Şehrin Anadolu ve Avrupa yakasında belirlenen rezerv alanlarda 350 bin konut yapılacak. Dönüşüm için hazırlanan 'Yarısı Bizden' kampanyasına başvuran vatandaşların evleri acil dönüştürülecek. İstanbul'un dönüşümü için özel yasa çıkarılacak. 5 YILDA TAMAMLANIR Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Mehmet Özhaseki, yasada dönüşümü hızlandıracak tedbirlerin olacağını belirtirken, 'Bizim hızlı davranmamız icap ediyor. Biran önce işi hızlandıracak tedbirleri alıp bu yasayı çıkarmak istiyoruz. Eskiden bir binanın değişimi için yüzde 100 muvafakat gerekiyordu, daha sonraki dönemde bu 3'te 2'ye kadar düştü. Fakat bina içerisinde itiraz edenler engeller oluşturdu. 3'te 2 sağlasanız bile iş başına geçtiğinizde yasa sizi uzunca bir güzergaha sokuyor. Orada karar alıp bir an önce işe başlayamıyorsunuz. Benim şahsi düşüncem yüzde 50 şartını sağlayan binanın dönüşüme girmesi... Yasada bunu teklif edeceğiz' dedi. Yasal düzenleme bu şekilde çıkarsa, 10 dairenin olduğu bir bina 5 dairenin onayıyla dönüştürülebilecek. Özhaseki, İstanbul'un dönüşümünü 5 yılda tamamlayabileceklerini söyledi. 165 BİN KONUT YENİLENİYOR İstanbul Dolmabahçe Çalışma Ofisi'nde gazetecilerle sohbet toplantısı düzenleyen Bakan Özhaseki, İstanbul'da şu anda 39 ilçede 188 yerde kentsel dönüşüm projesinin devam ettiğini belirterek, 'İlçe ve büyükşehir belediyesiyle toplantılar yapıyoruz. 2012'den beri yapılan çalışmalarda yaklaşık 800 bin bağımsız konut birimi yenilendi. Şu anda 165 bin civarında konutun yenileme çalışmaları devam ediyor. Belediyelerin de elini taşın altına koyması vatandaşla görüşmesi gerekiyor' dedi. 2 YILDA BİTECEK Şehrin iki yakasında Hazine ve askeri arazileri rezerv alanlar olarak belirlediklerini anlatan Özhaseki, 'Avrupa yakasında rezerv alan olarak hazırladığımız yerin çevresinde 8 ilçe var. Boşaltılan yerlere yeniden bina yapmayı düşünmüyoruz. Kanal İstanbul çevresinde yapılacak konutların bir kısmını da depreme hazırlık için kullanabiliriz. 2 yılda rezerv alanlarda binaları teslim almayı planlıyoruz. İstanbul'da 600 bin konut ilk etapta yıkılacak bina gibi görünüyor. Bizim ilk hedefimiz o 600 bin konutun bir an önce güvenli alanlara doğru taşınması' dedi. Özhaseki, Hazine arazilerinden sağlanacak kaynağı dönüşümde kullanacaklarını belirtti. KANAL İSTANBUL TAHLİYEYİ KOLAYLAŞTIRIR Özhaseki, 'Kanal İstanbul Projesi ile milyonlarca insanın yaşadığı Avrupa Yakası'nı bir ada haline getirmek olası bir depremde tahliye, kaçış ve yardımı zora sokar mı?' sorusuna da 'Tam tersine daha da kolaylaştırır. Yeni bir su yolu açıyorsunuz orada. İstanbul'un rahatlatılması, biraz daha yoğunluğun giderilmesi her halükarda tahliye için en önemli sebep' yanıtını verdi. YARISI BİZDEN'E 1 MİLYON 20 BİN BAŞVURU Bakan Özhaseki, 'Yarısı Bizden' kampanyasına 1 milyon 20 bin kişinin başvurduğunu, yüzde 100 kendi içerisinde anlaşma sağlanmış bina sayısının 14 bin civarında olduğunu belirtti. İSTANBUL YASASI'NDA NELER OLACAK? Bakan Özhaseki, İstanbul'a özel yasada neler olacağına ilişkin soruları da yanıtladı: 'Dönüşümde karşımıza çıkan sorunları giderecek, işi hızlandırıcı mahiyette adımlar atılacak. Eskiden bir binanın dönüşümü için yüzde 100 muvafakat gerekiyordu, daha sonra bu 3'te 2'ye kadar düşürüldü. Elbette ki herkes kendi evi konusunda istediği gibi karar verebilir, saygı duymak lazım. Ama bazen engelleyici mahiyette davranıp, mahkemelere gidip dava açanlar çıkıyor. Onların elinde dosyayla mahkeme kapılarında dolaştığı bir ortamda da kocaman bir binada onlarca kişi bekliyor. Bir şey olduğu zaman da hep birlikte bunun acısını çekiyoruz. O yüzden bunları hızlandıracak mahiyette, belki de -şahsi kanaat bu kesin hüküm değil benimki- yüzde 50 oranında bina içerisindeki sakinler 'Burada dönüşüm yapalım' diyorlarsa ona rıza göstereceğiz. Başka türlü bu işin altından kalkamayız. Biz bu yasa taslağını hazırlayacağız, açıp kamuoyuyla tartışacağız, herkesle paylaşacağız. Sonra da Meclis'e getirip, uzun uzadıya müzakere edeceğiz.' Özhaseki, yasal boşluklara izin vermeyeceklerini söyledi. YERİNDE DÖNÜŞÜMDE 4 KIRMIZI ÇİZGİ Deprem bölgesinde hayata geçirdikleri 'Yerinde Dönüşüm' projesine depremzedelerin büyük ilgi gösterdiğini ifade eden Özhaseki, projeden yararlanmak için müracaat edenlerin sayısının da 162 bin 500'e ulaştığını belirtti. Sabah'ta yer alan habere göre, Özhaseki, 'Yerinde dönüşüm bir noktada bizim için bir mecburiyetti. Neden derseniz rezerv alanlarda yeteri kadar yani 850 bin konutluk yer bulmak mümkün değil. İkincisi insanlar yaşadığı yerden hatıralarının olduğu yerlerden kopmak istemiyorlar' dedi. Ruhsattan meskene kadar her bir safhasını bakanlığın denetleyeceği 'Yerinde Dönüşüm' sürecinde 4 kırmızı çizgilerinin olduğunu belirten Özhaseki, 'Fay hatlarının ve fay kırıklarının olduğu yerlerde yapılaşma asla olmayacak. Bunları şu anda haritalara, imar planlarına işliyoruz. Buraların 60 metre sağında, solunda hiçbir şekilde yapılaşmaya izin verilmeyecek. Zemin sıvılaşması olan yerlerde de yapılaşma olmayacak. Dere yataklarına bir daha yapılaşma yapılamayacak. Mühendislik ve mimarlık hesaplarından başlayarak yapım safhasının tamamında sıfır tolerans uygulanacak' diye konuştu. Yerinde dönüşümde vatandaşa her konut için 500 bin lira hibe yardımında bulunuluyor. 800 bin liraya kadar da iki yıl ödemesiz, 10 yıl vadeli kredi veriliyor. Bakan Özhaseki, depremden etkilenen şehirlerin merkezinde yapılacak yerlerin tamamının inşasını da bakanlığın yapacağını belirtti.